سیروز کبدی:
علائم: سوء تغذیه، کاهش وزن، تحلیل عضلانی،کاهش سدیم بدن، اسیت، ادم، و سیروز شدید ممکن است منجر به کاهش کلسترول (HDL و LDL) می گردد.
علائم در بیماران کبدی:
تغییرات وزن-اشتها-تغییرات طعم- مشکلات گوارشی(تهوع-استفراغ-اسهال یا یبوست-مشکلات جویدن یا بلعیدن)- تحلیل ماهیچه- ذخیره چربی- ادم یا اسیت از دیگر مشکلات انسفالوپاتی کبدی (کومای کبدی) ، خونریزی گوارشی ، نارسایی کلیه و عفونت است.
مراقبت تغذیه ای
1- مصرف وعده های غذایی کوچک تر و با دفعات بیشتر توصیه می شود.از حذف وعده غذایی بپرهیزید.
2- مقدار انرژی (کالری)مورد نیاز این بیماران افزایش می یابد و در صورت اسیت – عفونت و سوءجذب داشته باشند،این مقدار بیشتر افزایش می یابد.
3- از دریافت کافی منابع چربی بحصوص چربی های ضروری بدن اطمینان حاصل نمایید.
4- مقدار پروتئین رژیم خود را افزایش دهید و بیشتر از پروتئین های حیوانی استفاده نمایید.
5- رژیم غذایی غنی از ویتامینهای گروه B(غلات ،گوشت،جگروشیر) ، ویتامین K (سبزیجات برگ سبز تیره)، ویتامین C(مرکبات ،میوه ها و سبزیجات تازه) و روی(گوشت ،ماهی ،ماکیان ،آجیل ها )
هپاتیت
بیماری هپاتیت انواع مختلفی دارد که در صورت تائید بیماری رعایت نکات زیر توصیه می گردد.
مراقبت تغذیه ای
1- دریافت بیشتر منابع پروتئینی(گوشت ، ماهی، ماکیان،حبوبات ولبنیات)
2- دریافت چربی در حد تحمل
3- رژیم غذایی غنی از ویتامینهای گروه B (غلات، گوشت،جگروشیر) ، ویتامین K (سبزیجات برگ سبز تیره)، ویتامین C (مرکبات ،میوه ها و سبزیجات تازه) و روی (گوشت ،ماهی ،ماکیان ،آجیل ها )
اسیت:
اسیت(تجمع مایعات در ناحیه شکمی)یک مشکل جدی بیماری کبدی است.برای درمان آن از دیورتیک از جمله فوروزماید استفاده می شود که عوارض جانبی آن شامل کاهش سدیم –کاهش پتاسیم – کاهش منیزیم- کاهش کلسیم می شود و اسپیروفولاکتون باعث ذخیره پتاسیم می شود.
درمان تغذیه ای:
1- محدودیت دریافت سدیم (4-2 گرم = 1 قاشق چایخوری نمک )ضروری می باشد.
2- محدودیت مایعات (1.5-1 لیتر در روز ) مورد نیاز است . دوسوم از مایعات با غذا و یک سوم برای تشنگی و مصرف دارو باید مصرف شود.
3- مقدار کافئین(قهوه و نسکافه ) محدود شود.
4- رژیم غذایی باید حاوی مقادیر کافی منابع پتاسیم (میوه و سبزی) باشد.
5- میزان دریافت پروتئین نیز باید کافی باشد.منابع پروتئن حیوانی گوشت ،ماکیان،ماهی،محصولات لبنی،و منابع پروتئین گیاهی حبوبات وسویامی باشد.
انسفالوپاتو کبدی:
مشکلاتی که باعث کومای کبدی می شود شامل تحلیل عصبی-عضلانی ، خونریزی گوارشی ، عدم تعادل الکترولیت ها ، عفونت ، افزایش و کاهش قند خون ، از دست دهی آب بدن و ..... باشد.
از علائم آن در مرحله اول گیجی خفیف ، تحریک پذیری،کاهش توجه تا مرحله چهارم که کوما می باشد.
مراقبت تغذیه ای
1- معمولا د راین بیماران مشکل دیابت اتفاق می افتد که جهت درمان آن نیاز به دریافت مقدار نرمال مواد نشاسته ای می باشد.
2- این بیماران دچار سوء جذب چربی می شوند و ترشح نمک های صفراوی کاهش می یابد.در این بیماران میبایست شکل دریافت چربی را تغییر داد و به صورت (ام سی تی )که به صورت تجاری در بازار می باشد.در صورت وجود اسهال محدودیت دریافت چربی باید داشته باشد.
نقرس:
معمولا بعد از 35 سالگی اتفاق می افتد و اغلب مردان به آن مبتلا می شوند . به وسیله حمله ناگهانی و حادبروز می کند دردهای موضعی ارتریت معمولا از انگشت بزرگ شروع می شود ودر تمام پا ادامه می یابد.
مراقبت تغذیه ای
1- روزانه دریافت 3 لیتر مایعات توصیه می شودتا از تشکیل سنگهای کلیه جلوگیری شود.
2- یک رژیم غذایی حاوی کربوهیدرات بالا ( مواد نشاسته ای،حبوبات ، غلات ) و چربی متعادل توصیه می شود.
3- مصرف منابع جاوی کلسترول باید محدود گردد از جمله دل و جگروقلوه ،کله پاچه ، گوشت های پرچرب را می توان نام برد.
4- در مرحله حاد بیماری غذاهای غنی از پورین باید حذف شوندو مصرف پورین ها به 150-100 میلی گرم در روز محدود شود.
طبقه بندی غذاها بر حسب پوربن :
گروه غنی از پورین: برای بیماران غیر مجاز می باشد.
آب گوشت ،مغز حیوانات ، دل و جگر و قلوه ، عصاره گوشت
گروه متوسط : بسته به شرایط بیمار ، کارشناس تغذیه به بیمارتوصیه می کند.
ماهی ،ماکیان ، گوشت ، قارچ ، حبوبات ،اسفناج
کم پورین :در همه موارد مجاز می باشد.
انواع نانها ، کره یا مارگارین ، قند وشکر ، چای ،کیک و شیرینی- پنیر، ماست ، شیر ، بستنی، شکلات ،قهوه ، تخم مرغ ،سبزیها و میوه ها ،زیتون .
کبد چرب
در این مورد میزان چربی جمع شده درکبد افزایش می یابد.
مراقبت تغذیه ای
1- رژیم غذایی باید حاوی مقادیر کافی منابع پتاسیم (میوه و سبزی) باشد.
2- برای تحریک اشتها ،وعده های غذایی را لذیذ و اشتها آور تهیه کنید.
یک رژیم غذایی متنوع جهت تامین کلیه ویتامینها و مواد معدنی دریافت نمایند.استفاده از مکملهای مولتی ویتامین طبق نظر پزشک توصیه می شود.
بیماری های کیسه صفرا:
کوله سیست همان التهاب کیسه صفرا می باشد که علائم آن شامل درد شکمی(که به پشت منتقل می شود)،استفراغ،تهوع و تب است.
سنگ کیسه صفرا:
میزان بروز این پدیده با افزایش سن،و ابتلا به دیابت،چاقی،بارداری و مصرف قرصهای هورمونی افزایش می یابد.در صورت انسداد، درد و انقباض اتفاق می افتد.
مراقبت تغذیه ای
1- رژیم غذایی کم چرب مفید می باشد.(توصیه های رژیم کم چرب)
2- رژیم غذایی غنی از فیبر توصیه می شود.
3- دریافت منابع ویتامین ث مانند مرکبات و آب را افزایش دهید.
4- به علت محدودیت چربی رژیم از مکمل هایA,D,E,K(طبق نظر پزشک یا متخصص تغذیه) استفاده نمایید.
کوله سیستیت حاد:
تغذیه از راه دهان انجام می گیرد.رژیم کم چرب توصیه می گردد.
کوله سیستیت مزمن:
1- رژیم کم چرب توصیه می شود(کاهش کلسترول و اسیدهای چرب اشباع)
2- حذف غذا های نفاخ(حبوبات ، سبزیجاتی مثل کلم)
رژیم محدود از چربی:
غذاهای مجاز:
نوشیدنی های مجاز: شیر خشک یا شیر بدون چربی،قهوه چای آبمیوه،شیر کاکائو.
نان و غلات: غلات بدون چربی،ماکارونی،رشته فرنگی،برنج،غلات کامل یا نان غنی شده.
پنیر : پنیر کم چرب
دسرها: دسرهای ساخته شده با شیر بدون چربی و لبنیات کم چرب . میوه یخی.
تخم مرغ: سه بار در هفته مجاز می باشد لیکن سفیده تخم مرغ بهتر از تخم مرغ کامل است.
