عرق در حدی که باعث اذیت و آزار فرد نشود ، یک پدیده طبیعی بوده و بدن به کمک آن خنک می گردد و یا برخی عناصر شیمیایی را دفع می نماید . اما اگر مقدار عرق از حدی بیشتر باشد ، باعث اخلال در زندگی و ناراحتی فرد می گردد . بنابراین لازم است معیاری را تعریف کنیم که به کمک آن به اندازه بودن یا نبودن تعریق را بدانیم .
هنگامی که بدن داغ می شود ، چه در اثر ورزش کردن یا تب یا عوامل محیطی و فصلی مانند اتاق گرم یا فصل تابستان ، به طور طبیعی برای خنک شدن ، فرآیند تعریق به کار می افتد و سطح بدن را خیس و خنک می سازد . حتی نوع رژیم غذایی و یا حالات روحی مانند ترس و اضطراب ، شرم وخجالت ، باعث تعریق می گردد .
میزان طبیعی بودن عرق ، از فردی به فردی دیگر متفاوت است . حتی در یک فرد میزان عرق در محدوده وسیعی بسته به عوامل مختلف ، تغییر می کند . یعنی افراد از یک لیتر تا چند لیتر در روز عرق می ریزند !
عرق بیش از حد ، به معنی آن است که بدن شما بیش از نیاز خود ، دچار تعریق می شود و آب بیشتری از دست می دهد . مثلاً اگر وقتی که شما در آرامش بر روی صندلی کار خود نشسته اید و هوای اتاق هم در دمای طبیعی قرار دارد ، دچار تعریق بشوید ، این عرق پدیده ای غیر طبیعی و اضافی است . در این افراد ، سیستم خنک کننده بدن بیش از حد معمول فعال بوده و آب زیادی را از بدن دفع می نماید . گاهی این افزایش به 4 تا 5 برابر حد طبیعی می رسد و حدود 3%مردم دچار این بیماری هستند . با توجه به متفاوت بودن تعریق افراد ، عدد ثابتی را نمی توان برای آن در نظر گرفت . اما اغلب مردم خودشان متوجه این حالت خود می شوند .
در زنان هنگام یائسگی تعریق بدن افزایش می یابد ، به جز این هیچ رابطه ای بین سن و افزایش عرق مشاهده نشده است . عده ای معتقدند که اگر ناحیه ای خاص از بدن تعریق شدید دارد ، غیر طبیعی است ، اما گاهی کل بدن یک فرد تعریق شدید دارد .
یک علامت دیگر برای غیر طبیعی بودن عرق ، آن است که فرد وقتی عرق می کند که هیچ نیازی به آن ندارد . نه فعالیت شدید جسمانی ، نه ترس و اضطراب و نه گرمایی در بین است . چنین فردی حتی درهوای سرد زمستانی هم عرق می کند !
در اغلب بیماران برای تعریق شدید ، علت خاصی یافت نشده است . یعنی تعریق در این افراد ممکن است ناشی از عوامل ارثی باشد . حدود 50% از این بیماران ، دارای سابقه خانوادگی هستند . در این بیماران ، این بیماری خود را پس از بلوغ نشان می دهد . تعریق شدید در ناحیه دست ها ، پاها ، گاهی در سنین پایین تر هم خود بروز کند .
عوامل دیگری که باعث تعریق شدید می گردد عبارتند از : تحت درمان بودن با برخی داروها ، تحت شرایط خاصی قرار گرفتن ، مثلاً سندرم فری ( Frey ) باعث می شود که فرد مبتلا در هنگام خوردن بعضی از غذاها ، از یک ناحیه صورت دچار ریزش عرق گردد .
ناراحتی های قلبی ، دیابت ، نارسایی های تیروئیدی و مصرف برخی داروهای ضد فشار خون بالا و یا ضد اضطراب از عوامل دیگر هستند .
از طرفی برخی عوامل عفونی ، سرطان های خاص ، بیماریهای قلبی و ریوی ، یائسگی ، و گاهی شوک یا حمله باعث تعریق شدید می گردند .
این موضوع را همواره به یاد داشته باشید که : گروهی از مردم به طور طبیعی زیاد عرق می کنند و اینها را نباید جزء بیماران محسوب کرد . با این حال اگر احساس می کنید که تعریق شدید دارید و این حالت غیر طبیعی است ، به پزشک مراجعه کنید . پزشک ممکن است پرسش های زیر را از شما بپرسد :
- شما در ناحیه خاصی از بدن دچار تعریق شدید هستید ، یا در کل بدن ؟
- چه موقع شما متوجه تعریق شدید خود شدید ؟ می توانید آن وضعیت را شرح دهید ؟
- معمولاً چه داروهایی را مصرف می کنید ؟
- آیا به تازگی داروی تازه ای را مصرف می کنید ؟
- آیا به تازگی عمل جراحی داشته اید ؟
- آیا در آستانه یائسگی قرار دارید ؟
- آیا فامیلی دارید که به این وضع مبتلا باشد ؟
اگر پزشک با پرسشهای فوق تشخیص دهد که تعریق شما علت خاصی ندارد ، شما باز می توانید به فکر چاره باشید . روش های درمانی از انواع خانگی و سنتی گرفته تا روشهای تازه و جراحی در دسترس است .
در باره این مشکل سرگردان نباشید . با یک پزشک مشورت کنید . به خاطر بسپارید که عرق چیز مفید و سودمندی است . اما زیادی هر چیز مفید هم می تواند مایه دردسر باشد !
