مارچوبه بهصورت وحشی در اکثر نقاط دنیا میروید برگهای آن فلسی شکل بوده که از کنار آنها شاخههائی باریک و دراز و سبز رنگ بهصورت دستههای ۳ تا ۸ تائی خارج میشود. بهعلت زیبا بودن این گیاه را بهصورت تزئینی در باغچهها میکارند مارچوبه را در اوایل پائیز میچینند.
این گیاه از قدیمالایام مورد استفاده بشر بوده است و حتی در اهرام ثلاثه مصر نقاشیهائی وجود دارد که مارچوبه را نشان میدهد.
مارچوبه را میتوان بهصورت مختلف مصرف کرد. باید مارچوبه را با کمی آب و حرارات کم در ظرفهای ضد زنگ پخت و تقریباً نیمه خام آن را برداشت. آب مارچوبه را دور نریزید و از آن برای سوپ استفاده کنید زیرا دارای ویتامین و املاح میباشد. وقتیکه مارچوبه میخرید دقت کنید تازه باشد.
شاخههای مارچوبه تازه راست و نرم بوده و نوک آن نباید باز شده باشد و اگر فلسهای نوک آن باز باشد نشانه این است که گیاه مدت زیادی مانده و کهنه شده است.
ترکیبات شیمیائی:
مارچوبه دارای آسپاراژین ف کونی فرین، اینوزیت، تانن، اسدی گالیک، آسپاراگوز، و اسید سوکسی نیک میباشد دانه آن دارای ۱۵ درصد مواد روغنی میباشد این روغن زرد مایل به قرمز است.
درصد مواد موجود در مارچوبه بهصورت زیر است:
آب ۹۰ گرم
پروتئین ۲/۵ گرم
چربی ۰/۲ گرم
مواد نشاستهای ۴/۲ گرم
کلسیم ۲۲ میلی گرم
فسفر ۶۰ میلی گرم
آهن ۱/۱ میلی گرم
سدیم ۲ میلی گرم
پتاسیم ۲۷۵ میلی گرم
ویتامین آ ۹۰۰ واحد
ویتامین ب ۱ ۰/۲ میلی گرم
ویتامین ب ۲ ۰/۲ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ۱/۵ میلی گرم
ویتامین ث ۳۵ میلی گرم
خواص داروئی:
از نظر طب قدیم ایران مارچوبه گرم و خشک است بنابراین آنهائی که سرد مزاج هستند باید آن را با عسل بخورند و آنهائی که گرم مزاج هستند باید آنرا با سرکه بخورند. مارچوبه گیاهی است ادرارآور و دارای خواص زیادی است.
۱) خوردن آن دید چشم را تقویت میکند.
۲) برای تقویت نیروی جنسی مفید است.
۳) ضعف مثانه را برطرف میکند.
۴) برای تقویت قلب مفید است.
۵) ملین است و یبوست را برطرف میکند.
۶) تببر است.
۷) مارچوبه بهعلت داشتن کلروفیل خونساز است و کسانیکه کمخون هستند باید از آن استفاده کنند.
۸) مارچوبه به ساختن گلبولهای قرمز خون کمک میکند.
طرز استفاده:
برای نگاهداری مارچوبه آن را در پارچههای مرطوب ببندید و در یخچال قرار دهید زیرا گرما و خشکی آن را از بین میبرد.
مارچوبه را نیز میتوان در سالاد ریخت و یا از آن سوپ تهیه کرد.
مورد دیگر استفاده از مارچوبه غیر از پختن آن بهصورت دم کرده آن است.
دم کرده مارچوبه را به این صورت تهیه کنید:
چند شاخه مارچوبه را در داخل یک لیتر آبجوش بریزید و مقدری هم رازیانه و جعفری به آن اضافه کنید و بگذارید مدت پنج دقیقه دم بکشد. از این دم کرده به مقدار دو تا سه فنجان در روز برای تسکین و آرامش قلب استفاده کنید.
مضرات:
مارچوبه را نباید آنهائی که مبتلا به ورم مجاری ادرار هستند و یا اشخاص عصبی مصرف کنند. مارچوبه همچنین برای مبتلایان به رماتیسم و سنگ کلیه خوب نیست.
