مقدمه
رزیدرونات یک آمینوبیس فسفونات میباشد و خواصی مشابه سایر بیس فسفوناتها دارد. رزیدرونات به فسفات کلسیم سطح کریستالهای هیدروکسی آپاتیت کلسیم جذب میشود وبدین ترتیب ازاتصال ، رشد ومینرالیزاسیون کریستال جلوگیری میکند . این دارو باعث کاهش برداشت مجدد ازاستخوان وکاهش تعداد استئوکلاستها میشود درنتیجه کاهش تولید استخوان وکاهش تعداد استئوبلاستها نیزاتفاق می افتاد که بدلیل کاهش میزان جایگزینی استخوان جدید ، استخوان جدیدازنظربافت شناسی طبیعی ترمیباشد .دراستخوانی شدن هترتوپیک ، رزیدرونات همچنین پیشرفت ضایعات استخوانی وبنابراین شدت این بیماری را کاهش می دهد . دربدخیمی ها نیزاین دارو با مهاربرداشت غیرطبیعی کلسیم ازاستخوان وکاهش جریان کلسیم ازاستخوان به طرف خون باعث کاهش میزان کلسیم یونیزه درسرم میشود.
شکل داروئی :
قرصهای ۵ m g
موردمصرف:
باتوجه به اینکه رزیدرونات برداشت استخوانی را مهار می کند و دانسیته استخوانی راافزایش می دهد ( BMD) بنابراین ازشکستگی استخوانها درناحیه نخاع کمری ، استخوان ران ، قفسه سینه ، جلوگیری می کند ازجمله موارد مصرف آن
۱- جهت جلوگیری ویادرمان استئوپورز قبل ازیائسگی
۲- جهت مصرف درزنان ومردانی که سابقه مصرف با کورتیکواستروئید ها را دارند ودرمعرض پوکی استخوان قرارگرفته
۳-جهت مصرف دربیماری پاژه ( دربیماری پاژه استخوانها نرم وضعیف ، دفرمه ، دردناک ، شکننده می شود)
۴-درکنترل متاستاز استخوانی ناشی از سرطانها
۵-سبب کاهش کلسیم درافراد مبتلا به سرطان
فارماکوکینتیک:
همانند سایر بیس فسفوناتها جذب خوراکی آن بسیاراندک است . میزان جذب آن باغذاها کاهش می باید علی الخصوص مواد غذایی که سرشار ازکلسیم ویا پلی والانت ها باشند.
اوج غلظت سرمی دارو درصبح ناشتا میباشد(۶۳% ) ویک ساعت پس ازخوردن صبحانه به ۳.% کاهش می یابد ونیم ساعت پس ازصبحانه غلظت سرمی به ۵۵% می رسد .
میزان اتصال به پروتئین پلاسما ۲۴% است .متابولیزه نمی شود ودرحدود نیمی ازداروی قابل درعرض ۲۴ ساعت ازطریق ادرار دفع می شود.
مابقی دارو به استخوانها برای مدت طولانی اتصال می یابد وداروی غیرقابل جذب بدون تغییرازطریق مدفوع دفع می شود.
نحوه مصرف دارو:
رزیدرونات از راه خوراکی مصرف می گردد وبهترین زمان مصرف آن با شکم خالی و در ابتدای صبح یکبار در روز و یا یکبار در هفته میباشد.در صورت مصرف هفتگی بایستی در روزهای مقررهر هفته مصرف شود. درصورت فراموش نمودن یک دوز ازدارو اگرروزانه مصرف گردد درروزبعد یک دوز مصرف شود واگردوز هفتگی فراموش شود روز بعد مصرف شود وهرگز دوز دارو دوبرابرنشود. دوره درمانی مطابق با دستور پزشک و ازخوردن آن به مدت طولانی و یا افزایش دوز خودداری گردد.
جهت مصرف رزیدرونات رعایت نکات ذیل ضروری است :
۱- بایستی دارو بلافاصله درابتدای صبح بلافاصله پس از برخاستن ازخواب وقبل ازخوردن صبحانه وباشکم خالی استفاده گردد .
۲- بایستی دارو درحالت ایستاده ویانشسته مصرف گردد وازخوردن دارو درحالت درازکشیده خودداری گردد.
۳-درصورت وجود آنمی ویاکانسرویاهرعفونتی به خصوص عفونت دهان ودندان ولثه ویا اشکال درزمان لخته شدن خون ویا درصورت درمان بااشعه بایستی به پزشک اطلاع داده شود.
عوارض جانبی :
درصورت بروز عوارض ذیل سریعاً بایستی به پزشک اطلاع داده شود.
۱- تهوع
۲-خشکی دهان
۳-دردمعده
۴-اسهال
۵-یبوست
۶-نفخ
۷-سردرد
۸-سرگیجه
۹-افسرد گی
۱۰-اضطراب
۱۱- بی حالی
۱۲- گرفتگی پاها
۱۳- درداستخوان ، مفاصل ، عضلات
۱۴- پشت درد
۱۵- علائم شبه آنفلوانزا
۱۶- تب، لرز، گلودرد، سرفه
۱۷- تکرار ادرار
۱۸- سوزش ادرار
۱۹- آب ریزش بینی
۲۰- خشکی چشمها
۲۱- وزوزگوش
عوارضی جدی که سریعاً بایستی به پزشک جهت قطع دارو اطلاع داده شود.
۱- اشکال ویادرد درهنگام بلع
۲- ترش کردن
۳-دردسینه
۴-استفراغ خونی
۵-استفراغ موادی شبیه دانه قهوه
۶-مدفوع سیاه، قیری شکل ویاخونی
۷-خارش
۸-کهیر
۹-تاول روی پوست
۱۰-ورم روی صورت، گلو، زبان ، لبها، چشمها ، دستها وپاها ، زانوویاساق
۱۱-اشکال درتنفس
۱۲-گرفتگی صدا یاسینه
۱۳-تورم ، قرمزی ، درد درچشمها
۱۴-حساسیت به نور
لذا هرگونه علائم غیرعادی ناشی ازمصرف رزیدرونات بایستی به پزشک اطلاع داده شود.
تداخلات داروئی :
داروهایی که بارزیدرونات تداخل دارد شامل :
۱- هیدروکسید آلومینیوم
۲- آنتی اسید ها
۳- داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDS)مثل ایبوپروفن، ناپروکسن
۴- داروهای استروئیدی مثل دگزامتازون ، متیل پرد نیزولون (مدرول) ، پرد نیزولون
۵- آسپرین
۶- مکملهای حاوی کلسیم، آهن، منیزیم
۷- هورمون پاراتیروئید
۸- تری پاراتید
۹- ویتامینهاهمراه با موادمعدنی
۱۰- داروهای شیمی درمانی
نکات قابل توصیه:
قبل ازشروع درمان بارزیدرونات فرد بایستی ازلحاظ بیماریهای ذیل پیگیری شود .
۱- بیماری دهان ودندان ( مراجعه به دندانپزشک ومعاینات دهان ودندان قبل ازشروع درمان بارزیدرونات توصیه می گردد)
۲- بیماریهای کلیه
۳- سنجش سطح کلسیم خون
۴- بیماریهای معده ، روده ای ، رفلکس برگشت اسید ( GERD)
۵- مشکلات دربلع
۶- کمبود ویتامین D
۷- واکنش های آلرژیک به رزید رونات ، داروهای دیگر ، غذاها وحشرات
۸- دوران بارداری ویا باروری
۹- شیردهی
شرایط نگهداری :
دردمای اتاق بین ۲۵ - ۲۰ درجه سانتیگراد و دورازنورنگهداری شود
