CTA)، دستگاهی است که به کمک آن پزشکان می توانند تصاویری با وضوح و دقت بالا از شریان ها و سیاهرگ های بدن تهیه و از آن در تشخیص نوع و شدت بیماری استفاده کنند.
در CTA، اساسا از همان تکنیک دستگاههای CT استفاده شده است. می دانیم که دستگاه CT، بکمک اشعه X از هر نقطه از بدن تصویر برداری می کند. یعنی ابتدا اشعه Xاز چند زاویه مختلف به عضو مورد نظر تابانده می شود و سپس بازتاب آن بکمک کامپیوتر و فرمول های خاص ریاضی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و عاقبت، تصویر مورد نظر بازسازی می گردد. در CTA این تصاویر به صورت سه بعدی در می آید تا دید بهتری به پزشک داده شود.
به عبارتی دستگاه سی تی آنژیوگرافی کاربردهای زیر را دارد:
- تصاویر سه بعدی بسیار دقیق از عروق بزرگ و قلب تهیه می کند.
- به کمک تصاویر فوق امکان تشخیص و مشاهده پلاکهای چسبیده به دیواره داخلی عروق وجود دارد.
- به کمک تصاویر این دستگاه امکان تشخیص و مشاهده انسداد عروق شریانی وجود دارد.
کلا برای سهولت بیماران و کاهش ترس و نگرانی های آنان از یک سو و افزایش سرعت عمل، از سی تی آنژیوگرافی استفاده می شود. این روش بدلیل آنکه از کاتتر استفاده نمی کنند و بیمار مجبور به بستری شدن نیست و ضمنا روش تهاجمی به شمار نمی رود، مزایای زیادی برای بیماران دارد.
همانطور که می دانیم در روش آنژیوگرافی مرسوم، از تعبیه یک کاتتر در شریان بیمار برای تزریق ماده حاجب استفاده می کنند. روند عمل کند و طولانی و هزینه آن بالا است. بنابراین منطقی و اقتصادی است که در ابتدا به بیمار استفاده از CTA توصیه گردد. به عبارت دیگر انجام CTA برای بیماران زیر مناسبتر است :
- برای بیمارانی که از نارسائی حاد شریانی رنج نمی برد و دارای علائم حاد و مانند درد قفسه صدری، تنفس سخت و کوتاه نیستند.
- بیمارانی که نتیجه آزمایش استرس تست آنها چندان واضح نیست.
باید متذکر شویم که برای تعیین دقیق گرفتگی شریانی و اخذ تصمیم نهایی درباره وضعیت بیمار و نحوه درمان آن ، همچنان آنژیوگرافی حرف آخر را می زند. از طرفی در مواقعی که ضربان قلب بیمار بسیار تند و یا کند باشد، CTA بدلیل ایجاد تداخل امواج، دچار مشکل می گردد.
همچنین انجام CTA برای بیماران بسیار چاق و یا دارای ضربان قلب نامنظم و یا بیمارانی که دچار نارسایی کلیوی و دیابت هستند، توصیه نمی شود. همچنین باید مراقب واکنش های حساسیتی بیماران نسبت به ماده حاجب بود.
در CTA دقت و کیفیت تصاویر بسیار بالا است، و در 98% موارد این نتایج از سوی آنژیوگرافی تایید می گردد.به عبارتی 95% مواردی که نتیجه CTA، منفی گزارش می شود، نیازی به انجام آنژیوگرافی نخواهد بود. از طرفی به دلیل دارا بودن امکانات نرم افزاری گسترده، پزشکان توانایی مشاهده و بازسازی فضاهای داخلی عروق را دارند و قادر به مشاهده وجود و یا عدم وجود پلاکهای کلسیم و موقعیت آنها در مسیر شریانهای کرونری قلب و نیز دیگر عوامل تنگی کرونری، هستند.
مراحل انجام CTA
- بیماران حداقل 4 ساعت قبل از آزمایش CTA نباید چیزی بخورند. اما داروی خود را بکمک مقدار کمی آب می توانند میل کنند.
- ابتدا بیمار را آماده کرده سپس ماده حاجب را از طریق ورید دست یا بازو تزریق می کنند.
- پس از تزریق، بیمار ممکن است در دهان خود، مزه فلز مانندی را احساس کند و یا کمی هیجان زدگی و سرخ شدن را احساس کند که طبیعی است و اگر بیماران مشکل تنفسی و یا هر وضع غیر عادی دیگر احساس کردند باید به کارشناس اطلاع دهند.
- کارشناس به بیمار کمک خواهد کرد که در وضعیت صحیح قرار بگیرد.
- پس از خوابیدن روی تخت و در حین انجام عمل CTA، بیمار باید بسیار آرام و بی حرکت بماند. اینکار برای وضوح و کیفیت تصاویر بسیار مهم است.
- تخت به طور خودکار به داخل دستگاه وارد شده و وضعیت های لازم را بخود می گیرد.
- در هر وضعیت دستگاه تصاویر لازم را گرفته و به کمک کامپیوتر از آنها تصاویر سه بعدی می سازد.
معمولا بیمار پس از CTA می تواند کلیه فعالیت های عادی خود را انجام دهد.
