بیماری دست پا دهان، یک بیماری ویروسی با عامل ویروسی کوکساکی A میباشد که در کودکان کم سن شایع میباشد.این بیماری معمولاً کودکان زیر 10 سال و بهخصوص زیر 3 سال را درگیر میکند.این بیماری در بزرگسالان نیز رخ میدهد ولی شایع نیست چون مصونیت نسبی دارند.انتقال بیماری، از طریق کلیه ترشحات بدن ازجمله حلق، گلو و تاولهای پوستی و غیره است.
راه ورود ویروس، دهان میباشد و تماس پوستی در انتقال بیماری بسیار مهم است.
علایم این ویروس بهصورت بروز راش و وزیکول و تاولهای آبکی در دستوپا، باسن، اطراف دهان و مخاط داخل دهان است.
فرق این ویروس با سایر ویروسها، همین الگوی درگیری است بهگونهای که علایم روز اول با تب شروع میشود و سپس با ضایعات پوستی ادامه مییابد. ضایعات معمولاً دردناک است به صورتی که ضایعات گلو موجب امتناع کودک از غذا خوردن میشود و ضایعات دهانی ممکن است شبیه به آفتهای متعدد دهان باشد.
ضایعات پوستی نیز میتواند هم دردناک باشد و هم بدون درد، شدت بیماری میتواند از بسیار خفیف تا بسیار شدید متغییر باشد و معمولاً تب و امتناع کودک از غذا خوردن تا 4 روز طول میکشد ولی ضایعات پوستی و دهانی، 7 تا 10 روز زمان برای بهبود نیاز دارد.معمولاً این بیماری عوارض جانبی را از خود بهجا نمیگذارد ولی مواردی از عفونتهای مغزی (مننژیت ویروسی) نیز گزارششده است؛ پس از بهبود ضایعات پوستی، ممکن است شاهد پوسته ریزی اندام باشیم و همچنین ممکن است پس از مدتی ناخنها پوستهپوسته شود و ناخن جدید ظاهر گردد که نیاز به هیچ درمان خاصی ندارد. بهترین راه پیشگیری، مانند دیگر بیماریهای ویروسی، دوری از منبع و کودک مبتلابه بیماری میباشد و شستن مکرر دستها در کاهش انتقال بیماری مؤثر است.
راههای درمان ویروس
در این بیماری درمان خاصی بهجز کنترل علایم تب و درد ندارد، تب و درد با استامینوفن قابلکنترل است و درصورتیکه کودک قادر به غرغره کردن آبنمک باشد و آن را فرونبرد، برای کاهش درد مؤثر است و خوراکیهای خنک مانند بستنی و مایعات خنک در کاهش دردهای دهانی بسیار مؤثر است.