گال از آن دسته بیماری های پوستی است که با خارش پوست خود را نشان می دهد و عامل بیماری یک جاندار کوچک است که هشت پا دارد و در زیر پوست حفراتی را ایجاد می کند و در این حفرات تخم گذاری می کند و باعث ایجاد خارش پوست می شود. این جاندار مایت ( Mite ) با نام علمی Sarcoptes Scabiei است.
مایت که یک جاندار ریز است و با چشم غیر مسلح یعنی بدون استفاده از ذره بین قابل دیدن نمی باشد عامل این بیماری است. مایت ماده با حفر کانالهائی در زیر پوست مکانی برای تخم ریزی خود مهیا کرده و در آنجا تخمگذاری می کند. پس از 21 روز تخمهای مایت رشد پیدا میکنند و تبدیل به یک مایت جدید می شوند و از کانال بیرون آمده و در نقاط دیگر پوست شروع به حفر کانال و تخم گذاری می کنند.به علت حساسیت بدن انسان نسبت به وجود مایت خارش به وجود می آید.
با تماس فیزیکی نزدیک و استفاده از لباس و یا لوازم شخصی فرد آلوده انتقال صورت می گیرد.
انواع مختلف از مایت ها تمایل دارند که میزبان مخصوص به خود را آلوده کنند و روی بدن سایر حیوانات مدت زمان طولانی نمی تواند به سر ببرند با این که این بیماری هم در سگها، گربه ها و انسانها دیده می شود ولی هر کدام مایت مخصوص به خود را دارند ، به همین علت انسانها در هنگام تماس با حیوانات آلوده ممکن است فقط دچار یک حساسیت پوستی به علت مایتهای مخصوص حیوانات می شوند و این مایتها نمی توانند روی بدن انسان به طور کامل به تکامل برسند. مایت مربوط به انسان هم روی بدن حیوانات قادر به ایجاد بیماری نمی باشد.
به علت خارش شدید که اکثرا شبها هنگام خواب بیشتر می شود، فرد شدیداً خود را می خاراند و زخمهائی را در سطح پوست ایجاد می کند.
بیماری گال مسری می باشد و با تماسهای نزدیک فیزیکی سریعا منتقل می شود و در خانه، خوابگاه، مدرسه، محل نگهداری سالمندان، زندانها ... به سرعت انتشار میابد و به این علت است که پزشکان توصیه می کنند تمام افراد خانواده یک فرد مبتلا باید درمان شوند تا این بیماری در خانواده ریشه کن شود.
گال در بعضی از قسمت های بدن ظاهر می شود،مانند:
بین انگشتان،در زیر بغل،اطراف کمر، داخل مچ ها، سطح داخلی آرنج، کف پاها،اطراف پستان ها،اطراف آلت تناسلی مردانه، روی باسن ها، روی زانوها،بر روی شانه ها
علائم و نشانه ها
خارش شدید مخصوصا شبها، ظهور برجستگی های کوچک که به طور نامنظم در سطح پوست پراکنده شده است.این برجستگی ها ملتهب بوده و بعلت خارش زیاد زخم شده اند. این ضایعات در چینهای پوست بیشتر دیده می شوند که این مکانها شامل:پوست بین انگشتان، آرنج، مچ دست، اطراف پستان زنان، اطراف ناحیه تناسلی مردان، اطراف زانو، زیر بغل و ... است.
البته باید توجه داشت که پوست هر قسمت ازبدن ممکن است دچار این بیماری شود هرچند مکانهای ذکر شد شایعترین قسمت های درگیر می باشد.
حمام رفتن و استفاده از داروهای بدون تجویز پزشک نمی توانند مایتها را نابود کنند. اگر خارش در شبها ایجاد شد و یا با فردی که مبتلا به گال تماس مستقیم پیدا شد باید با یک پزشک مشورت شود. هر چند هر خارشی حتی با ضایعات پوستی گال نمی باشد و برای همین برای تشخیص صحیح ، انجام معاینه دقیق ضروری می باشد.
تشخیص
برای تشخیص گال علاوه بر معاینه پوست توسط پزشک و یافتن حفرات کنده شده توسط مایت،گاهی تراشیدن پوست محل درگیرشده و بررسی آن زیر میکرسکوپ برای تشخیص وجود مایت یا تخم آن ضروری می باشد.
پیشگیری
برای پیشگیری از ایجاد مجدد عفونت در فرد، پس از استفاده از داروها باید موارد زیر رعایت گردد.
1- بعد از استفاده از دارو باید لباسهای تمیز و لباسهای نو که تا به حال استفاده نشده پوشیده شوند، تا از درگیری دوباره فرد به مایت جلوگیری شود.
2-تمامی وسایل شامل لباسها، ملحفه ها و حوله و سایر وسائلی که قبل از درمان مورد استفاده گرفته است را باید به درستی شست و سپس اتو کشید تا آنها از وجود مایت پاک گردند.
3- اگر برخی وسائل قابلیت شستشو ندارند، باید در یک کیسه بدون سوراخ که هوا ردوبدل نمی شود قرار داد و درب کیسه را بست مایتها اگر به مدت یک هفته روی بدن انسان نباشند، میمرند.
4-باید مراقب برخوردهای جنسی بود و با اعضای خانواده به طور محدود ارتباط برقرار کرد .بهتر است با افراد ناقل بیماری ارتباط را کم کرده و ارتباطی که امکان انتقال بیماری را ممکن می شود ، قطع گردد.
درمان
تمامی افرادی که در تماس نزدیک با فرد مبتلا هستند مانند اعضای خانواده و دوستان نزدیک باید به طور همزمان تحت درمان قرار بگیرند. محلول گامابنزن در حال حاضر بهترین درمان ممکن میباشد و بیمار باید قبل از خواب ، محلول را از گردن به پایین بدن بویژه در محل های پرخطر مانند انگشتان دست و پا ، کف پاها ،زیر بغل و ناحیه تناسلی بمالد ، بعد از گذشت یک روز بیمار باید بدن خود را بشوید ، باید دقت داشت بیمار بعد از حمام کردن حتما از ملافه ها و لباسهایی استفاده کند که در آب جوشانده شده است. این محلول برای افراد بالای ۵ سال توصیه می شود . از کرم کروتامیتون ۱۰% استفاده کرد نیز برای درمان می توان استفاده کرد بدین گونه که این کرم را بطور کامل در تمام قسمت های بدن از چانه به پایین ، بخصوص در نقاط چین دار پوست مالیده که این عمل را میتوان ۲۴ ساعت بعد نیز تکرار کرد . یک روز بعد ملحفه و لباس زیر باید تعویض شود و ۴۸ ساعت پس از مصرف دارو ، باید حمام کرد .
مواردی که نباید از داروهای گامابنزن وپماد کروتامیتون استفاده کنند:
1 – نوزادان نارس
2 –کودکان زیر ۵ سال
3- زنان باردار که البته با تجویز پزشک می توانند مصرف کنند
از انگل کش هایی مانند پرمترین (permethrin) نیز می توان استفاده کرد. این پمادها را از ناحیه گردن به پایین مورد استعمال قرار می دهند و سپس شستشو داده می شود. استفاده از کرم باید تا ۷ روز ادامه پیدا کند. از دیگر کرم ها، کرم لیندان lindane 1% است. این کرم را نیز باید از ناحیه گردن به پایین بر روی پوست مالید و پس از ۸ ساعت آنرا شست. این کرم نباید به طور مستقیم وارد پوست گردد زیرا سبب ایجاد حمله های ناگهانی بیماری های متفاوت می شود به همین دلیل در قسمت هایی از پوست که خراشیده شده، و یا دارای جوش های تحریک پذیر می باشد نباید از آن استفاده کرد. مصرف این پماد بلافاصله بعد از حمام توصیه نمی شود.
برای درمان بیماری داروهای خوراکی نیز وجود دارند که از آن جمله می توان ایورمکتین (ivermectin) را نام برد. این دارو دارای خاصیت انگل کشی می باشد و مانند کرم درد سرچگونگی استفاده را ندارداباید دقت داشت مصرف این قرص ها هرچند راحت تر از کرم ها می باشد اما تاثیرات جانبی منفی بیشتری نسبت به انواع کرم ها دارد.
استفاده از آنتی هیستامین ها مانند دیفن هیدرامین (diphenhydramine) می توانند برای رهایی فرد از خارش های مکرر مفید واقع شوند.
ممکن است خارش به مرور زمان زیاد شود و برای بهبود کامل خارش چند روز وقت لازم است. پس از گذشت یک تا دو هفته، بیمار تقریبا از بیماری رهایی میابد. اما اگر بعد از این دو هفته بهبودی حاصل نشد، باید از انگل نمونه برداری شود تا نوع آن مشخص گردد.
سایر توصیه ها برای مراقبت از فرد
متاسفانه حتی با وجود درمان مناسب ممکن است خارش برای چند هفته پس از درمان ادامه پیدا کند. برای تسکین خارش بهتر است از توصیه های زیر استفاده کرد.
1- خنک و مرطوب نگه داشتن پوست : بهتر است پوست با آب خنک و یا با استفاده از یک کهنه آغشته به آب خنک خیس شود زیرا باعث کاهش خارش در محل مبتلا می گردد.
2-استفاده از محلولهای تسکین دهنده مانند لوسیون کالامین.
3- استفاده از آنتی هیستامین با تجویز پزشک
عوارض بیماری
خارش شدید و در نتیجه خاراندن شدید محلهای مبتلا باعث آسیب دیدن پوست و ایجاد عفونت ثانوی میکروبی در محلهای زخم شده می گردد و عفونت های پوستی مثل زرد زخم را ایجاد می کند. زرد زخم یک عفونت سطحی پوست است که توسط باکتریهائی مثل استرپتوککها یا استافیلوککها ایجاد می شود.