دو مطالعه مستقل در مورد اعتیاد به کوکائین که در موشهای آزمایشگاهی
صورت گرفته نشان میدهد میتوان با پاک کردن حافظههایی که با مصرف
کوکائین در ارتباطند و خاطره آن را تداعی میکنند، چرخه وابستگی و اعتیاد
به این ماده را در هم شکست.
دراین روش مداوا در کار آن دسته از مجاری ارتباط میان نرونها یا
سلولهای مغزی که خاطره مصرف کوکائین را در خود ضبط کردهاند اختلال ایجاد
می شود.
اهمیت دو بررسی اخیر در آن است که برای نخستین بار نشان میدهد امکان
پاکسازی خاطرههای مربوط به مصرف کوکائین و نیاز به مصرف دوباره آن وجود
دارد.
درگذشته دانشمندان این نکته را مورد تحقیق قرار داده بودند که میتوان برخی از حافظهها را در ذهن افراد پاکسازی کرد.
اما اعتقاد عمومی در میان پژوهشگران بر آن بود که پاکسازی حافظههای
مربوط به اعتیاد به مواد مخدر امکان پذیر نیست زیرا اطلاعات مربوط به این
نوع مواد به نحوی سخت و بنیادی در سلولهای حافظه جایگیر میشوند.
به نوشته نشریه علمی “نیورون” جاناتن لی و همکارانش از دانشگاه کمبریج
یک گروه از موشهای آزمایشگاهی را به گونهای شرطی کردند که به محض روشن
شدن یک چراغ خاطره مصرف کوکائین در ذهنشان زنده میشد و نیاز به مصرف
دوباره آن پیدا میکردند.
در مرحله بعدی این محققان با تزریق بخشهایی از مولکول دی ان آ که راه
عمل یک پروتئین خاص به نام “زیف “۲۱۶را مسدود میکند، از تجدید خاطره
نیاز به ماده مخدر حتی پس از روشن شدن چراغ، جلوگیری بهعمل آوردند.
به این ترتیب این موشهای معتاد، عملا به کلی اعتیاد خود را از یاد بردند.
در بررسی دوم که به وسیله جان مارشال و همکارانش از دانشگاه کالیفرنیا
واقع در ایروین به انجام رسید، این محققان موشهای آزمایشگاهی را
بهگونهای تربیت کردند که راه مخزنی که در آن کوکائین موجود بود یاد
گرفته بودند و هر بار که احساس نیاز به این مواد میکردند سری به مخزن
میزدند.
این پژوهشگران با استفاده از یک مجموعه از داروها یک مجرای زیست-شیمیایی خاص موسوم به “ارک “ERKرا در مغز این موشها مسدود کردند.
در عمل مشاهده شد که مسدود شدن این مجرا مانع از اعاده خاطرات مربوط به
نیاز به ماده مخدر میشود و به این ترتیب موشها به کلی از صرافت مخزن
کوکائین افتادند.
