فراموش کردن یا به تاخیر انداختن یا حذف غذاهای اصلی یا میان وعدههای غذایی، تزریق زیاد انسولین، افزایش فعالیت بدنی که همراه با مصرف غذاهای اضافی یا کاهش میزان انسولین نباشد، تابش گرما، تهوع و استفراغ از علل بروز افت قند خون در مبتلایان به دیابت است. هیپوگلیسمیبه کاهش قند خون به میزان کمتر از 60 میلی گرم در دسی لیتر گفته میشود،افت قند خون در افرادی که تحت درمان با انسولین یا برخی قرصهای خوراکی مانند گلی بن کلامید هستند، رخ میدهد.
علامتهای افت قند در افراد مختلف متفاوت است،احساس گرسنگی بیش از حد، لرزش اندامها، پوست مرطوب و عرق سرد، رنگ پریدگی، تپش قلب، ضعف و بیحالی، تاری دید، بیحسی، گزگز و مورمور شدن ناحیه اطراف دهان از علائم هشدار دهنده کاهش قند خون در افراد دیابتی است.
فراموش کردن یا به تاخیر انداختن یا حذف غذاهای اصلی یا میان وعدههای غذایی، تزریق زیاد انسولین، افزایش فعالیت بدنی که همراه با مصرف غذاهای اضافی یا کاهش میزان انسولین نباشد، تابش گرما، تهوع و استفراغ از علل بروز افت قند خون در مبتلایان به دیابت است. افت قند خون موجب بیهوشی بیماران میشود، جهت افزایش سریع قند خون باید یکی از مواد قندی سریعالاثر مانند نصف لیوان آب میوه یا دیگر مایعات شیرین، سه قطعه آب نبات، دو حبه قند، یک قاشق عسل مصرف شود، هر چند میزان مصرف این مواد از فردی به فرد دیگر با توجه به شدت علائم کاهش قند خون متفاوت است.
بیماران دیابتی باید همواره یک ماده قندی سریعالاثر را همراه خود داشته باشند،پس از مصرف مواد قندی سریعالاثر، باید یکی از مواد طولانی الاثر مانند یک لقمه نان و پنیر، یک لیوان شیر و یک قطعه بیسکویت، یک عدد میوه یا یک وعده غذای کامل درصورتی که زمان صرف غذای اصلی است، مصرف شود تا از افت مجدد قند خون پیشگیری شود.
• چند نکته
- مصرف شکلات یا بیسکویت مناسب نیست، چون این غذاها حاوی چربی فراوان هستند که باعث دیر جذب شدن قند موجود در آنها میشود.
- هنگام هیپوگلیسمی در مصرف غذاهای شیرین باید اعتدال رعایت شود، زیرا مصرف بیش از حد و پشت سرهم این غذاها باعث بالا رفتن قند خون میشود.
- در هیپوگلیسمی شدید هنگامیکه بیمار قادر به بلعیدن نمیباشد تجویز گلوکاگن یا گلوکز وریدی ضروری است.
- گاهی بیماران هوشیار نیستند. در این مواقع تزریق آمپولهای گلوکاگون به خصوص در مورد بیمارانی که انسولین تزریق میکنند ضروری است. تزریق گلوکاگون زیرپوستی است و معمولاً یکبار تزریق برای برگرداندن بیمار به وضعیت عادی کافی است، اما اگر به هر دلیلی گلوکاگون موجود نباشد لازم است سرمهای تغلیظ شده قندی (50 درصد) در اورژانس یا مراکز درمانی تزریق شود.
- بیماری که میخواهد ورزش کند، حتماً باید صبحانه یا ناهار خورده باشد و قبل از ورزش یک میانوعده مختصر مانند یک عدد سیب یا یک لیوان شیر میل کند و در طول ورزش هر یک ساعت از این مواد غذایی استفاده کند.
- به بیمارانی که تصمیم دارند ورزش کنند توصیه میشود که روز قبل میانوعده عصر یا آخر شبشان را بیشتر کنند و هنگام ورزش دوز انسولین یا قرص را با نظر پزشک کاهش دهند، زیرا در فعالیت بدنی زیاد افت قندخون در بیمارانی که دارو یا انسولین مصرف میکنند، بیشتر است.
- بیماران دیابتی باید در هر شرایطی حتی اگر در سفر باشند دارویشان را به موقع استفاده کنند و نکته مهم دیگر اینکه همیشه باید با خود میانوعده همراه داشته باشند. میانوعده شامل ساندویچهای کوچک، سیب یا هر ماده غذایی است که اگر سر ساعت به غذا دسترسی نداشتند از آنها استفاده کنند.
- بیماران دیابتی به منظور پیشگیری از افت قند خون باید غذاهای اصلی و میان وعدههای غذایی را بهطور مرتب و در زمانی خاص صرف کنند