روش های گرما و سرما درمانی، از عود روماتیسم مفصلی جلوگیری نخواهند کرد، اما می توانند درد و التهاب را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.
پزشکان و فیزیوتراپ ها اغلب استفاده از گرما و سرمادرمانی را برای تسکین درد و خشکی مفاصل در اثر روماتیسم مفصلی و آرام کردن موقت درد و افزایش تحرک، توصیه می کنند. این روش ها گرما درمانی نامیده می شوند.
گرچه شواهد بسیار کمی در مورد اثربخشی گرما درمانی وجود دارد، اما بررسی انجام شده در سال 2001 توسط گروه همکاری Cochrane در مورد کاربرد روش های گرما و سرما درمانی برای روماتیسم مفصلی نشان داد که بخار داغ سطحی و سرما درمانی (پک ها یا حمام های سرد) می توانند به عنوان مسکن و کاهنده درد، مورد استفاده قرار گیرند. حمام های پارافین یا موم، اگر با حرکات ورزشی ترکیب شوند، می تواند باعث ایجاد فواید کوتاه مدت برای دست های روماتیسمی شود.
برای کم کردن احتمال عود بیماری، برخی از پزشکان گرم کردن مفاصل پیش از فعالیت ورزشی و استفاده از سرما بر روی آنها پس از اتمام فعالیت را توصیه می کنند.
گرما درمانی برای روماتیسم مفصلی
برای فرد مبتلا به بیماری التهابی مانند روماتیسم مفصلی، استفاده از گرما می تواند کاری دور از عقل به نظر آید. اما از آنجایی که گرما تنش عضلات را کم کرده و جریان خون را تحریک می کند، بسیاری از بیماران دریافتند که استفاده از چیزهای گرم حتی گرم کردن لباس ها درون خشک کن یا قراردادن پتوی گرم بر روی آنها هنگام صبح پیش از پوشیدن لباس ها، احساس بهتری در مفاصل ایجاد می کند.
Ann Ahlman فیزیوتراپ و ویراستار مجله Today in PT می گوید: «گرمای ملایم در هنگام صبح، توانایی حرکتی شما را بهبود می بخشد. این کار می تواند درد موجود در مفاصل و سفتی آنها را کاهش داده و بدن شما را برای فعالیت یا بیدار شدن از خواب و رفتن به سر کار، آماده کند».
یک روش گرما درمانی، استفاده از حمام موم یا پارافین ،است مشابه آنچه در سالن های آرایشی مخصوص ناخن برای نرم کردن پوست و ناخن ها استفاده می شود. Ahlman شرح می دهد: «ابتدا پارافین را تا دمای لازم حرارت می دهند و سپس دست ها، مچ و انگشتان بیمار را در آن فرو می برند تا پوششی از پارافین بر روی آنها ایجاد شود. سپس بخش های پارافینی را درون یک حوله کوچک می پیچید؛ این حالت گرمای مرطوب و دلپذیری به شما می دهد که می تواند در حذف برخی از دردها و سفتی ناشی از روماتیسم موثر باشد».
Ahlman استفاده از پارافین درمانی را به عنوان اولین کار روزانه جهت دست های سفت شده ، توصیه می کند؛ اما در صورت التهاب مفاصل، استفاده از این روش توصیه نمی شود. وی می گوید: «هنگام التهاب مفاصل، زمانی که وضعیت اندکی خارج از کنترل است، استفاده از سرما، برای کاهش التهاب و تورم مفیدتر است».
سرما درمانی برای روماتیسم مفصلی
در صورت وجود التهاب در مفاصل، این امر که استفاده از چیزی سرد می تواند التهاب و در نتیجه درد را آرام کند، معقول به نظر می رسد. مزایای اصلی سرما درمانی عبارتند از: کاهش التهاب، تورم و درد و همچنین تسکین موقت درد.
همانند گرما درمانی، سرما درمانی نیز دارای اشکال گوناگونی است. پک های سرد که به صورت مستقیم بر روی مفصل دردناک قرار داده می شوند، از چیزهای ساده گرفته (مانند بسته یخ زده نخود فرنگی یا پک های ژله ای موجود در داروخانه ها) تا سیستم های کامل خنک کننده، پدهای خنک کننده و وسایلی که برای بخش های معینی از بدن مانند زانوها و کمر طراحی و ساخته شده اند.
روش ساده دیگر برای سرد کردن مفاصل ،وان آب سرد است؛ فقط توجه کنید آب آنقدر سرد نباشد که یخ بزنید. پمادها و اسپری های سرد فراوانی مانند Bio Freeze یا Cryo Derm وجود دارند که التهاب را از طریق بی حس کردن اعصاب آرام می کنند.
یک هشدار در مورد سرما درمانی: در صورت ابتلا به سندرم رینود (حالتی که در آن رگ های خونی کوچک در انگشتان دست یا پا در اثر قرار گرفتن در معرض سرما منقبض می شوند) بهتر است از سرما درمانی در آن ناحیه استفاده نکنید. بدون شک، پیش از استفاده از سرما یا گرما درمانی برای روماتیسم مفصلی باید با پزشک یا فیزیوتراپیست خود مشورت نمایید.
برای استفاده مطمئن از گرما درمانی یا سرما درمانی راهنمایی های زیر را دنبال کنید:
نکاتی در مورد گرما درمانی برای روماتیسم مفصلی
- از منابع گرمای مطمئن و امن شامل حوله های گرم، وان آب داغ، استحمام یا دوش گرفتن با آب داغ، بطری های آب داغ، پدهای گرم قابل استفاده در مایکروویو و پدهای گرمایش الکتریکی استفاده نمایید.
- برای جلوگیری از سوختگی، از گرما برای مدت زمان طولانی استفاده نکنید (از دستورالعمل تولید کننده محصول پیروی نمایید).
- هنگام استفاده از پدهای گرمایش یا بطری های آب داغ، حوله یا لباسی را بین آنها و پوست خود قرار دهید.
- پس از استفاده از گرما، منبع گرمایش را برداشته و پوست را از نظر قرمز شدگی با دقت بررسی کنید.
- تمامی دستورالعمل های تولید کننده را هنگام استفاده از دستگاه حمام پارافین اجرا کنید.
نکاتی در مورد سرما درمانی برای روماتیسم مفصلی
- از یک بسته نخود فرنگی یخ زده یا یخ پیچیده شده درون یک حوله نازک یا پک های ژله ای سرد تجاری ، برای سرما درمانی استفاده کنید.
- از گذاشتن پک های سرد یا یخ به صورت مستقیم بر روی پوست خودداری کنید. از یک حوله یا لباس به عنوان حایل بین این دو استفاده نمایید.
- برای جلوگیری از سرمازدگی، سرمایش را بیش از 15 دقیقه ادامه ندهید.
- پیش از استفاده مجدد از سرما، به پوست خود اجازه دهید تا به رنگ و دمای قبلی خود بازگردد.
در صورت استفاده از یکی از روشهای فوق الذکر سرما درمانی یا گرما درمانی و عدم تسکین درد، یا وخیم تر شدن علایم روماتیسم مفصلی، حتما پزشک را در جریان امر قرار دهید.