اين فراوردهها به سه گروه کلي تقسيم مي شوند:
1- فرآوردههاي لبني حاوي باکتري پروبيوتيک
فرآورده هاي لبني پروبيوتيک به ويژه ماست پروبيوتيک رايج ترين مواد غذايي هستند که به عنوان محصولات پروبيوتيک مصرف مي شوند.
2- فرآوردههاي غذايي غير لبني حاوي باکتري هاي پروبيوتيک
از اين گروه مي توان به انواع شيريني هاي پروبيوتيک اشاره کرد.
3- مکمل هاي غيرغذايي حاوي باکتري هاي پروبيوتيک
مکمل هاي رژيمي حاوي ميلياردها باکتري پروبيوتيک هستند که با تکنيک هاي مختلف به صورت انواع مکمل در آمده اند و به عنوان مثال در داروخانه هاي ايالات متحده به صورت قرص، پودر و کپسول و... در دسترس همگان قرار دارند، ولي از ميان انواع محصولات پروبيوتيک، ماست پروبيوتيک رايج ترين شکل مصرف اين دسته از مواد غذايي است.
ماست پروبيوتيک
ماست پروبيوتيک به لحاظ ظاهري شبيه ماست معمولي است، اما هر گرم از آن حداقل 10 باکتري پروبيوتيک زنده غير از باکتري هاي بولگاريس وترموفيلوس موجود در ماست معمولي دارد.
اين ماست را مي توان به شکل طعم دار(مثلا ماست ميوهاي ) تهيه کرد. ويژگي اين ماست از نظر طعم، بو، بافت، رنگ، آب انداختگي و... تفاوت معني داري با ماست معمولي ندارد، اما از نظر تغذيه اي مصرف آن به نيازهاي اسيدهاي آمينه و اسيدهاي چرب ضروري مورد نياز بدن پاسخ مي دهد.
ضمناً فعاليت باکتري هاي پروبيوتيک سبب افزايش دسترسي بيولوژيک بدن به يون ها شده که از اين طريق کلسيم، آهن، منيزيم، مس، سديم و... بهتر جذب مي شود.
اين ماست از نظر انواع ويتامين ها مثل ويتامين A ، C ، ريبوفلاوين ، تيامين ، بيوتين ، اسيد فوليک ، توکوفرول و ... بسيار غني تر از ماست معمولي است.
اين ماست در کشورهاي ديگر به نام هاي مختلف ديگري خوانده مي شود. مثلا در آلمان به آن " Bioghurt " مي گويند.
آمريکا و ژاپن و پس از آن کشورهاي اروپايي بيشترين توليد محصولات پروبيوتيک را دارند. در چند سال اخير ژاپن به توليد و مصرف محصولات پروبيوتيک اهميت زيادي داده و استانداردهاي خاص اين محصولات را تدوين کرده است.
با توجه به فوايد بي شمار آن بر سلامتي افراد جامعه و با افزايش روزافزون مصرف انواع مختلف مواد غذايي مخاطره آميزي که در دسترس همگان قرار گرفته، مصرف فرآورده هاي پروبيوتيک جزء جدايي ناپذير رژيم غذايي جوامع پيشرفته شده است. بنابراين ضروري است دانش پژوهان علوم و صنايع غذايي و همچنين علوم تغذيه و رژيم درماني با درک موضوع، سعي در رواج مصرف محصولات پروبيوتيک و ارائه اطلاعات مفيد در اين زمينه به مردم داشته باشند تا با مصرف فرآورده هاي پروبيوتيک سبب بهبود و شاهد اثر مثبت آن بر سلامتي تمام افراد جامعه باشيم.
البته ذکر اين نکته ضروري است که افراد داراي بيماري هاي گوارشي و يا ضعف ايمني و يا افرادي که به تازگي جراحي کرده اند بهتر است براي مصرف اين محصولات با متخصصان مربوطه مشورت کنند زيرا باکتري هاي مفيد در بدن هاي بسيار ضعيف، مي توانند فرصت طلبي کرده و خود به بدن لطمه بزنند.
طرز تهیه ماست!
در آمریکا یک گالن شیر حدود 3 الی 4 دلار قیمت داره ولی یک گالن ماست شاید بیش از 30 دلار باشه. تازه اگر بخواهید ماست پروبیوتیک بخرید قیمت بالاتر میره. به این دو دلیل تصمیم گرفتم که یک بار خودم ماست درست کنم. جالب اینکه اینجا خیلی ها این کار رو میکنند.
توضیح اینکه ماست پروبیوتیک ماستی است که علاوه بر میکروبهای معمول در ماست، میکروبهای دیگری دارد که برای دستگاه گوارش و عملکرد آن مفیدند.
مواد لازم:
شیر (با 3 یا 2 درصد چربی)
2 -3 قاشق ماست
یک پتوی گرم و سبک
مراحل تهیه:
شیر رو در قابلمه تمیز بریزید. دقت کنید که قابلمه چرب و خیس نباشد
شیر رو گرم کنید تا دمای آن حدود 85 درجه سانتیگراد برسد. برای اندازه گیری دما خیلی وسواس نداشته باشید همین که روی شیر کمی کف کرد و گرمای دیواره قابلمه با دست قابل تحمل نباشد کافیست.دقت کنید که نباید شیر بجوشد.
با این کار میکروبهای اضافه در شیر از بین میروند.
حال اجاق رو خاموش کنید و بگذارید شیر کمی سرد شود. دمای ایده آل 43 درجه است که باز هم نیاز به دماسنج ندارید. اینبار اگر گرمای قابلمه برای دستتان قابل تحمل شد، دما، دمای مناسبی است.
حال در سه چهار نقطه قابلمه چند قاشق ماست بریزید. اگر ماست پروبیوتیک بریزید ماستتان هم پروبیوتیک میشود!
دقت کنید که شیر را به هم نزنید. فوت کوزه گری این کار این است که از این لحظه به بعد نباید شیر به هم بخورد.
به آرامی پارچه را روی قابلمه بگذارید و در آن را ببندید. این پارچه بخار آب تقطیر شده بر روی در را جذب میکند تا به شیر بازنگردد.
نکته مهم این است که دمای شیر در حدود 43 درجه برای مدت 6-7 ساعت باقی بماند تا میکروبها تخمیر را انجام دهند.
برای این کار قابلمه را به آرامی پتو پیچ کنید.بعد از مدت مذکور، ماست شما آماده است.
