آلوپسی یا طاسی آرهآتا یک بیماری اتوایمیون است که سبب ریزش موی سر و در برخی موارد ریزش موهای بدن میگردد. این بیماری بیشتر به شکل طاسی های سکهای بروز میکنند که یک یا چند ناحیه کوچک از سر و صورت را درگیر میکند؛ اما ...
آلوپسی یا طاسی آرهآتا یک بیماری اتوایمیون است که سبب ریزش موی سر و در برخی موارد ریزش موهای بدن میگردد. در این بیماری گروهی از لنفوسیت های T که جزئی از سیستم ایمنی بدن میباشند به طور نابجا عمل می کند و به فولیکول های موی سر (ریشه ی موها) حمله میکند و موادی را ترشح می کند که نهایتا منجر به تخریب فولیکولهای مو و ریزش موها می گردد.
این بیماری بیشتر به شکل طاسی های سکهای بروز میکنند که یک یا چند ناحیه کوچک از سر و صورت را درگیر میکند؛ اما در برخی موارد این ریزش مو فراگیر شده و قسمتهای عمده ای از سر و بدن را درگیر میکند که به آن طاسی آراتا توتالیس میگویند.
با توجه به عدم وجود درمان قطعی و عوارض زیاد درمان رها کردن طاسی آراتا بدون درمان در برخی موارد عقلانی به نظر میرسد. حتی در مواردی بدون درمان موها دوباره شروع به رشد میکنند اما زمان برگشت آنها مشخص نیست و گاهی بیماری تا 20 سال به طول میانجامد. درمان بخصوص در موارد شدید که نواحی وسیعی از موها را درگیر کرده، زمانبر، دشوار و همراه با عوارض آزاردهنده است. به نظر میرسد علاوه بر درمان طاسی استفاده از جلسات مشاوره روانی و تماس با بیماران مشابه بسیار سودمند باشد. بیشتر پزشکان اعتقاد دارند که آرامش روحی و روانی و کاهش دادن استرسهای محیطی نقش مهمی در بهبودی و درمان بیماری دارد.
موفقیت درمان بستگی به وسعت ناحیه درگیر و طول زمان بیماری دارد. به طوری که در طاسی های سکهای احتمال موفقیت درمان بالا بوده و در صورتی که در طاسیهای عمومی که بیش از 10 سال از آغاز ریزش مو گذشته است احتمال پاسخ به درمان کمتر است. در مقالات علمی و مراجع پزشکی درمان های مختلفی برای طاسی آرهآتا ذکر شده است که شامل موارد زیر است:
انتخابهای اولیه درمان
Intralesional Coticostroides: این روش انتخاب اول درمان در مواردی است که طاسی سکهای یک یا چند ناحیه کوچک از سر را درگیر کرده است. بدین منظور معمولاً از سوسپانسیون تزریقی تریامسینولون استوناید 2.5 تا 10 میلی گرم در میلی لیتر به استفاده می شود که ماهی یکبار تکرار میشود تا به پاسخ درمانی مناسب برسد. برای ناحیه ی ابرو و ریش از سوسپانسیون رقیقتر (2.5مانند ميلي گرم در ميلي ليتر) به کار میرود.
Topical Immunotherapy: در این روش از یک آلرژن تماسی قوی در ناحیه دچار ریزش مو استفاده میگردد. مکانیسم عمل این آلرژن به این صورت است که سیستم ایمنی درگیر کننده فولیکولهای مو تمایل بیشتری به آن دارد. مشاهده شده با این روش تجمع لنفوسیتهای T در خون محیطی اطراف فولیکولهای مو کاهش مییابد.
اولین ماده آلرژن که به این منظور به کاربرده شد Dinitrochlorobenzene (DNCB) بود که به دلیل عوارض سرطان زایی مشاهده شده دیگر بکار نمی رود. ماده دیگر Squaric acid dibuthyl ester (SADBE) می باشد که به دليل عدم پایداری کمتر مورد استفاده قرار ميگيرد. اما ترکیب برتر دیفن سیپرون (Diphencyprone) است که امروزه عمدتاً از آن برای ایمونوتراپی استفاده میشود. این ترکیب یک آلرژن تماسی قوی بوده که پایداری مناسب و عوارض کمتری از مواد پیشین دارد.
درمانهای خط دوم
Topical Corticostroides: این داروها در طاسیهای سکهای به عنوان درمان اصلی و در طاسیهای آراتا توتال که با دیفن سیپرون تحت درمان است به عنوان درمان کمکی کاربرد دارد. در این روش معمولاً از کورتیکوستروئیدهای قوی استفاده می شود. حسن این درمان ارزان بودن و کاربرد ساده آن است.
Psoralen plus Ultraviolet: نوردرمانی در طاسیهای یونیورسال که کل موهای بدن درگیر شده است، کاربرد دارد. اثربخشی آن در مطالعات گوناگون با درصدهای موفقیت مختلف گزارش شده است. احتمال ریزش دوباره موها با قطع نوردرمانی بالاست و نیاز به ادامه درمان برای مدت طولانی برای نگه داشتن موهای رشد کرده وجود دارد.
Topical irritants: استفاده از تحریک کننده های موضعی مثل دیترانول و رتینوئیک اسید نیز در برخی مطالعات موثر بوده است اما اثربخشی پایینی دارند. دیترانول 0.5 تا 1 درصد مناسب به نظر میرسد و به دلیل لکه قهوه ای روی پوست ایجاد میکند، در مواردی که افراد مو سیاه دارد روی کف سر به کار میرود.
Topical Minoxidil: با اینکه ماینوکسیدیل در درمان طاسی آراتا اثر چندانی ندارد و مطالعات مختلف نتایج متناقضی از اثربخشی آن نشان دادهاند. اما به دلیل ایمن بودن و عوارض کم در بسیاری از موارد به عنوان درمان جانبی بکار میرود.
