دکتر فاطمه بقایی

کانال تلگرام پزشکی مشاوره آنلاین در تلگرام کانال جنسی در تلگرام

(آنلاین)

بقایی »وبلاگ ها

ساکن بابل, استان مازندران ایران ·
بقایی

از
سونو گرافی سیکل های غیر طبیعی تخمدان سیکل های غیر عادی که منجر به تخمک گذاری نمی شود نسبتا شایع است آمار 7% در این مورد موجود است بعضی از زنان بطور دائم این مشکل را دارند و ممکنه بیماریهای دیگه ای هم به همراه این مسئله وجود داشته باشه بعضی از دلائل این مسئله به این قرار است 1- تحلیل فولیکول ها: اختلال هورمونی و عدم هماهنگی بین آنچه از تخمدان آزاد می شود و آنچه که از مغز باید آزاد باشه مانع بلوغ عادی ( بین 24-18 میلی متر) تخمک ها می شود 2- سندرم فولیکول خالی: مراحل تکامل فولیکول عادی هست .. اما تخمکی درون آن نیست. این نوع از اختلالات فولیکول ها گاهی توسط سونو گرافیست ها به سختی تشخیص داده می شود 3- فولیکول هائی که رسیده اما قادر به دفع تخمک درون آن نیست... ضمن اینکه هورمون های لازم هم بخوبی کار خودشون را انجام داده اند. در این موارد گاهی سونو گرافیست به اشتباه تشخیص دفع تخمک را می دهد زنانی که به طور مزمن دچار مشکلات فولیکول و دفع تخمک ها هستند 1- گروه اول کسانی هستند که تخمدان به طور مادرزادی دچار مشکلاتی هست.تخمدان کوچک است و ترشح هورمون های زنانه هم کم است .علت: مسائل خود ایمنی , اختلال کرموزومی , و مسائل نارسائی اولیه تخمدان. در سونو گرافی یا تخمدانی وجود نداره و یا خیلی کوچک هست.فولیکول هم که اصلا وجود نداره. غیر ازآنهائی که خود ایمنی علت این مشکل است... بقیه حالتها درمان ندارد 2- کسانی که مشکل از مغز دارند... در اونجا هورمون های کنترل کننده کار تخمدان آزاد می شود.اگر اختلال مغزی رفع شود... تخمدان کار طبیعی خودش را خواهد داشت 3- کسانی که تخمدان چند کیستی دارند. در این افراد اندازه تخمدان ممکنه بزرگ و یا حتی عادی باشه. ممکنه تعداد زیادی فولیکول های رسیده داشته باشه ( بیش از 11 میلی متر). اما هیچ فولیکول غالبی وجود نداره.تشخیص این مسئله گاهی سخته چون بعضی از زنان سالم ممکنه تخمدان بزرگ و یا فولیکول های متعدد داشته باشند. کسانی که در سونو گرافی شواهدی به نفع تخمدان چند کیستی دارند... وقتی بررسی شدند نتایج به این قرار بود: 50% واقعا سندرم تخمدان چند کیستی را داشتند.25% به اصطلاح لب مرزی بودند... و 25% هم هیچ نشانه ای از تخمدان چند کیستی را نداشتند....
بقایی

از
كلوميفن‌ موارد مصرف‌: كلوميفن‌ براي‌ درمان‌ناباروري‌ ناشي‌ از كاهش‌ يا فقدان‌تخمك‌گذاري‌ در زنان‌ و نيز ناباروري‌مرداني‌ كه‌ توليد اسپرم‌ در آنها كافي‌نيست‌، به‌كار برده‌ مي‌شود. اين‌ تركيب‌همچنين‌ در درمان‌ بي‌كفايتي‌ عملكرد جسم‌زرد و نيز تشخيص‌ نارسائي‌ محورهيپوتالاميك‌ ـ هيپوفيز ـ غده‌ فوق‌ كليه‌ مفيدمي‌باشد. به‌منظور ارزيابي‌ عمل‌تخمدان‌هادر تخمك‌گذاري‌ نيز استفاده‌شده‌است‌. مكانيسم‌ اثر: كلوميفن‌ عمدتا داراي‌ اثرات‌ضداستروژني‌ بوده‌ و بعضا خواص‌استروژني‌ نيز دارد. اين‌ دارو با اتصال‌رقابتي‌ به‌ گيرنده‌هاي‌ استروژن‌ در سطح‌هيپوتالاموس‌، مانع‌ اثر مهاري‌ استروژن‌بر آزادشدن‌ گنادوتروپين‌ها و در نتيجه‌افزايش‌ LH و FSH مي‌گردد. اين‌ امر خودموجب‌ بلوغ‌ فوليكول‌هاي‌ تخمداني‌، افزايش‌پيك‌ LH قبل‌ از تخمك‌گذاري‌، تخمك‌گذاري‌و در نهايت‌ تكامل‌ جسم‌ زرد مي‌شود. درناباروري‌ مردان‌ نيز از طريق‌ افزايش‌ترشح‌ LH و FSH، اثر درماني‌ خود را اعمال‌مي‌كند. فارماكوكينتيك‌: دارو از دستگاه‌ گوارش‌به‌خوبي‌ جذب‌ مي‌شود. متابوليسم‌ دارو دركبد صورت‌ گرفته‌ و نيمه‌ عمر آن‌ حدود5-7 روز است‌. معمولا طي‌ 4-10 روز پس‌از مصرف‌ آخرين‌ مقدار دارو،تخمك‌گذاري‌ صورت‌ مي‌گيرد. قسمت‌اعظم‌ دارو از صفرا و مدفوع‌ و بخش‌ اندكي‌از كليه‌ها دفع‌ مي‌گردد. موارد منع‌ مصرف‌: اين‌ دارو در مبتلايان‌ به‌نارسائي‌ عملكرد كبد، افسردگي‌، وجودكيست‌هاي‌ تخمداني‌ غير از سندرم‌ پلي‌كيستيك‌ تخمدان‌ و ترومبوفلبيت‌ نبايدمصرف‌ شود. هشدارها: 1 ـ مصرف‌ طولاني‌ مدت‌ دارومي‌تواند موجب‌ بروز تومورهاي‌ تخمدان‌گردد. 2 ـ كلوميفن‌ با كاهش‌ توليد و تغييرموكوس‌ دهانه‌ رحم‌ ممكن‌ است‌ با عمل‌اسپرم‌ و متعاقب‌ آن‌ باروري‌ و حاملگي‌تداخل‌ نمايد. 3 ـ احتمال‌ بروز چندقلوزايي‌ با مصرف‌دارو وجود دارد. عوارض‌ جانبي‌: مهم‌ترين‌ عوارض‌ عبارتنداز تشكيل‌ كيست‌ تخمدان‌، بزرگ‌ شدن‌ بيش‌از حد تخمدان‌، بزرگ‌ شدن‌ بافت‌ فيبروئيدرحم‌ و بروز سندرم‌ قبل‌ از قاعدگي‌. نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ دارو بايد به‌ ميزان‌مناسب‌ و در ساعت‌ مشخصي‌ از روزمصرف‌ شود. 2 ـ در صورت‌ فراموش‌ كردن‌ يك‌ وعده‌مصرف‌ دارو، بهتر است‌ بلافاصله‌ پس‌ ازبه‌خاطر آوردن‌ مصرف‌ شود. در صورتي‌كه‌ در زمان‌ مصرف‌ بعدي‌، بيمار عدم‌مصرف‌ دارو را به‌خاطر آورد، مقدارمصرف‌ بعدي‌ دارو به‌ ميزان‌ دو برابراستفاده‌ شود. در صورت‌ فراموش‌ كردن‌بيش‌ از يك‌بار، به‌ پزشك‌ مراجعه‌ شود. مقدار مصرف‌: در درمان‌ ناباروري‌ درزنان‌، دارو به‌ ميزان‌ mg/day 50 و به‌ مدت‌5 روز، تجويز مي‌شود. مصرف‌ دارو بايداز روز پنجم‌ قاعدگي‌ شروع‌ شود. درصورت‌ عدم‌ بروز حاملگي‌، مي‌توان‌ دوره‌درمان‌ را در 3-4 سيكل‌ بعد تكرار نمود كه‌در آن‌ صورت‌ مقدار تجويز را مي‌توان‌ به‌mg/day 75-100 و به‌ مدت‌ 5 روز افزايش‌داد. در زنان‌ حساس‌ به‌ كلوميفن‌ و يامبتلايان‌ به‌ سندرم‌ پلي‌كيستيك‌ تخمدان‌،بايستي‌ مقادير كمتر تجويز شوند....
بقایی

از
منظور از نارسائی تخمدان این هست که تخمدان ها نمی توانند تخمک های بالغ و به تعداد کافی تولید کنند.روز 3 پریود این زنان مقدار FSH بالا رفته و به روش درمان معمول تحریک تخمدان های تنبل با کلومیفن هم نمی توانند جواب دهند.این مشکل می تواند در سنین اولیه باروری زنان اتفاق بیفتد.قبل از سن 40 سال مشکلات قائدگی و حتی قطع قائدگی رخ می دهد.1در 1000 زن بین 15-29 سال و 1 در 100زن بین 30 تا 39 سال این مشکل وجود دارد.ژنتیک , مشکلات خود ایمنی ,عفونت و ضربات از علل پیشنهادی هستند.آنها ممکن است دچار گر گرفتگی , عرق شبانه ,و دیگر علائمی که در زنان یایسه وجود دارد بشوند. یکی از مسائلی که در تشخیص مشکل این بیماران وجود دارد این هست که باید بین یایسگی زودرس و نارسائی زودرس تخمدان افتراق قائل شد چون دو مشکل جدا و با داستان های جداگانه هستند... اما در بعضی زمینه ها اشتراک دارند خانم های دچار نارسائی تخمدان این علائم را دارند - یا پریود نمی شوند یا اینکه پریود نامنظم دارند - گر گرفتگی و عرق شبانه دارند - مشکلات خواب وجود دارد - تحریک پذیر هستند در روابط با اطرافیان - خشکی واژن دارند - احساس انرژی کم دارند - میل جنسی کمی دارند - مقاربت درد ناک دارند - مشکلات مثانه دارند - مشکلات بارور شدن دارند میزان هورمونهای زنان دچار یائسگس زودرس با نارسائی تخمدان هم ممکنه تشابهاتی داشته باشد... گرچه معمولا سطح FSH و استروژن در یایسه ها طبیعی اما در نارسائی زودرس تخمدان کم است دانشمندان آمریکایی و چینی یک جهش ژنتیکی را کشف کردند که عامل بروز "نارسایی زودرس تخمدان" در بیشتر زنان متاثر از این آسیب است. محققان کالج پزشکی بیلر در هاستون آمریکا و دانگاه شاندونگ در چین یک جهش ژنتیکی را در ژن FIGLA کشف کردند که سبب بروز "نارسایی زودرس تخمدان" در بیشتر موارد ابتلا به این آسیب است. این دانشمندان که نتایج یافته های خود را در مجله American Journal of Human Genetics منتشر کرده اند در این خصوص اظهار داشتند: "ما امیدواریم از این اطلاعات در بررسی و شناسایی ژنهای دیگری که در بروز این مشکل دخالت دارند استفاده کنیم. با شناسایی نشانگرهای زیستی موجود در خون می توان به زنانی که در معرض خطر ناباروری زودهنگام قرار می گیرند کمک کرد." در نارسایی زودرس تخمدان، تخمدان قبل از رسیدن زنان به 40 سالگی عملکردهای خود را از دست می دهد و علاوه بر ناباروری موجب بروز مشکلات استخوانی و قلبی نیز می شود. به گفته این دانشمندان، یک درصد از زنان از این بیماری رنج می برند. بسیاری از مردم این بیماری را برابر با ناباروری می دانند اما زنانی که از این آسیب متاثر هستند در معرض خطر بیماریهای قلبی عروقی و پوکی استخوان قرار دارند. در کل تخمدان نقش مهمی در سلامت زنان ایفا می کند. در این تحقیقات 100 زن چینی مبتلا به این بیماری مورد بررسی قرار گرفتند و سه جهش ژنتیکی ژن FIGLA در آنها شناسایی شد. ژن FIGLA یکی از چهار فاکتور رونویسی است که تاکنون برای کنترل تمایز سلولهای تخم در توسعه زود هنگام کشف شده است. ژنهای دیگر این کنترل به ترتیب NOBOX، GDF9 و BMP 15 نام دارند که جهشهای موجود در این ژنها نیز می تواند عامل بروز نارسایی زودرس تخمدان شود....
بقایی

از
تنبلي تخمدان ها تنبلي تخمدان اصطلاحي عاميانه است و بسياري از زنان با اين مشکل مواجه‌ هستند. اين عارضه شامل تخمدان ‌هايي مي ‌‌شود که به دلايل مختلفي از کار افتاده ‌‌اند: يائسگي زودرس، توقف رشد تخمدان ‌ها و قاعدگي 2 الي 3 ماه يک ‌بار از جمله موارد تنبلي تخمدان‌ است. دکتر فاطمه بقایی ، فوق تخصص نازايي در گفتگو با جام ‌جم مي‌ گويد: گاهي دختران به دليل توليد نشدن محرکه‌ اي براي رشد تخمدان از سوي مغز، عادت ماهيانه نمي‌ شوند که به آن آمنوره مي ‌گويند و عده ‌اي ديگر با اين که تخمدان دارند، ولي سلول ‌هاي توليد مثل در آن ها شکل نيافته و در نتيجه اوايل بلوغ يا پس از چند سال با قطع ناگهاني قاعدگي مواجه مي‌ شوند که به آن يائسگي زودرس گفته مي ‌شود که مي ‌تواند به ‌دليل ژنتيک، جراحي يا اشعه‌ درماني باشد. به گفته وي اگر به تخمدان افرادي که تحت درمان اشعه‌ درماني هستند اهميت داده نشود، آن ها رو به تنبلي مي ‌روند و بعدها قطع عملکرد(توليد تخمک)‌ در آن ها رخ مي ‌دهد. دکتر بقایی درخصوص تخمدان ‌هاي پلي ‌کيستيک خاطرنشان مي ‌کند: تنبلي تخمدان به 2 ‌بخش تخمدان ‌هاي پلي کيستيک و تخمدان ‌هاي مولتي‌ کيستيک تقسيم مي ‌شود که در تخمدان ‌هاي پلي ‌کيستيک، قاعدگي ‌ها نامنظم و به صورت هر 2 ‌الي 3 ماه يک ‌بار رخ مي ‌دهد که چاقي و رويش موهاي زائد نيز از علائم آن محسوب مي‌ شود. در اين بيماري کيست‌ هاي متعدد ريز يک سانتي‌ متري همچون گردنبند مرواريدي اطراف تخمدان را احاطه کرده ‌اند. طبق تحقيقات صورت گرفته در جوامع شرقي به خصوص در رنگين پوست ‌ها(مثل ايراني، هندي و آريايي‌ نژادها)‌ زمينه اين بيماري بيشتر از سفيد‌ پوست‌ها است، پس شانس اين افراد نيز در ابتلا به نازايي، سرطان رحم و سينه بالا است. به گفته اين پزشک، دختران نيز دچار تخمدان ‌هاي پلي کيستيک مي‌ شوند و هرازگاهي خونريزي‌ هاي غيرطبيعي آن ها باعث مي ‌شود با لخته‌ هاي شديد خون مواجه شوند که به پزشک مراجعه مي‌ کنند و در اين مواقع پزشک خونريزي را قطع و تنبلي را به ظاهر تا پس از ازدواج مخفي نگه‌ مي ‌دارد و وقتي بيمار خواهان فرزند باشد، متخصص با تدابير در نظر گرفته شده از توليد کيست ‌هاي ريز توسط تخمدان ممانعت به عمل مي‌ آورد و شرايط بزرگ شدن يک کيست کوچک در اطراف تخمدان(تاول)‌ را مهيا مي ‌کند تا بيمار شرايطي همانند زن بالغ و سالمي که در روزهاي 12 الي 14 قاعدگي يکي از اين تاول‌ هاي بزرگش(کيست)‌ مي ‌ترکد و تخمک آزاد کرده و قاعده مي‌ شود، داشته باشد تا شانس حاملگي بالا برود. علل تخمدان ‌هاي پلي کيستيک دکتر بقایی درخصوص اين ‌که چرا تخمدان ‌هاي پلي‌ کيستيک به وجود مي‌ آيند، مي‌گويد: در اين باره تئوري‌ هاي فراواني وجود دارد،‌ ولي دليل صد در صدي وجود ندارد، اما مي ‌توان ژنتيک، تغذيه و تاثير محيط را از دلايل آن برشمرد. شرايط متفاوت دختران طبق بررسي‌ هاي صورت‌ گرفته، سن بلوغ در دختران متفاوت است و دختران مناطق حاره سريع ‌تر از ديگر دختران در 10 تا 11 سالگي به بلوغ مي‌ رسند، ولي در کشورهاي اسکانديناوي سن بلوغ دختران 16 تا 20 سال است. دکتر بقایی در اين خصوص، گرما و آفتاب را يکي از دلايل زود هنگام بلوغ ذکر مي ‌کند و مي‌ افزايد: اين سن در ايران در حد وسط قرار دارد، ولي اگر در کشوري همچون ايران دختر تا 16 سالگي به بلوغ نرسيد بايد به پزشک متخصص مراجعه کند. دير يا زود قاعده شدن دختران مي ‌تواند يکي از علائم تنبلي تخمدان محسوب شود. اگر دختران هنگام قاعدگي اختلال خونريزي نداشته باشند، ‌ولي دائم در حال چاق شدن باشند مراجعه به پزشک غدد يا متخصص زنان ضرورت دارد،‌ چون يکي از دلايلي که باعث ايجاد تخمدان‌ هاي پلي‌ کيستيک مي ‌شود بيماري‌ اي به نام مقاومت به انسولين است. در برخي به علت اين که انسولين آن ها فعال نيست، قند سوخته نمي ‌شود و در نتيجه به چربي تبديل مي ‌شود و چون قندي در خون شان نيست هميشه گرسنه‌ اند. اين چاقي ‌ها مقاومت نسبت به انسولين خود را با تنبلي تخمدان نشان مي ‌دهند. پس انجام آزمايش هورمون و تست قند خون ضرورت دارد. دکتر بقایی با اذعان اين که لکه‌ بيني نيز مي ‌تواند از علائم تنبلي تخمدان باشد، مي‌ افزايد: گاهي لکه بيني‌ ها مي ‌تواند به دليل نقص توليد پروژسترون يا جسم زرد باشد که پيش از قاعدگي رخ مي ‌دهد و از مشکلات هورموني محسوب مي ‌شود، ولي لکه‌ بيني‌ هاي پس از قاعدگي مي ‌تواند بر اثر کمبود هورمون استروژن باشد که پوليپ داخل رحم يا فيبروم را به همراه خواهد داشت. توصيه‌هاي پزشکي بهتر است دختران و زنان پس از مشاهده عدم نظم در سيکل ماهانه خود يا هنگام مشاهده رويش موهاي زائد و درد پستان هنگام قاعدگي به پزشک مراجعه کنند و وضعيت خود را کنترل کنند،‌ چرا که تنبلي تخمدان درمان قطعي ندارد و بيمار تا وقتي از دارو استفاده کند قاعدگي منظم خواهد داشت و گاهي با قطع درمان، خونريزي تا حدي مي ‌رسد که خطر مرگ را براي فرد به همراه خواهد داشت. قرص ‌هاي ضدبارداري مي ‌تواند بهترين درمان اين بيماري محسوب شود و اين افراد بايد تا زمان يائسگي از اين قرص‌ ها استفاده کنند....
کلمات کلیدی: تنبلي تخمدان ها
بقایی

از
چه مواردی موجب اختلال در باروری مردان می شود؟ مشکل عدم باروری مردان مشتمل بر علل متعددی است که وابسته به مشکلات تولید اسپرم و یا انتقال آن می باشد . به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، حدود ۱۵ درصد زوج ها در کشور ایران با مشکل ناباروری مواجه می شوند که در این میان ۴۰ درصد عامل بروز ناباروری مشکلات مردانه و ۴۰ درصد مشکلات در زنان و ۲۰ درصد در هر دو زوج است . مهمترین علل ناباروری در مردان به موارد زیر مرتبط می شود : -کشیدن سیگار معمولاً سبب کاهش تعداد اسپرم و تحرک ضعیف می شود. تحقیقات اخیر نشان دادند زمانی که هم مرد و هم زن سیگار می کشند, احتمال ناباروری تا ۶۴% بالا می رود. - استفاده درازمدت از حشیش توسط مردان سبب کاهش اسپرم و سالم افزایش اسپرم و افزایش اسپرم ناقص می شود. - مصرف زیاد الکل سبب کاهش تولید اسپرم سالم توسط مردان می شود. - فعالیت شدید بدنی سبب کاهش تولید اسپرم می شود. - کمبود ویتامین C سبب می شود که اسپرم ها به هم بچسبند و این حالت سبب ۱۶% موارد ناباروری در مردان می شود. - بعضی از آنتی بیوتیک ها به طور موقت سبب کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها در مردان می شوند. بعضی از این آنتی بیوتیک ها شامل اریترومایسین, نیتروفورازون یا نیتروفورانتوئین هستند. - تماس با حشره کش ها, سموم آفت کش, حلال های آلی, سرب, تشعشعات یونیزه, فلزات سنگین و مواد شیمیایی سمی سبب کاهش قدرت باروری در مردان می شود. مردانی که در محیط شغلی خود با این مواد سرو کار دارند, (چاپخانه ها, سرب, سموم کشاورزی, دستگاههای رادیولوژی و … ) باید از پوشش ها و ماسک های محافظ استفاده نمایند. - سوء تغذیه و مصرف ناکافی غذاهای ضروری سبب اختلال در تولید و کار اسپرم ها می شود. - بیضه ها نباید زیاد گرم شوند. سعی کنید شورت ها ی تنگ نپوشید. مردانی که مشکل ناباروری دارند, نباید از دوش آب گرم, سونا استفاده کنند و همچنین کار در محیط گرم برای آنها مفید نمی باشد. - فاصله گذاری در فعالیت جنسی (۳ تا ۶ روز در هفته), سبب افزایش حجم و قدرت باروری می شود. ولی اگر وقفه زیادی در فعالیت جنسی ایجاد شود, سبب می شود که اسپرم ها تخلیه شده و پیر و نا توان و کم تحرک شوند - استفاده از داروهای استروئیدی آنابولیک (این داروها توسط افرادی که می خواهند دارای اندام های عضلانی حجیم شوند استفاده می شود, این داروها سبب می شوند که بدن نتواند هورمون تستوسترون را به طور طبیعی بسازد که سرانجام سبب کاهش تولید اسپرم خواهد شد. (بسیاری از ورزشکارانی که به عنوان دوپینگ از این داروها استفاده مکرر می کنند, دچار این مشکل خواهند شد). - داروی سولفاسالازین (این دارو برای درمان اختلالات گوارشی به کار می رود.) - داروی کتوکونازول (ضد قارچ) - داروی آزولفیدین (Azulfidine) – این دارو برای درمان بیماری گوارشی کولیت اولسروبه کار می رود. - واریکوسل (کلافی از وریدهای اضافی دور لوله منی بر را می گیرند و سبب گرمی بیش از حد آن، می شوند که این حالت سبب آسیب رسانی به اسپرم ها و کشتن آنها خواهد شد. - عفونت دستگاه تناسلی (مثل التهاب پروستات, التهاب لوله های اپیدیدیم در بیضه, التهاب بیضه (ارکیت). - بیماری اوریون, (که سبب آلوده شدن بیضه ها می شود). - ضربات وارده به بیضه - مصرف داروی دی اتیل استیل استرول (DES) توسط مادر در دوران بارداری (سبب کاهش اسپرم و ناهنجاری اسپرم می شود) - تب - داروهای ضد سرطان (شیمی درمانی) - نقص انسدادی در لوله منی بر - صدمات وارده به کانال های اسپرماتیک در بیضه (به علت بیماری های سوزاک و عفونت کلامیدیا) - سوء تغذیه و کم خونی, سل - استرس شدید در زندگی ● علل شایع مشکلات در باروری مردان انسدادها درصد کمی از مردان با مشکل انسداد در مجاری دافع خود مواجه اند که مانع رسیدن اسپرم به مایع منی آنها میشود. اگر لوله منی یا مجاری بیضوی شما مسدود یا آسیب دیدهاست، مانع رسیدن اسپرم به تخمهای همسر شما می شود. عفونت، جراحت، نقصهای مادرزادی، یا وازکتومی ممکن است باعث این انسدادها باشند. • علایم احتمالی: هیچ • راه حلهای ممکن: جراحی جهت ترمیم انسداد یا عمل وازکتومی برعکس • میزان موفقیت: بسته به مشکل و نوع جراحی بکار رفته جهت درمان، از ۵۰ تا ۹۰ درصد مردان بعد از جراحی اسپرم بیشتری در منی خود دارند. حدود ۲۰ تا ۶۵ درصد زوجها توانستند با مقاربت یا روش لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (IVF) یا تزریق اینتراسیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) بچهدار شوند. واریکوسل واریکوسل (گشادشدن رگها، شبیه واریکوسِ بیضهها) دمای بیضهها را بالا میبرد که بر تولید اسپرم اثر میگذارد. • علایم احتمالی: هیچ (مشکل حین معاینه بدنی قابل تشخیص است). • راه حلهای ممکن: جراحی جهت رفع نقص واریکوسل • میزان موفقیت: تا ۴۳ درصد مردان قادر به باردار کردن همسر خود طی یک سال بعد از جراحی بودند، و تا ۶۹ درصد طی دو سال. اسپرم نامنظم اگر اسپرم ندارید یا اسپرمتان کم است، جهندگی اسپرم کم (توانایی فَوران آن) یا شکل اسپرمها غیرعادی است، اسپرمتان به تنهایی قادر به باردار کردن تخمهای همسرتان نخواهد بود. • علایم احتمالی: هیچ • راه حل های ممکن: داروهای باروری، تلقیح مصنوعی با اسپرم خودتان به شرطی که تعداد، شکل و جهندگی آن خیلی غیرطبیعی نباشد؛ یا تزریق اینتراسیتوپلاسمی اسپرم (ICSI). • میزان موفقیت: داروهای بارداری افزایش دهنده تعداد تخمها به همراه روش تلقیح مصنوعی، میزان موفقیت را در هر نوبت به ۸ تا ۱۷ درصد میرساند. با روش ICSI درصد موفقیت به ۳۰ درصد میرسد. حساسیت اسپرمی ممکن است بدن شما پادتن هایی ترشح کند که اسپرم را از بین میبرند، که معمولا بعد از وازکتومی، پیچش بیضوی (یعنی وقتی بیضه ها داخل کیسه بیضه پیخ میخورند)، عفونت یا تروما اتفاق میافتد. • علایم احتمالی: هیچ • راه حل های ممکن: تلقیح مصنوعی، تکنولوژی های نوین در درمان ناباروری (ART)، یا تزریق اینتراسیتوپلاسمی اسپرم (ICSI). (داروهای استروئیدی مثل پردینسون هم گاه برای محدود کردن پادتنهای اسپرم استفاده میشوند اما پزشکان به خاطر عوارض جانبی انها را توصیه نمیکنند). • میزان موفقیت: داروهای باروری جهت افزایش مقدار تولید تخمها به همراه روش تلقیح مصنوعی، درصد موفقیت را به ۸ تا ۱۷ درصد در هر نوبت میرسانند. درصد موفقیت با روش ICSI به حدود ۳۰ درصد در هر نوبت میرسد. مشکلات غیرقابل توجیه باروری اگر پزشک نتواند دلیل مشکل بارداری شما را پیدا کند، مورد شما را «مشکل غیرقابل توجیه باروری» تشخیص میدهد. بعضی متخصصان فکر میکنند سموم محیطی میتوانند عامل تاثیرگذار باشند اما رابطه مستقیمی بین باروری و این مشکلات هنوز به تاییر نرسیده است. • علایم احتمالی: هیچ • راه حل های ممکن: داروهای باروری همراه با روش تلقیح مصنوعی یا تکنولوژی های نوین در درمان ناباروری (ART) مثل لقاح مصنوعی آزمایشگاهی (IVF) • میزان موفقیت: داروهای باروری جهت افزایش مقدار تولید تخمها همراه با روش تلقیح مصنوعی ، درصد موفقیت را به ۸ تا ۱۷ درصد در هر نوبت میرسانند. حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد در هر نوبت منجر به بارداری با روش IVF میشوند. بعد از سه سال درمان، احتمال آن که زوج بچه دار شوند هرسال بین ۲۰ تا ۲۵ درصد کمتر میشود. مشکلات بارداری مرکب یک زوج وقتی دچار مشکلات بارداری مرکب میشوند که هم مرد و هم زن مشکل باروری داشته باشند. • علایم احتمالی: بسته به علل آن متغیر است • راه حل های ممکن: بسته به علل آن روش درمان متفاوت است • میزان موفقیت: بسته به علل آن درصد موفقیت متغیر است...
بقایی

از
دلایل ناباروری در مردان دلایل ناباروری در مردان ممکن است مربوط به خود سلول‌های جنسی، اختلالات آناتومی، اختلالات هورمونی و یا ناهنجاری‌های ژنتیکی باشد. ۱٫ اختلالات مربوط به اسپرم ۹۰درصد ناباروری‌های مردان به سبب کاهش تعداد اسپرم( اولیگواسپرمی )، شکل غیر طبیعی اسپرم ( تراتواسپرمی ) و یا اختلال در قدرت حرکتی اسپرم (آستنواسپرمی ) باشد. اختلال اولیگواسپرمی به حالتی اطلاق می‌شود که تعداد اسپرم کمتر از ۲۰ میلیون در هر میلی لیتر مایع سیمن باشد. در این حالت فرد نابارور است. همچنین برای آنکه اسپرم بتواند فالوپ را شنا کند و به تخم برسد تا آن را بارور کند لازم است قدرت حرکتی مناسبی داشته باشد. اگر ۶۰درصد اسپرم‌ها قدرت حرکتی نرمال داشته باشند حداقل میانگین کیفیت را دارند. اختلال آستنواسپرمی که در آن کمتر از ۴۰درصد اسپرم‌ها قادر به حرکت با سرعت مناسب در جهت مستقیم هستند یک اختلال ناباروری است. اختلال تراتواسپرمی که اختلالات موفولوژیکی اسپرم است از دیگر دلایل ناباروری مرتبط با نقص اسپرم است. ۲٫ اختلالات آناتومی • اختلال عملکرد عضلات مثانه که می‌تواند ناشی از جراحی مثانه یا پروستات، آسیب دیدگی انتهای نخاع، بیماری‌هایی نظیر دیابت یا اکروزیس باشد. همچنین مصرف داروهای آرامبخش، داروهای مخدر، آنتی سایکوتیک‌ها و داروهای فشار خون می‌تواند به صورت موقت سبب اختلال عضلات مثانه شود. • مسدود بودن مجاری اپیدیدیم و دفران که ممکن است در اثر التهاب یا عفونت باشد. • اختلالات مادرزادی بیضه‌ها نظیر کریپتوکیدیسم و هایپوسپدیا. ۳٫ اختلالات هورمونی به طور کلی توان باروری چه در مردان و چه در زنان تحت کنترل هورمون‌های محور هیپوتالاموس-هیپوفیز می‌باشد. هورمون آزاد کننده‌ی گناد و تروپین (GnRH) از هیپوتالاموس ترشح می‌شود و با اثر بر روی هیپوفیز تولید و آزاد شدن هورمون‌های LH و FSH را تحریک می‌ِکند. FSH تولید اسپرم در لوله‌های اسپرم ساز و LH تولید هورمون تستسترون توسط سلول‌های لیدیگ را تحریک می‌کنند. اختلال در تولید و ترشح این هورمون‌ها که ممکن است در اثر وجود تومور در محور هیپوتالاموس– هیپوفیز، رادیوتراپی و مصرف برخی داروهای تقویتی در ورزشکاران باشد بر میزان تولید و کیفیت اسپرم ها اثر می‌گذارد. از عواملی که سبب ناباروری در مردان می‌شود می‌توان موارد زیر را برشمرد: • بیماری‌های مقاربتی نظیر عفونت به باکتری سوزاک می‌تواند سبب ناباروری در هر دو جنس شود. چنین عفونت‌های می‌تواند سبب آسیب دیدن و مسدود شدن مسیر حرکت اسپرم شود. • سن؛ با افزایش سن تعداد اسپرم‌ها و کیفیت آنها ممکن است کاهش یابد. • تنش‌های جسمی، ذهنی و استرس‌های عاطفی می‌تواند تعداد اسپرم‌ها را به طور موقت کم کند، که ممکن است ناشی از تغییر در سطوح هورمون‌های جنسی باشد. • مصرف مواد مخدر، نوشیدن زیاد الکل و سیگار کشیدن از جمله عاداتی است که سبب کاهش تعداد و قدرت حرکت اسپرم‌ها می‌شوند. • در معرض قرار گرفتن طولانی مدت با عناصر سنگین (نظیر سرب، کادمیوم، آرسنیک) و سموم شیمیایی به ویژه علف‌کش‌ها و آفت‌کش‌ها و میدان‌های قوی الکترومغناطیسی می‌تواند کیفیت و تعداد اسپرم‌ها را کاهش دهد. • بیماری‌هایی نظیر دیابت، ایدز، حملات قلبی، نقص کلیه و کبد، سندرم کوشین و آنمی ممکن است روی باروری مردان اثر گذارد. همچنین در سرطان بیضه عموماً تولید اسپرم وجود ندارد. در مورد سایر سرطان‌ها روش‌های درمانی نظیر شیمی درمان و رادیودرمانی می‌تواند سبب کاهش قابل توجه کیفیت و تعداد اسپرم و حتی تخریب اندام‌ها و غدد تولید مثلی گردد. تعداد بسیار زیادی از مردان به دلیل پایین بودن کیفیفت اسپرم ها قدرت باروری ندارند ، و پزشکان به آنان توصیه می کنند که برای افزایش قدرت باروری اسپرم ها ، هر دو سه روز یک بار رابطه جنسی داشته باشند اما نتایج تحقیقات جدید محققان نشان داده است که زمان نقش بسیار مهمی در باروری این افراد دارد . به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، نتیجه یک تحقیق نشان می دهد مردانی که به علت آسیب دیدگی اسپرم توانایی بارورسازی پایینی دارند،اگر به مدت یک هفته هر روز از طریق همبستری،انزال داشته باشند، کیفیت اسپرمشان بهبود می یابد. یک محقق استرالیایی با اعلام نتایج پژوهشهای خود گفت: در حالی که پیش از این به زوج ها توصیه می شد هر دو سه روز یک بار رابطه جنسی داشته باشند ولی تحقیقات او نشان می دهد همبستری هر روزه به ارتقای سلامت اسپرم ها کمک می کند. دکتر دیوید گرینینگ می گوید در تحقیقاتش بر ۱۱۸ مرد آزمایش انجام داده و نتیجه کارش رضایت بخش بوده است. به گفته دکتر گرینینگ میزان آسیب دیدگی اسپرم در هشتاد درصد مردانی که مورد آزمایش قرار گرفتند،بعد از یک هفته انزال روزانه،۱۲ درصد کاهش یافت. در این حال،به علت انزال روزانه میزان اسپرم های خارج شده در هر رابطه جنسی که این مردان برقرار می کردند از ۱۸۰ میلیون به حدود ۷۰ میلیون کاهش پیدا می کرد ولی به گفته آقای گرینینگ این رقم همچنان در دامنه مطلوب برای برخورداری از قدرت باروری است. به گفته گرینینگ، برقراری رابطه جنسی هر روزه به افزایش تحرک اسپرم ها نیز کمک می کند. آسیب دیدگی اسپرم ها باور عمومی میان محققان این است که هر چه اسپرم ها به مدت طولانی تری در بیضه ها باقی بمانند به خاطر شرایط محیطی و دمای بدن دچار آسیب دیدگی بیشتری می شوند.در این حال،رادیکال های آزاد که به ماده وراثتی سلول ها آسیب می زنند نیز در این محیط وجود دارد که با آسیب رساندن به ساختار دی ان ای اسپرم ها قدرت باروری را کاهش می دهد. از سوی دیگر، دیوید گرینینگ هشدار می دهد که رابطه جنسی مستمر و مداوم با کاهش تعداد اسپرم های خارج شده در هر انزال می تواند خطر کاهش قدرت باروری را به همراه داشته باشد.او توصیه می کند بهترین راه برای تقویت قدرت بارداری،برقراری رابطه هر روزه در دوره تخمگذاری زنان است. دیوید گرینینگ همچنین با اشاره به کاهش تمایل افراد به برقراری رابطه هر روزه با افزایش سن،بهترین سن باروری را سنین جوانی می داند.وی گفت:«ما برای باروری در جوانی خلق شده ایم». پزشکان دیگر با جالب دانستن آزمایش های آقای گرینینگ می گویند این نتیجه شاید برای همه مردان مفید نباشد. به گفته دکتر آلن پیسی از دانشگاه شفیلد انگلیس،همبستری هر روزه توانایی بارورسازی مردانی را که تولید اسپرم پایینی دارند،کاهش می دهد ● عوامل زیر در کیفیت اسپرم یا نا باروری مردان اثر میگذارد -کشیدن سیگار معمولاً سبب کاهش تعداد اسپرم و تحرک ضعیف می شود. تحقیقات اخیر نشان دادند زمانی که هم مرد و هم زن سیگار می کشند, احتمال ناباروری تا ۶۴% بالا می رود. - استفاده درازمدت از حشیش توسط مردان سبب کاهش اسپرم و سالم افزایش اسپرم و افزایش اسپرم ناقص می شود. - مصرف زیاد الکل سبب کاهش تولید اسپرم سالم توسط مردان می شود. - فعالیت شدید بدنی سبب کاهش تولید اسپرم می شود. - کمبود ویتامین C سبب می شود که اسپرم ها به هم بچسبند و این حالت سبب ۱۶% موارد ناباروری در مردان می شود. - بعضی از آنتی بیوتیک ها به طور موقت سبب کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها در مردان می شوند. بعضی از این آنتی بیوتیک ها شامل اریترومایسین, نیتروفورازون یا نیتروفورانتوئین هستند. - تماس با حشره کش ها, سموم آفت کش, حلال های آلی, سرب, تشعشعات یونیزه, فلزات سنگین و مواد شیمیایی سمی سبب کاهش قدرت باروری در مردان می شود. مردانی که در محیط شغلی خود با این مواد سرو کار دارند, (چاپخانه ها, سرب, سموم کشاورزی, دستگاههای رادیولوژی و … ) باید از پوشش ها و ماسک های محافظ استفاده نمایند. - سوء تغذیه و مصرف ناکافی غذاهای ضروری سبب اختلال در تولید و کار اسپرم ها می شود. - بیضه ها نباید زیاد گرم شوند. سعی کنید شورت ها ی تنگ نپوشید. مردانی که مشکل ناباروری دارند, نباید از دوش آب گرم, سونا استفاده کنند و همچنین کار در محیط گرم برای آنها مفید نمی باشد. - فاصله گذاری در فعالیت جنسی (۳ تا ۶ روز در هفته), سبب افزایش حجم و قدرت باروری می شود. ولی اگر وقفه زیادی در فعالیت جنسی ایجاد شود, سبب می شود که اسپرم ها تخلیه شده و پیر و نا توان و کم تحرک شوند - استفاده از داروهای استروئیدی آنابولیک (این داروها توسط افرادی که می خواهند دارای اندام های عضلانی حجیم شوند استفاده می شود, این داروها سبب می شوند که بدن نتواند هورمون تستوسترون را به طور طبیعی بسازد که سرانجام سبب کاهش تولید اسپرم خواهد شد. (بسیاری از ورزشکارانی که به عنوان دوپینگ از این داروها استفاده مکرر می کنند, دچار این مشکل خواهند شد). - داروی سولفاسالازین (این دارو برای درمان اختلالات گوارشی به کار می رود.) - داروی کتوکونازول (ضد قارچ) - داروی آزولفیدین (Azulfidine) – این دارو برای درمان بیماری گوارشی کولیت اولسروبه کار می رود. - واریکوسل (کلافی از وریدهای اضافی دور لوله منی بر را می گیرند و سبب گرمی بیش از حد آن، می شوند که این حالت سبب آسیب رسانی به اسپرم ها و کشتن آنها خواهد شد. - عفونت دستگاه تناسلی (مثل التهاب پروستات, التهاب لوله های اپیدیدیم در بیضه, التهاب بیضه (ارکیت). - بیماری اوریون, (که سبب آلوده شدن بیضه ها می شود). - ضربات وارده به بیضه - مصرف داروی دی اتیل استیل استرول (DES) توسط مادر در دوران بارداری (سبب کاهش اسپرم و ناهنجاری اسپرم می شود) - تب - داروهای ضد سرطان (شیمی درمانی) - نقص انسدادی در لوله منی بر - صدمات وارده به کانال های اسپرماتیک در بیضه (به علت بیماری های سوزاک و عفونت کلامیدیا) - سوء تغذیه و کم خونی, سل - استرس شدید در زندگی ● تأثیر الکل، دخانیات و داروها بر باروری بسیاری از افراد از آسیب هایی که مصرف الکل و استعمال دخانیات دردورۀ بارداری بر چنین وارد می کند آگاهی دارند اما بسیاری از زوج ها باور نمی کنند که استعمال دخانیات و مصرف الکل بتواند قدرت باروری آن ها را وختل کند. البته خبر خوبی که در این مورد می توان داد این است که اثرات اینها بر باروری همیشگی نیست و بعد از توقف مصرف آن ها، اثرات زیانبارشان بر باروری از بین رفته و وضعیت شخص به حالت عادی بر می گردد.الف) نقش الکل نوشیدن الکل می تواند باعث کاهش تعداد اسپرم های غیر طبیعی و کاهش درصد اسپرم های دارای قابلیت تحرک شود. به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، الکل از طریق تأثیر بر فرآیند تولید و آسازی تستوسترون (هورمون جنسی مردانه) نیز می تواند روی باروری مرد اثر کند. الکل چون بر کبد اثر می گذارد می تواند باعث تجمع هورمون های جنسی زنانه (که در مرد هم به طور طبیعی مقدار کمی تولید می شود) در بدن مرد شده از این طریق باعث کاهش قدرت جنسی و تعداد اسپرم ها شود. الکل همچنین می تواند باعث کاهش جذب عناصر غذایی مثل روی به داخل بدن شود. روی ماده غذایی مهمی است که در باروری مرد نقش حیاتی دارد. برای ساخته شدن لایۀ خارجی اسپرم و دم آن باید مقدار کافی روی وجود داشته باشد و نیز این عناصر با غلظت بالایی در اسپرم یافت می شود. کاهش ( ) در غذای مرد می تواند تعداد اسپرم ها را کاهش می دهد. مصرف زیاد الکل می تواند باعث توقف عادت ماهیانه و تخمک گذاری در زن ها شود. اگر چه نوشیدن مقادیربالاتر الکل می تواند بر باروری شما اثر منفی داشته باشد. لذا نمی توان گفت نوشیدن مقدار کمتر آن خالی از اشکال است بلکه می توان گفت مقدار اندک آن نیز برای شما ( که می خواهید باردار شوید) زیاد است. مصرف الکل توسط زنان باردار احتمال سقط را تا دو نیم ( ) برابر زنان عادی افزایش می دهد و اگر زنی هم الکل بنوشد و هم سیگار بکشد، احتمال سقط در او چهار برابر زنان عادی می شود. ● نقش دخانیات بسیاری از مردم اطلاعات زیادی در خصوص سیگار کشیدن در بیماری های مختلف ریه مثل آمفیزم و سرطان ریه دارند و اکثراً از اثرات مخرب سیگار در حاملگی نیز مطلع هستند، اما افراد کمی از نقش سیگار در کاهش قدرت باروری زوج هخا اطلاع کافی دارند. دود توتون یا تنباکو حاوی چهار هزار نوع ترکیب شیمیایی است. برخی از این ترکیبات عبارتند از: اکسید نیتروژن، آمونیاک، هیدروکربن های معطر، سیانید هیدروژن، کلرید وینیل، نیکوتین، سرب و کادمیم. برخی خانم ها فقط هنگام بارداری سعی می کنند سیگار نکشند، غافل از اینکه دود سیگار می تواند شانس حامله شدن شما را نیز کاهش دهد. سیگار کشیدن در مردان می تواند باعث کاهش تعداد اسپرم ها، افزایش اسپرم های غیر طبیعی و کاهش سطح تستوسترون (هورمون جنسی مردانه) شود. دود سیگار همچنین می تواند باعث کندی و تنبلی اسپرم ها و نیز کاهش سطح ویتامین در خون شود. کمبود و یتامین باعث می شود اسپرم ها به جای رو به جلو به همدیگر بچسبند و مصرف مقدار کافی ویتامین به طور روزانه می تواند باعث اصلاح این مشکل شود. استعمال دخانیات و در زنان می تواند باعث یائسگی زودرس شود و این موضوع برای زنانی که سنشان بالا است و می خواهند باردار شوند اهمیت حیاتی داردو ج) نقش داروهای تفننی طی سال های اخیر مصرف ماری جوانا و کوکائین سیر فزاینده ای داشته و برای بخشی از مردم به صورت بخشی از زندگی روزانه در آمده است. البته افزایش مقبولیت اجتماعی این داروها دلیل بر بی ضرر بودن آن ها نیست. این داروها بر روی باروری شما و شوهرتان اثر منفی دارند اما در صورت ترک آن ها بعد از مدت کوتاهی اثرات منفی شان بر براروری از بیم می رود. مصرف آن ها در بارداری اثرات فاجعه باری بر روی جنین دارد....
بقایی

از
در ادامه بررسي علل ايجاد ناباروري در مردان, به برخي از آنها و درمان‏هاي موجود اشاره مي‏كنيم. - اثرات زيان‏آور گرما * عوامل شغلي مضر * اختلالات انزال (خروج مايع مني) ** عدم انزال - اثرات زيان‏آور گرما بيضه‏ها در دماي طبيعي بدن قادر به ساخت اسپرم‏ها نيستند و به درجه حرارت كمتري نياز دارند، بنابراين در خارج از بدن و در داخل كيسه بيضه (اسكروتوم) قرار گرفته‏اند كه درجه حرارت آن 8/0 درجة سانتي‏گراد كمتر از بدن است. وقتي كه كشاله ران به علت پوشيدن زير شلواري‏هاي كوتاه تنگ، شلوار جين چسبيده يا لباس‏هاي نايلوني تحت فشار و گرما قرار مي‏گيرد فرآيند اسپرم‏سازي دچار اختلال مي‏گردد. (اين مشكل با نشستن مكرر در وان آب گرم و سونا نيز تشديد مي‏شود). كاركردن در نانوايي، ريخته‏گري، موتورخانه و كارخانجاتي كه فرد در زمانهاي طولاني به طور ساكن با حرارت زياد سر و كار دارد نيز ممكن است موجب كاهش تعداد اسپرم‏ها شود. اين مشكلات با پوشيدن لباس‏هاي نخي و غيرتنگ و قرار دادن حوله‏هاي مرطوب و خنك در اطراف كيسه بيضه (حداقل 2 تا 3 بار در روز) قابل پيشگيري است. * عوامل شغلي مضر مواد شيميايي خطرناك مثل: فلزات سنگين، سرب، نيكل، جيوه، حشره‏كش‏ها، آفت‏كشها، مواد پتروشيمي، بنزين، گزيلن، گازهاي بيهوشي و اشعة X از طريق اختلال در تقسيمات سلولي، بر هم‏زدن تعادل هورموني و مهار توليد اسپرم‏ها، تأثيرات سوء خود را بجا مي‏گذارند. * اختلالات انزال (خروج مايع مني) تعدادي از مردان به حالت نعوظ (راست‏شدن آلت) نمي‏رسند (ناتواني جنسي) و برخي ديگر، قادر به نعوظ كافي براي نفوذ به داخل واژن و ريختن مني به داخل آن نمي‏باشند. براساس يك نظريه قديمي 80% موارد ناتواني جنسي، منشاء رواني داشته و با مشاوره و روان درماني قابل علاج است. اما تحقيقات جديد، مؤيد ميزان كمتري است و 50% موارد ناتواني جنسي را ناشي از علل جسمي شامل عدم خون‏رساني كافي به آلت تناسلي، ديابت، نقايص عصبي و اختلالات هورموني مي‎دانند. - چگونه پزشك به وجود مشكل جسمي شك مي‏كند؟ با پرسيدن يك سؤال ساده از بيمار كه آيا دچار خروج مايع مني در حالت خواب مي‏شود يا نه؟ اگر پاسخ بيمار مثبت باشد، به احتمال خيلي زياد مشكل روحي ـ رواني است و اختلال جسمي وجود ندارد. * راه ديگر انجام تست NPT (Nocturnal Penile Tumescence) يعني بررسي نعوظ طبيعي شبانه و يا اندازه‏گيري جريان خون سرخرگ‏هاي آلت تناسلي بوسيله متدهاي داپلر مي‏باشد. ---- درمانهايي كه توصيه مي‏شود عبارتند از: ـ‌ مصرف وياگرا (Viagra= سيترات سيلدنافيل) براي القاء نعوظ ـ تزريق پاپاورين و پروستاگلاندين‏ها به داخل آلت تناسلي (اين مواد جريان خون آلت تناسلي را افزايش داده و موجب نعوظ مي‏شود). ـ جراحي و ايجاد آلت تناسلي مصنوعي (براي ايجاد نعوظ مصنوعي) ـ جراحي‏هاي ميكروسكوپي براي مسدودكردن حوضچه‏هاي وريدي آلت تناسلي كه از نعوظ آلت جلوگيري مي‏كنند. (با توجه به اينكه ايجاد حوضچه‏هاي وريدي آلت، از نعوظ جلوگيري مي‏كند. جراحي ميكروسكوپي از درمانهاي ديگري است كه جهت رفع اين نقيصه استفاده مي‏شود). علاوه بر اينها به عنوان آخرين راه حل مي‏توان از طريق استمناء، اسپرم‏ها را جمع‏آوري كرده و براي تلقيح مصنوعي به كار برد. ميزان موفقيت در اين حالت زياد است چون معمولاً اين بيماران مشكلات ديگري در سيستم باروري خود ندارند. * انزال معكوس در اين حالت مايع مني به جاي خروج از آلت تناسلي به داخل مثانه مي‏ريزد، در نتيجه در زمان رسيدن به اوج لذت جنسي مقدار خيلي كمي از مايع مني خارج خواهد شد (و يا حتي هيچ مايعي خارج نخواهد شد). در اين حالت رنگ ادرار پس از نزديكي جنسي، كدر خواهد بود. علت انزال معكوس، عدم انقباض مناسب عضله دريچه مثانه به پيشابراه در زمان اوج لذت جنسي و در نتيجه، حركت به عقب مايع مني (به داخل مثانه) است. اين مشكلات ممكن است ناشي از عمل جراحي پروستات، مولتيپل اسكلروز (MS)، آسيب نخاعي، ديابت، درمان دارويي فشارخون و يا اختلالات مادرزادي باشد. راه سادة تشخيص انزال معكوس، بررسي ادرار از جهت وجود اسپرم پس از عمل انزال است كه اگر در داخل ادرار، اسپرم يافت شود، تشخيص تأييد مي‏گردد. انجام مقاربت با مثانة پر و در حالت ايستاده و همچنين مصرف برخي از داروها به بسته ماندن دريچة عضلاني مثانه به پيشابراه كمك مي‏كنند. انجام عمل جراحي نيز امكان پذير است، اما چندان موفقيت‎آميز نيست. درمان مؤثر، جمع‏آوري اسپرم‎ها (از ادرار) و استفاده از آنها براي تلقيح مصنوعي است. براي اين كار، فرد ابتدا ادرار كرده، سپس براي قليايي شدن ادرار، سديم بي‏كربنات خورده و بلافاصله پس از انزال، ادرار مي‏كند. مراحل آماده‏سازي، بر روي اسپرم‏هاي داخل ادرار انجام شده و آنگاه براي لقاح مورد استفاده قرار مي‏گيرند. معمولاً ميزان بارداري حاصل از اين اسپرم‏ها كم است، چون اغلب داراي كيفيت پاييني هستند و در اين افراد بعضي از اوقات براي دستيابي به بارداري نياز به انجام IVF مي‏باشد. * عدم انزال برخي از مردان دچار نعوظ مي‏شوند اما خروج مايع مني (انزال) در آنها اتفاق نمي‏افتد. اين حالت شايع نيست و اغلب نيز به خوبي تشخيص داده نمي‏شود. مشكل بيشتر اين مردان با آموزش استفاده از يك نوع لرزانك (Vibrator) براي تحريك ايجاد انزال حل مي‏شود. * القاء الكتريكي انزال براي مبتلايان به ضايعات نخاعي در بيماران مبتلا به ضايعات نخاعي كه توانايي انزال ندارند،‌ وسيله‏اي ميله‏اي شكل (Probe) را تحت بي‏هوشي عمومي در داخل بخش انتهايي روده (راست روده) مرد قرار مي‏دهند كه به تدريج تحريكات الكتريكي را ايجاد نموده و موجب انزال مي‏شود. در اين حالت، طي 5 دقيقه فرد دچار نعوظ و انزال مي‏گردد. اسپرم بدست آمده (بر حسب نوع كيفيت) براي IUI، IVF يا ICSI استفاده مي‏شود. * درمان زوج اگر مرد، مبتلا به كمبود تعداد اسپرم باشد، درمان موفقي با روش‏هاي سنتي نخواهد داشت، امروزه معمولاً براي اين افراد يكي از روش‏هاي نوين توليدمثل كمكي (ART) توصيه مي‏شود. با توجه به اينكه باروري نيازمند توان بالقوه زوجين مي‏باشد، درمان زن به تنهايي و در حالي كه مرد دچار مشكل است، فايده‏اي ندارد. * نتيجه‏گيري درمان سنتي ناباروري به علت اشكال در مرد از ميزان موفقيت كمي برخوردار است، اين در حالي است كه روشهاي نوين توليدمثل كمكي (ART) همچون IVF و ICSI، انقلابي در درمان مردان نابارور ايجاد كرده و پيشرفت‏هاي چشمگيري در اين زمينه صورت گرفته است....
بقایی

از
در ادامه بررسي علل ايجاد ناباروري در مردان, به برخي از آنها و درمان‏هاي موجود اشاره مي‏كنيم. * بيضه‏هاي نزول نكرده * چرخش بيضه * عفونت‏ها * در مورد ساير عفونتهاي دستگاه جنسي چه بايد كرد؟ عدم تعادل هورموني بر خلاف زن, در مرد مشكلات باروري ناشي از عدم تعادل هورموني شايع نيست. ريشه اين مشكلات ممكن است در اعضايي دور از بيضه و مغز باشد و صرفاً در آزمايشات خوني نمايان شود. عدم تعادل هورموني ممكن است ناشي از موارد ذيل باشد: ـ ضربه مغزي ـ وجود توده در غده هيپوفيز در قاعدة مغز ـ وجود توده در غده فوق كليوي (آدرنال) ـ‌ نقص كاركرد غده هيپوفيز ـ سيروز كبدي (بيماري كه در طي آن كبد دچار نارسايي مي‏شود) ـ حالاتي كه از بدو تولد موجود است, مثل سندرم كلاين فلتر ]فرد 47 كروموزومي كه داراي دو كروموزوم X و يك كروموزوم Y است (XXY)[ ـ اختلالات تيروئيد يكي از مشكلات, افزايش پرولاكتين سرم (هيپرپرولاكتينمي) است. اين حالت معمولاً ناشي از وجود توده‏اي در هيپوفيز و يا كاركرد بيش از حد آن است و توسط آزمايش خون تشخيص داده مي‏شود. اين بيماران اغلب دچار كاهش تمايل جنسي و ناتواني جنسي هستند. درمان اين بيماران توسط بروموكريپتين (داروي كاهش دهنده سطح پرولاكتين) به منظور امكان ايجاد باروري, بسيار موفق بوده است. مشكل ديگر, فعاليت ضعيف بيضه‏ها به علت تحريك ناكافي آنها توسط هورمون‏هاي LH و FSH (كه توسط هيپوفيز ساخته مي‏شوند) است. در اغلب اين بيماران, سطح هورمون مردانه (تستوسترون) پايين است و در نتيجه صفات ثانويه جنسي آنها به خوبي ايجاد نشده است (ظاهري زنانه, موهاي كم پشت و كاهش ميل جنسي) تشخيص اين بيماران با اندازه‏گيري سطح خوني هورمون‏هاي LH و FSH انجام مي‏شود كه در اين افراد پائين مي‏باشد. درمان اين بيماران, جايگزين نمودن هورمون‏هاي محرك غدد جنسي (گنادوتروپين‏ها) مثل HCG و HMG است. اين درمان‏ها گران و طولاني مدت بوده، اما در ظاهر بر روي ساخت اسپرم در اين مردان مؤثر مي‏باشند. سوء مصرف مواد همانطور كه شكسپير هم گفته است «الكل ميل جنسي را افزايش داده اما عملكرد جنسي را مختل مي‏كند» در معتادين به الكل, فعاليت كبد دچار اختلال شده, سطح هورمون زنانه(استروژن) افزايش يافته و موجب اثر مهاري شديد بر روي اسپرم مي‏شود. مصرف نابجاي داروها و مواد (مخدر) نيز مي‏تواند موجب ايجاد اسپرم‏هاي تغييرشكل يافته با قدرت تحرك ضعيف, عدم تعادل هورموني و اختلال عملكرد بيضه‏ها شده و به ناتواني جنسي و اختلالات نعوظي منتج شود. تنباكو يك سم بالقوه است كه با اثر روي دُم اسپرم توانايي حركت آن را به سمت هدف از بين مي‏برد. علاوه بر اين, نيكوتين موجب انقباض و تنگي سرخرگهاي بيضه مي‏شود. سطح خوني پرولاكتين نيز در سيگاري‏ها بالاتر از افراد طبيعي بوده كه مي‏تواند ميل جنسي را كاهش دهد. بيضه‏هاي نزول نكرده بيضه نزول نكرده يكي از علل مهم ناباروري است و در صورت تشخيص به موقع, ناباروري ناشي از آن قابل پيشگيري است. برخي از نوزادان با بيضه‏هاي باقي‏مانده در شكم (يك يا هر دو بيضه) كه هنوز به كيسه بيضه نزول نكرده‏اند, به دنيا مي‏آيند. بعضي اوقات اين حالت بطور خودبخود و طي دو سال اول زندگي كودك اصلاح مي‏شود. (اگر نوزاد يا شيرخواري را ديديد كه گاهي بيضه يا بيضه‏هايش ناپديد مي‏شود, بيش از حد نگران نشويد, به اين‏ها «بيضة بالا رونده» مي‏گويند كه خيلي هم شايع است). با اينحال اگر بيضه نزول نيافته به حال خود رها شود, بر اثر حرارت داخل حفره شكم آسيب ديده و حتي ممكن است در سنين بلوغ سرطاني شود. كودك مبتلا بايد قبل از دو سالگي جراحي شود وگرنه باروري او براي هميشه از بين مي‏رود. روش درماني ديگر آن, تزريق هورمون (HCG) است. چرخش بيضه اگر يكي از بيضه‏ها دچار چرخش شود, به علت عدم خونرساني آسيب مي‏بيند. علامت پيچ‏خوردگي بيضه, درد ناگهاني طاقت فرسا و تورم بيضه است. متأسفانه اغلب اين حالت با عفونت بيضه اشتباه شده و در نتيجه بدون درمان مي‏ماند و بيضه چروكيده و كوچك مي‏شود (آتروفي بيضه). بهترين راه تشخيص, انجام سونوگرافي داپلر بوده و براي درمان آن, جراحي فوري ضروري است (براي رفع چرخش و ثابت نمودن بيضه). درطي جراحي, بيضه طرف مقابل (بيضه سالم) هم بايد ثابت (Fix) شود. تا از پيچ خوردگي بعدي آن جلوگيري شود. متأسفانه, اغلب موارد در صورت از بين رفتن يك بيضه به علت پيچ خوردگي, آنتي‏بادي بر عليه اسپرم ساخته شده و در نتيجه توليد اسپرم در بيضه طرف مقابل (سالم) را هم كاهش مي‏دهد. عفونت‏ها در هندوستان شايع‏ترين علت فقدان اسپرم در مايع مني (آزواسپرمي), بيماري آبله است، عامل اين بيماري كه ويروس است به اپيديديم‌ ـ قسمتي از مجراي مني بر كه در پشت بيضه قرار دارد ـ‌ حمله كرده و موجب تنگي مجراي آن مي‏شود.سل نيز با آسيب به اپيديديم موجب فقدان اسپرم در مايع مني مي‏شود. با اينحال تشخيص اختصاصي سل اپيديديم بسيار مشكل است, چون اين بيماري اغلب بي سر و صدا و بدون درد است. سوزاك, كلاميديا, سيفيليس و ساير بيماري‏هاي منتقله جنسي نيز مي‏توانند با تخريب جبران ناپذير لاية داخلي مجاري تناسلي مرد, موجبات آسيب سيستم جنسي مرد را فراهم نمايند. اوريون هم‏ ـ بويژه در مردان جوان ـ مي‏تواند موجب التهاب بيضه (اوركيت) شود. ويروس اين بيماري مي‏تواند آسيب شديدي بر بيضه وارد آورده و موجب نارسايي بيضه شود. در مورد ساير عفونتهاي دستگاه جنسي چه بايد كرد؟ اكثر پزشكان, در مورد بيماراني كه در نمونه مايع مني آنها سلولـهاي چركي ديده شود, درخواست كشت مايع مني مي‏كنند تا علت قابل درمان ناباروري را پيدا كنند. اگر جواب كشت مثبت باشد, درمان با آنتي بيوتيك انجام مي‏شود. عفونت‏هاي دستگاه توليد مثلي مرد (مثل التهاب پروستات) اغلب مزمن بوده و نيازمند درمان چند هفته‏اي توسط آنتي بيوتيك‏ها مي‏باشد. براي اطمينان از درمان قطعي, انجام مجدد كشت مايع مني پس از پايان درمان از اهميت ويژه‏اي برخوردار است. با اين حال ارتباط قطعي وجود باكتري در مايع مني با ناباروري مردان هنوز نامشخص است. آيا باكتري حقيقتاً موجب ناباروري مي‏شود؟ درمان عفونت به اصلاح باروري كمك مي‏كند؟ سؤالات بسياري در اين زمينه هنوز بدون پاسخ مانده است. دارو درماني و اثرات آن برخي از داروها موجب اختلال در تعداد اسپرم‏ها يا عملكرد طبيعي جنسي مي‏شوند, شامل: داروهاي ضد فشار خون (مثل رزرپين, متيل‏دوپا, گوانتادين و پروپرانولول), نيتروفورانتوئين (براي درمان عفونت ادراري), كورتون‏ها, استروئيدهاي آنابوليك (براي تقويت عضلات در دوپينگ) و بالاخره داروهاي مورد مصرف در اختلالات رواني. يك مشكل نادر, داروهاي ضدسرطان و پرتودرماني است كه در مردان جوان مبتلا به بيماري هوچكين, لنفوم, لوسمي‏و توده‏هاي بيضه بكار مي‏روند. در اين مردان, شيمي‏درماني و پرتودرماني هم بيماري اصلي را از بين برده و هم توليد اسپرم را مختل نموده و آنها را عقيم مي‏كند. راه حلي كه امروزه براي اين افراد وجود دارد, ذخيره اسپرم‏هاي آنهاست (بانك اسپرم) كه در آينده براي تلقيح به همسرشان و ايجاد بارداري مورد استفاده قرار خواهد گرفت....
بقایی

از
در ادامه بحث، تعداد ديگري از علل ايجاد ناباروري در مردان و روش‎هاي تشخيص و درمان آنها را مورد بررسي قرار خواهيم داد. * انسداد مجراي توليد مثل * فقدان مادرزادي وازدفران (لولـه انتقال اسپرم) * وازكتومي (بستن لولـه‏ها) * مشكلات سيستم ايمني در ارتباط با اسپرم * انسداد مجراي توليد مثل اگر راه ارتباطي بيضه‏ها و آلت تناسلي مردانه مسدود شود، هيچ اسپرمي در مايع مني ديده نخواهد شد (آزواسپرمي انسدادي). اين انسداد ممكن است در نتيجه عفونت (سوزاك، كلاميديا، فيلاريازيس، سل، جراحي ترميم فتق و يا هيدروسل (تجمع مايع در بيضه) ايجاد شده باشد. براي حل اين معضل نياز به انجام عمل جراحي ميكروسكوپي طولاني و پيچيده‏اي به نام VEA (vasoepididymal anastomosis) است كه در حدود 2 تا 3 ساعت به طول مي‏انجامد. از آنجاييكه لولـه‏ها و مجاري توليدمثل بسيار ظريف و حساس هستند، اين عمل جراحي تخصصي مي‏بايد توسط جراح بسيار با تجربه به كمك ميكروسكوپ انجام شود. اين عمل از نظر تكنيكي مشكل و پيچيده است، چون مي‏بايد تحت درشت‏نمايي بالايي انجام شود. در طي آن، جراح تلاش مي‏كند محل انسداد را از ميان بردارد تا اسپرم به آلت تناسلي مرد برسد. به علل مختلفي كه در ذيل به آنها اشاره خواهد شد، نتايج اين عمل جراحي ممكن است اميدبخش نباشد: ـ به علت مشكلات تكنيكي و اندازه بسيار كوچك لولـه‏ها و مجاري، اغلب عمل رفع انسداد موفق نبوده و شمارش اسپرم در حد صفر باقي مي‏ماند. ميزان موفقيت جراحي در بيشتر بيماران در حدود 50% است (منظور مشاهده اسپرم در مايع مني پس از عمل جراحي است). ـ اسپرم بدست آمده بعد از اين جراحي نيز اغلب از جهت كيفيت ضعيف بوده و تنها در 25% بيماران قابليت ايجاد حاملگي دارند. از آنجاييكه اين اسپرم‎ها فرصت كافي جهت توقف در اپيديديم (جايي كه عمل بلوغ اسپرم در آن صورت مي‏گيرد) را ندارند، بطور كامل، بالغ و متحرك نخواهند شد. ـ به علت اعمال فشار زياد و طولاني در طي عمل، ممكن است آسيب ثانويه‏اي به اپيديديم و مجاري وارد آمده و موجب انسداد و نشتي‏هاي متعددي شود كه ميزان موفقيت عمل جراحي را باز هم كاهش مي‏دهد. ـ به علت آسيب وارد آمده بر لايه فعال اپيديديم (در نتيجة عفونت يا فشار زياد) ممكن است اين لايه به طور مؤثر عمل نكند و در نتيجه اسپرم‎ها بطور كامل بالغ نشوند. در مجموع بالاترين حد موفقيت در اولين عمل جراحي است و عمل مجدد اغلب، سودمند نخواهد بود. * فقدان مادرزادي وازدفران (لولـه انتقال اسپرم) در گذشته درمان متداول در بيماران فاقد وازدفران (مشكلي كه با آن متولد مي‏شوند اما مدت‎ها بعد تشخيص داده مي‏شود)، ايجاد يك كيسه در طي عمل جراحي بود كه اپيديديم به آن باز مي‏شد. به اين كيسه «اسپرماتوسل» گفته مي‏شد و اسپرم‏ها توسط سرنگ از آن بيرون كشيده شده و براي لقاح مصنوعي به كار مي‏رفت. اگر چه ميزان ايجاد حاملگي اندك بود. تكنيك PESA (كشيدن اسپرم از اپيديديم از طريق پوست) با ICSI (تزريق يك اسپرم به داخل يك تخمك)، انقلابي در درمان اين مردان ايجاد كرد و براي بسياري از آنها امكان ايجاد باروري را فراهم نمود. * وازكتومي (بستن لولـه‏ها) مردان، اغلب وقتي كه تعداد فرزندان خود را كافي مي‏دانند از طريق اين عمل جراحي خود را عقيم مي‏كنند. در طي اين عمل جراحي ايمن و آسان، وازدفران (لولـه عبور اسپرم) بريده شده و دو انتهاي آن گره زده مي‏شود تا جلوي عبور اسپرم گرفته شود. پس از اين عمل جراحي، انزال مرد بطور طبيعي صورت مي‏گيرد ولي در مايع مني اسپرمي وجود نخواهد داشت. اگر تصميم مرد پس از انجام اين عمل عوض شده و باز هم بخواهد بچه‏دار شود، تنها با جراحي ميكروسكوپي مي‏توان انتهاي قطع شده و از دفران را به همديگر وصل نمود تا اسپرم به مايع مني برسد. اين عمل جراحي «وازووازوستومي» يا«VVA» ناميده مي‏شود كه عمل گراني بوده و تعداد معدودي از پزشكان جهت انجام آن دوره ديده‏اند و موفقيت آن نيز قابل تضمين نيست. بهترين نتايج در زماني حاصل مي‏شود كه عمل جراحي «وازووازوستومي» در فاصله‏اي كمتر از پنج سال از انجام وازكتومي صورت پذيرد، يعني قبل از آنكه آنتي‏بادي‏ها بر عليه اسپرم تشكيل شوند. جراحان موفق، ميزان باروري پس از انجام اين تكنيك جراحي ميكروسكوپي دقيق را تا حد 80% گزارش كرده‏اند. * مشكلات سيستم ايمني در ارتباط با اسپرم اگر در مورد واريكوسل و نقش آن در ايجاد ناباروري اختلاف نظر هست، در مورد اختلالات ايمونولوژيك اسپرم و نقش آن اين اختلاف به مراتب بيشتر است. اين عرصه در علم پزشكي از جايگاه نويني برخوردار بوده و سؤالات زيادي در اين زمينه وجود دارد كه هنوز پاسخ آنها را نمي‏دانيم! به دلايل متعدد، سيستم ايمني فرد ممكن است بر عليه اسپرم فعال شده بطوريكه مرد مي‏تواند بر عليه اسپرم خودش و يا زن بر ضداسپرم شوهرش آنتي‏بادي بسازد. در اين حالت مكانيسم دفاعي بدن اسپرم خودي را از بين برده و يا مخاط گردن رحم اين كار را مي‏كند، در اين حالت اسپرم، به عنوان يك باكتري يا ويروس بيگانه بر عليه بدن شناسائي مي‏شود. اين حالت پس از مشكلات التهابي، صدمات به بيضه‏ها، جراحي، عفونت يا انسداد مجاري (مثل وازكتومي) ممكن است ايجاد شود....
بقایی

از
شايع‏ترين علت ناباروري مردان, كمبود تعداد اسپرم‏هاست و شايع‏ترين علت اين كمبود عوامل ناشناخته (Idiopathic) است يعني عللي كه هنوز با استفاده از تكنيكهاي موجود قادر به شناسايي آنها نمي‏باشيم. اگر چه اين مسأله يكي از مشكلات پزشكان و بيماران در درمان ناباروري است و گاه حتي موجب نااميدي آنها نيز مي‏شود اما آگاهي كامل از ساير علل شناخته‏شده و نكات مربوط به آنها براي بيماران بسيار مفيد مي‏باشد. در اين مقاله به اجمال اين علل مورد بررسي قرار خواهند گرفت. * واريكوسل يكي از شايع‏ترين علل شناخته‏شده كمبود اسپرم, واريكوسل است. واريكوسل عبارت است از رگ‏هاي واريسي متورم كه عمدتاً در بيضة چپ ديده مي‏شود. اين حالت به علت جمع‏شدن خون در عروق بيضه و به دنبال عدم كاركرد مناسب دريچه‏هاي وريدي ايجاد مي‏شود. مكانيسم دقيق ناباروري ناشي از واريكوسل ناشناخته است, شايد تجمع خون باعث گرمتر شدن بيضه و اختلال در توليد اسپرم شود يا حوضچه‏هاي خوني ايجادشده و لبريز از هورمونهاي غيرطبيعي و متابوليتها، مسير طبيعي ساخت اسپرم در بيضه را تغيير مي‏دهند. ميزان تأثير واريكوسل برروي شمارش اسپرم در افراد مختلف, متفاوت است. يعني واريكوسل مي‏تواند در برخي از افراد بر تعداد اسپرم‏ها هيچ تأثيري نداشته باشد و در مقابل در برخي ديگر با كاهش قابل توجه و واضح تعداد اسپرم‏ها همراه باشد (طيفي از تغييرات). همچنين واريكوسل ممكن است باعث آسيب تدريجي در وند توليد اسپرم شود. * تشخيص واريكوسل چگونه انجام مي‏شود؟ پزشك بيمار را در حالت ايستاده قرار داده و طناب اسپرماتيك را لمس مي‏كند (طنابي كه به نظر مي‏رسد بيضه‏ها از آن آويزان شده‏اند). از بيمار مي‏خواهد كه سرفه كند و در اين حالت واريكوسل مانند يك دسته كرم در زير دست لمس مي‏شود. اين حالت (ورم كردن) به صورت متناوب ايجاد مي‏شود. * بهترين راه تأييد تشخيص, استفاده از تست داپلر (Doppler)‌ مي‏باشد. در اين تكنيك يك ميلة كوچك به شكل قلم برروي طناب اسپرماتيك قرار داده مي‏شود كه امواج صوتي عروق خوني را گرفته و با تقويت آن, جريان خون را اندازه‏گيري نموده و ميزان آن را به صورت نمودارهاي ميله‏اي شكلي نشان مي‏دهد. بيماران مبتلا به واريكوسل دچار نقص بازگشت جريان خون در طي سرفه‏كردن مي‏باشند كه به صورت امواج بلند ميله‏اي نشان داده مي‏شود. آزمايشات ديگري كه به صورت نه چندان شايع جهت تأييد تشخيص واريكوسل بكار مي‏روند عبارتند از: سونوگرافي داپلر، ونوگرام (يك نوع تصويربرداري مخصوص با اشعه X) و ترموگرام. * موارد اختلاف نظر در مورد واريكوسل كدام است؟ اكثر پزشكان هنوز كاملاً مطمئن نيستند كه آيا واريكوسل موجب كاهش تعداد اسپرم مي‏شود يا خير؟ با كمال تعجب تنها مردان مبتلا به واريكوسل مشكل ناباروري دارند. بنابراين تعداد زيادي از مرداني كه حتي واريكوسل‏هاي بزرگي دارند, شمارش اسپرم آنها طبيعي و در حد بسيار خوبي است و به همين دليل تأييد رابطه بين علت (واريكوسل) و معلول (تعداد كم اسپرم) مشكل است. اين بدان معنا است كه درمان جراحي واريكوسل ممكن است در بهبود شمارش اسپرم نقشي نداشته باشد. با اين وجود, اين سؤال باقي مي‏ماند كه اگر واريكوسل علت اين مشكل نباشد,‌ چگونه رفع آن در درمان ناباروري كمك‏كننده خواهد بود؟ در حقيقت مقايسه درمان جراحي واريكوسل با عدم درمان آن در مردان مبتلا به واريكوسل با شمارش پايين اسپرم, در مطالعات مداخله اي كنترل شده, نشان داده است كه ميزان حاملگي در هر دو گروه يكسان است. بنابراين به نظر نمي‏رسد كه درمان يا عدم درمان واريكوسل در بهبود شمارش اسپرم چندان مؤثر باشد! هنوز هم واريكوسل را در مردان نابارور ترميم مي‏كنند, گويي انجام اين عمل بر اساس ضرب‏المثلي است كه مي‏گويد:‌انجام هر كاري بهتر از عدم انجام آن است! به هر حال به ياد داشته باشيد كه درمان جراحي تنها در30% موارد باعث بهبود شمارش و حركات اسپرم‏ها مي‏شود و ميزان حاملگي بعد از ترميم واريكوسل تنها در حدود 15% افزايش مي يابد. * از خطرات عمل ترميم واريكوسل عدم بهبود كيفيت اسپرم و نااميدي بيماران در ادامه روشهاي درماني مؤثرتر مانند تكنيك‏هاي كمك باروري (ART) است. امروزه اكثر متخصصان ناباروري به مردان نابارور مبتلا به واريكوسل توصيه مي‏كنند به جاي ترميم واريكوسل به فكر انجام IVF باشند. چهار روش براي ترميم واريكوسل در دسترس مي‏باشد: جراحي سنتي,‌جراحي ميكروسكوپي, جراحي لاپاروسكوپي و انسداد با بالون بوسيله راديولوژي. روش جراحي سنتي,در اين روش برش كوچكي در ناحيه كشاله ران ايجاد مي‏شود. طناب اسپرماتيك به خارج كيسه بيضه كشيده مي‏شود و وريدهاي متسع سفت گره‏زده مي‏شوند. اين روش شايع‏ترين متد مورد استفاده است و خطرات آن شامل موارد ذيل است: * عــــود مـــجدد (حـدود ۲۰٪ موارد): چون تعداد زيادي از وريدهاي كوچكتر ممكن است تشخيص داده نشده و در طول جراحي ترميم نشوند. هيدروسل (تجمع مايع در بيضه‏ها): نيز وجود دارد, چون عروق لنفاوي بطور غيرمستقيم به شدت گره مي‏خورند و در نتيجه مايع بيشتر در آن ناحيه جمع مي‏شود. خطر آسيب ناخواسته به شريان بيضوي (تأمين‏كننده خون بيضه‏ها): شيوع اين خطر حدود ۵٪ است كه در اين صورت عملاً توليد اسپرم كاهش مي‏يابد! * جــــــراحي ميكروســـــــكوپــي: ‌روش جديدتري است كه در طي آن جراح با استفاده از يك ميكروسكوپ جراحي, منحصراً وريدهاي متسع شده در طناب اسپرماتيك را گره مي‏زند. در اين روش با اطمينان مي‏توان شريان بيضوي و مجاري لنفاوي را محافظت نمود, زيرا جراح در يك محدودة كاملاً بزرگ شده و با ديد وسيع جراحي مي كند. روش انسداد با بالون بوسيله راديولوژي: اين روش چندان شايع نيست. در اين روش به وسيله يك لولـه, بالون از جنس سيليكون تحت راهنمايي اشعه X وارد وريد بيضوي مي‏شود و سپس بالون داخل وريد باد شده و ثابت مي‏شود و بدين ترتيب وريدهاي متسع مسدود و واريكوسل درمان مي‏شود. * واريكوسل بدون علامت واريكوسل‏هاي بسيار كوچكي هستند كه پزشك قادر نيست آنها را لمس كند ولي در آزمايش داپلر تشخيص داده مي‎شود. به هر حال اينكه آيا تصحيح اين موارد مفيد خواهد بود يا نه هنوز جاي سؤال دارد. بسياري از جراحان, ترميم واريكوسل را با درمان دارويي همراه مي‏كنند تا با وادار ساختن بيضه‏ها به كار بيشتر, تعداد اسپرم‏ها را افزايش دهند ولي چگونگي تأثير اين روش‏ها هنوز مشخص نيست....
بقایی

از
ناباروری مردان مجموعه علل اختلالات آناتومیک: واریکوسل نهان بیضگی انسداد مجاری ( سندرم young) ناهنجاریهای مادرزادی :هیپوسپادیاس - اپی سپادیاس-فیبروز کیستیک- کم کاری مادرزادی و یا تحلیل مادرزادی بیضه- انسداد کامل و یا نسبی وازدفران اختلالات غددی: کمبود گنادو تروپین ها- سندرم کالمن- تومورهای هیپوفیز( بیماری کوشینگ ,آکرومگالی ) - dwarfism- کم کاری تیروئید- سندرم خواجه بارور( fertile enouch) - نقض آنزیمی سنتز تستوسترون- هایپر پلازی مادرزادی آدرنال - ترشح کم پرولاکتین اختلالات ژنتیکی : سندرم کلاین فلتر- سندرم داون- 47xyy- ترانسلوکیشن های اتوزومال اختلالات التهابی: اورکیت- اپیدمیدیت- پروستاتیت- التهاب پیشابراه- اختلالات جنسی و اشتباه در روش جنسی: ناتوانی جنسی- انزال معکوس- انزال زودرس- مصرف لوبریکانتهای اسپرم کش فاکتور های خارجی : داروها: ضد فشار خون ها- ضد جنون ها- ضد افسردگی ها- سایمتیدین- عوامل شیمی درمانی تشعشع الکل ماری جوانا تروما گرمای بیش ازحد مصرف دخانیات اختلالات حرکتی اسپرم: فقدان تاژک ( سندرم kartagnere) واریکوسل تشکیل آنتی بادی ضد اسپرم...
کلمات کلیدی: ناباروری مردان
بقایی

از
بررسی آزمایش اسپرموگرام ” آنالیز اسپرم ” ( Grading Test Results ) پارامترهای ارائه شده توسط سیستم آنالیز اسپرم ( Grading Test Results ) آناليز اسپرم : آناليز اسپرم شوهر از اين جهت كه بخش عمده اي از علل ناباروري ناشي از ناهنجاري هاي اسپرم در مردان مي باشد آزمايش مهمي به شمار مي رود . از طريق آناليز اسپرم ، تعداد ( شمارش ) ، ميزان تحرك ، شكل سلول هاي جنسي مرد و ساير عواملي كه مي توانند توانايي اسپرم را در بارور سازي تخمك تحت تاثير قرار دهند مورد ارزيابي قرار مي گيرد . براي دستيابي به نتيجه مطمئن ممكن است لازم باشد كه اين آزمايش در چند نوبت انجام گردد . همچنين در صورت وجود ناهنجاري در وضعيت اسپرم در شوهر ، ممكن است آزمايشات تخصصي ديگري نيز الزامي تشخيص داده شود . غیر طبیعی بودن انالیز مایع منی به سادگی احتمال کاهش باروری را مطرح میکند. مطابق مقادیر مشخص شده سازمان بهداست جهانی شاخص های حداقل طبیعی کیفیت مایع منی مطابق زیر میباشد. از بین این مقادیر حرکت اسپرم بیش از بقیه با میزان باروری مرتبط است و از اهمیت بیشتری برخوردار میباشد. Ejaculation volume: ۱.۵-۵.۵ ml Sperm Concentration: ۲۰million sperm/ml Motility > ۵۰% Forward progression: ۲ on scale Morphology: > ۳۰% WHO normal forms No agglutination, no increased viscosity مقادیر بالا حداقل مقادیر طبیعی بوده. خواص فیزیکی و انالیز نتایج: مایع منی تازه به صورت لخته میباشد که در مدت ۵ تا۳۰ دقیقه بعد از انزال مایع میشود. بعد از مایع شدن ویسکوزیته ان اندازه گیری میشود. حجم مایع منی باید حداقل ۱.۵ سی سی باشد. حجم کمتر از این در مقابل اسیدیته واژن به اندازه کافی حالت بافری نداشته. حجم کم مایع منی میتواند به علت انسداد. جمع اوری ناقص کمبود اندروژنی و یا انزال رتروگراد(به عقب) مایع منی باشد. حرکت اسپرم مهمترین معیار سنجش کیفیت مایع منی و میزان باروری به حساب میاد و بایستی ۱-۳ ساعت بعید از جمع اوری مایع منی بررسی شود.اینکه اسپرمی که حرکت نمی کند مرده یا زنده است نیز اهمیت دارد که با تست تورم هیپو اسموتیک انجام شده. کیفیت حرکت باید حداقل ۲ باشد. (۴ خیلی خوب و ۰ بی حرکت است). در غلظت های کم اسپرم اندازه گیری تستوسترون و اف اس هاش باید صورت گیرد. گلبول های سفید بطور طبیعی در مایع منی وجود دارد ولی وقتی مقادیر ان بیش از ۱ میلیون در میلی لیتر باشد ممکن است نقش مهمی در ناباروری داشته باشد و به بررسی های بیشتر نیاز دارد. آنالیز اسپرم با رایانه: با استفاده از رایانه میتوان موتیلیتی و غلظت و سرعت حرکت اسپرم را بررسی کرد. و با بررسی اشکال هسته می توان شکل اسپرم را نیز تحلیل کرد. این روش هنگامی که تعداد زیادی اپ÷رم بد شکل داریم تعداد اسپرم ها را به اشتباه زیاد نشان میدهد. و غلضت را بیشتر و موتیلیتی رو کمتر نشان میدهد. فروکتوز در مایع منی: مایع منی حاوی فروکتوز میباشد.(نوعی قند بسیار شیرین). این فروکتوز از قسمتی به نام سمینال وزیکول ها منشا میگیرد. در صورت کم بودن مایع منی و یا عدم وجود اسپرم (ازواسپرمی) اندازه گیری فروکتور مایع منی و انالیز ادرار باید انجا م شود. انالیز ادرار بعد از انزال جهت بررسی وجود اسپرم در ادرار در تشخیص انزال رو به عقب نقش بسزایی دارد. این کار در بیماران دیابتی با حجم کم مایه منی و افرادی که جراحی های لگن انجام داده باید انجام شود. کشت مایع منی: مایع منی هنگام عبور معمولا با باکتریهای مجرا الوده شده بنابر این کشت مایع منی به صورت روتین انجام نشده. و در صورت شک به عفونت مجاری تناسلی میتوان از این روش استفاده کرد. در موارد زیر میتوانیم از کشت استفاده کنیم: سابقه عفونت مجاری ترشح غیر طبیعی پروستات پیو اسپرمی رنگ غیر عادی مایع منی قرمز- قهوه ای- صورتی- هست خوب: SMI - بالا تر از 160 MSC- بالاتر از 26 FSC - بالاتر از 13 CONCENTRATION - بالاتر از 60 Morphology - بالاتر از 30 درصد Motility - بالاتر از 50 نرمال: SMI هشتاد تا 160 MSC- ده تا 26 FSC - سه تا 13 CONCENTRATION - بیست تا 60 Morphology - بیست تا 30 Motility - سی تا 50 ضعیف: SMI - کمتر از 80 MSC-صفر تا 10 FSC - صفر تا 3 CONCENTRATION -صفر تا 20 Morphology - صفر تا 20 Motility - صفر تا 30 توضیحات Concentration : غلظت اسپرم های زنده در واحد حجم - میلی لیتر % Motility : درصد اسپرم های متحرک % Morphology : درصد اسپرم های دارای مورفولوژی نرمال Functional Sperm Concentration = FSC : غلظت اسپرم های دارای مورفولوژی نرمال و حرکت پیشرونده گرید ۳ و ۴ معادل a , b در واحد حجم - میلی لیتر Motile Sperm Concentration = MSC : غلظت اسپرم های دارای حرکت پیشرونده گرید ۳ و ۴ معادل a , b در واحد حجم - میلی لیتر Sperm Motility Index = SMI : اندکس کیفیت تمام نمونه با در نظر گرفتن تعداد و حرکت و مورفولوژی و میزان فضای آکروزومی اسپرم Total Sperm in Sample : تعداد کل اسپرم های زنده در کل حجم نمونه Total Functional Sperm in Sample : تعداد کل اسپرمهای دارای مورفولوژی نرمال و متحرک پیشرونده گرید ۳ و ۴ در کل حجم نمونه Total Motile Sperm : تعداد کل اسپرم های متحرک در کل حجم نمونه * علل غير طبيعي بودن آزمايش اسپرموگرام در بررسي هاي كمي مهمترين فاكتور تعداد اسپرم است و در برسيهاي كيفي نيز مهمترين فاكتور حركت اسپرم است . بعضي از دلايلي را كه مي توانند منجر به غير طبيعي بودن آزمايش اسپرم شوند : ۱- زمان گرفتن اسپرم : بهترين زمان براي آزمايش اسپرم ۷۲ ساعت پس از آخرين انزال است.مشاهده شده كه هر روز كه از آخرين انزال بگذرد به حجم مايع مني طور تقريبي ۴/۰سي سي و به تعداد اسپرم ها ۱۰ ميليون اضافه مي شود بايد ياد آوري شود كه نمونه گيري بعد از ۷ روز نيز مناسب نمي باشد چرا كه بعد از اين زمان اگر چه تعداداسپرم افزايش مي يابد ولي كيفيت حركت آن بطور قابل ملاحظه اي كاهش دارد. بد نيست د و نكته در اينجا ذكر شود اول آن كه اگر زوجين قصد داشتن فرزند را دارند بهترين حالت؛ نزديكي هر ۳۶ ساعت يك بار است(نه ۷۲ ساعت). نزديكي در زمانهاي كمتر و يا بيشتر شانس بارداري افزايش نخواهد داد ودوم اينكه اين مطلب(افزايش اسپرم در طي زمان) در افراد طبيعي صدق مي كند ولي در افرادي كه تعداد اسپرم ها ي آنها به دلايل ديگري كم باشد؛ فاكتور زمان تاثير كمي بر تعداد اسپرم ها خواهد داشت ۲- در معرض قرار داشتن بيضه د ردماي بالا: دماي مناسب براي ساخت اسپرم ۳۱ تا ۳۴ درجه است براي همين بيضه ها در خارج از بدن كه دماي ۳۷ درجه مي باشد قر ار دارند. حال اگر بيضه ها در شرايطي قرار بگيرند كه نتوانند دماي ساخت اسپرم رافراهم كنند ؛ساخت اسپرم مختل خواهد شد مثل عادت داشتن به حمام گرم و طولاني ؛سونا ؛ لباس زير تنگ ؛ نشتن هاي طولاني مثل شغل رانندگي ۳ - مشاهده شده است كه آلرژي و حساسيت ساخت اسپرم را مختل مي كند ۴- استفاده از دارو هاي خاص مثل سايمتدين اسپيرنولاكتون؛ اريترومايسين و مهمتر ازهمه كورتون ها ۵-مصرف زياد الكل و مواد ي مثل ماري جوانا كوكاين نيز مي توانند در عقيمي مردان نقش ايفا كنند در مورد كشيدن سيگار اقوال منتاقض مي باشد بعضي از مطالعات سيگار را از عواملي ميداند كه در عقيمي مردان نقش دارد و بعضي اين نقش را قايل نمي باشند در مورد مصرف چاي و قهوه نيز مطلبي كه دال بر نقش منفي آنها باشد ذكر نشده است ۶-آلودگي هوا و محيط : در يك مطالعه مشخص گرديده كه آلودگي هوا و مواد سمي باعث كاهش تعداد اسپرم مي شوند در اين مطاله مرداني كه در روستا ها زندگي مي كردند در مقايسه با مرداني كه در شهر هاي آلوده زندگي مي كردند داراي كميت و كيفيت بهتري در آزمايش اسپرمو گرام بودند . ۷- سابقه ضربه به بيضه و يا جراحي آ ن و همچنين سابقه بيماري اوريون ميتوانند از علل ديگر عقيمي در مردان و بالطبع يك آزمايش غير طبيعي اسپرمو گرام باشد باید یاد آور شد که کیفیت مایع منی در یک فرد روز به روز متغیر است و همین طور نتایج انالیز مایع منی بسیار وابست به تکنیک جمع اوری نمونه دارد. مثلا طول مدت عدم مقاربت قبل از جمع اوری نمونه اهمیت زیادی دارد و با هر روز عدم مقاربت تا یک هفته حجم مایع منی تاچهار دهم سی سی و غلظت اسپرم ۱۰-۱۵ میل در سی سی افزایش میابد. ولی وقتی دوره عدم مقاربت بیش از ۷ روز شود حرکت اسپرم ها کاهش میابد.به همین دلیل توصیه میشود که جمع اوری نمونه ۴۸-۷۲ ساعت بعد از اخرین مقاربت انجام شود. برای به دست اوردن میزان پایه کیفیت اسپرم بایستی حدلقل ۲ نمونه انالیز مایع منی انجام شود. نمونه مایع منی از طریق استمنا امیزش منقطع و یا کاندوم های مخصوص بدون مایع کشنده اسپرم جمع اوری شود. نمونه باید داخل ظرف شیشه ای دهان گشاد تمیز ریخته شود. لازم نیست که ظرف استریل باشد....
بقایی

از
آنالیز آزمایشگاهی منی غیر طبیعی بودن آنالیز مایع منی به سادگی احتمال کاهش باروری را مطرح میسازد. مطابق مقادیر مشخص شده سازمان بهداشت جهانی شاخص های حد اقل نرمال کیفیت مایع منی به ابن تر تیب است. حدااقل حجم : 1.5-5.5 سی سی حد اقل تعداد اسپرم در واحد یک سی سی:حد اقل 20 میلیون حرکت: بیش از 50% اسپرم ها باید حرکت داشته باشند forward progression:2 ظاهر آزمایشگاهی اسپرم ها: باید حد اقل 30% اسپرم ها ظاهر نرمال داشته باشند PH: 8-72 رنگ: خاکستری- سفید( گاهی زرد هم طبیعی هست) قابلیت زنده ماندن و یا viability: بیش از 65% طبیعی هست progressive motility: 3+ or 4 totoal motile functional sperm: بیش از 40 میلیون طبیعی هست که عددی هست که ضرب 4 فاکتور در هم بدست می آید... که شامل حجم اسپرم در حرکت اسپرم در تعداد اسپرم در واحد در .. درصد ظاهر طبیعی اسپرم تعداد گلبول قرمز طبیعی: 5-0 تعداد گلبول سفید چرکی طبیعی: 5-0 کریستال: اصلا نباید باشد حالت تکه تکه شدن و جمع شدن اسپرم ها در نمونه آزمایشگاهی(clumping): نباید وجود داشته باشه mixed antiglobulin reaction: منفی باید باشه bovine cervical mucus penetration: باید بیش از 30 میلی متر باشه کشت باکتری در درون اسپرم: هیچ باکتری نباید رشد کنه antiserum antibody: منفی باید باشه توصیه ها برای اینکه نمونه بهتری گرفته شود: 1- توصیه میشود جمع آوری اسپرم 48-72 ساعت پس از آخرین مقاربت گرفته شود. 2-برای بدست آوردن میزان پایه ای کیفیت اسپرم بایستی 3 نمونه اسپرم گرفته شود اما اگر اختلاف 2 نمونه کمتر از 20% باشد ممکن است نیازی به نمونه سوم وجود نداشته باشد 3- نمونه مایع منی از طریق استمنا, آمیزش منقطع و یا کاندوم های مخصوص بدون مایع کشنده اسپرم جمع آوری میشود. 4-نمونه باید داخل ظرف شیشه ای دهان گشاد تمیز( نیازی نیست استریل باشد) یا ظرف پلاستیکی ریخته میشود 5-مایع منی تازه بصورت لخته میباشد که در مدت 5-30 دقیقه بعد از انزال مایع میشود....
بقایی

از
مرور سریع علل ناباروری مردان و زنان علل ناباروری ناباروري را اين طور تعريف كرده اند: ناتواني يك زوج در باردار شدن پس از يك سال رابطه جنسي بدون جلوگيري از بارداري. ناباروري در ده تا پانزده درصد از زوج ها ديده مي شود. علل ناباروري مي تواند مربوط به زن يا مرد يا هر دو باشد. حدود 40% از مشكلات ناباروري مربوط به مردان، 40% مربوط به زنان و حدود10% مربوط به هر دو است. در حدود 10% از زوج ها نيز عامل ناباروري مشخص نيست. به عبارت ديگر در اين زوج ها هر دو نفر با توجه به انجام آزمايش هاي موجود مشكلي ندارند ولي به علل نامشخصي بچه دار نمي شوند. طي دو دهه اخير گام هاي بلندي در رابطه با تشخيص و درمان ناباروري برداشته شده است و حدود 65 درصد از زوج هاي نابارور با استفاده از روش هاي موجود صاحب فرزند شده اند. علل ناباروري در زنان 1) اختلال در تخمك گذاري اختلال در تخمك گذاري، علت عمده ناباروري در زنان است. به طوري كه 39% علل ناباروري زنان مربوط به اين مسئله است . بدون عمل تخمك گذاري لقاح انجام نمي شود و بنابراين زن باردار نمي شود . بعضي از زن ها ممكن است تخمك گذاري نكنند و يا به طور نامنظم و كم تخمك گذاري كنند و بنابراين ممكن است يا عادت ماهيانه نداشته باشند و يا عادت ماهيانه آنها كم و نامنظم باشد و حتي بعضي خانم ها با آنكه داراي عادت ماهيانه منظم هستند، داراي اختلال در تخمك گذاري هستند. 2) اختلال در لوله هاي رحمي در بعضي زنان، لوله هاي رحمي به طور كامل و يا ناقص بسته است. در نتيجه اسپرم به تخمك نمي رسد. بسته بودن لوله هاي رحمي مي تواند به دليل عفونت، آندومتريوز و يا چسبندگي هايي پس ازعمل جراحي باشد. همچنين ممكن است اين لوله ها پس از يك حاملگي خارج رحمي بسته شوند. در كشورهاي در حال توسعه نسبت به كشورهاي توسه يافته به علت شيوع بيماري هاي عفوني دستگاه توليدمثلي، ميزان اختلال در لوله هاي رحمي بيشتر است. به طور كلي 30% علل ناباروري زن ها مربوط به اختلال در لوله هاي رحمي است . 3) آندومتريوز آندومتريوز، حالتي است كه در آن سنگفرش رحم (آندومتر)‌ رشد می کند و از رحم هم فراتر مي رود و لوله هاي رحمي را نيز مي پوشاند و حتي آنها را مي بندد و در عمل تخمك گذاري اختلال به وجودمي آورد. آندومتريوز علت 13% موارد ناباروري است و حدود 70% زنان داراي آندومتريوز، نابارور هستند. 4)‌اختلال درگردن رحم يا رحم ناهنجاري هاي گردن رحم مي تواند سبب ناباروري شود كه از آن جمله مي توان به مشكلات مربوط به ساختمان بدن، عفونت هاي گردن و رحم و يا كيفيت نامناسب ترشحات رحم اشاره كرد. از طرفي تومورهاي بدخيم رحم و يا بعضي جاي زخم هاي موجود در ديواره رحم مسبب ناباروري است. 5)‌ مشكلات دستگاه ايمني بدن مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن و عوامل ايمونولوژيك نقش مهمي در ايجاد ناباروري دارند. تشخيص و درمان اينگونه بيماران مشكل است. در بعضي خانم ها،‌ عليه اسپرم مرد ماده اي بنام آنتي بادي ترشح مي شود كه اسپرم ها را از بين مي برد و يا آنها را غيرفعال مي كند و يا حتي سبب سقط خود به خود در بعضي از آبستني ها مي شود. علل ناباروري در مردان 1)اختلالات مربوط به اسپرم به طور طبيعي، در بيضه مرد اسپرم توليد مي شود و به هنگام انزال از وي خارج مي شود. اگر در موارد زير اختلالي باشد، شانس لقاح كم شده و مرد نابارور محسوب مي شود. * ‌تعداد كم اسپرم * عدم بلوغ اسپرم * شكل غيرطبيعي اسپرم * عدم توانايي حركت مناسب اسپرم عواملي كه بر تعداد، شكل،‌ بلوغ و حركت اسپرم تأثير منفي دارند عبارتند از: * بيماري هاي عفوني: بيماري هاي عفوني با شرايط التهابي نظير بيماري اوريون سبب عفونت مجاري تناسلي يا التهاب و از بين رفتن بيضه ها در مرد مي شوند. حدود 25% مرداني كه بعد از بلوغ دچار اوريون مي شوند نابارور مي شوند. * ‌اختلالات هورموني * اختلالات هورموني سبب حدود 5-2% مشكلات ناباروري در مردان مي شود. توليد نامناسب هورمون هاي fsh و lh بر توليد هورمون مردانگي يا تستوسترون و توليد اسپرم تأثير دارند. * مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن * در بدن بعضي مردان عليه اسپرم خودشان ماده اي به نام آنتي بادي توليد مي شود كه سبب كاهش حركت اسپرم يا به هم چسبيدن آنها مي شود. 2)‌ ناهنجاري هاي مربوط به ساختمان بدن بعضي عوامل نظير بسته بودن لوله هاي خروج اسپرم (دفران، اپيديديم)‌ سبب ناباروري در مردان مي شود . بسته شدن لوله هاي خروج اسپرم مي تواند به علل مادرزادي، نقص ژنتيكي، عفونت ها يا التهاب هاي دستگاه ادراري – تناسلي باشد. البته جاي جراحي هاي قبلي نيز مي تواند اين لوله ها را ببندند. از جمله عوامل ديگر ناباروري در مردان واريكوسل است. در اين حالت رگهاي درون كيسه بيضه متسع مي شود و كيفيت اسپرم كاهش مي يابد. 3)‌ عوامل ديگر عوامل ديگري نظير ناتواني جنسي و يا انزال زودرس نيز مي تواند عامل ناباروري در مردان باشد. ‌علل ناباروری ژنتیکی علل ناباروری اعم از مشکلات هورمونی و چاقی تا غیر طبیعی بودن سلول های جنسی (تخمک و اسپرم) همگی می تواند به نوعی تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد. برای مثال استعداد چاقی، ابتلا به عفونت و حتی لزوم انجام یک جراحی که به ناباروری می انجامد همگی هر چند کوچک می توانند به عوامل ژنتیکی مربوط باشند. امروزه مطالعات بر روی ژنهای خاص در انسان و مدل های آزمایشگاهی تا حدودی تاثیر عوامل ژنتیکی بر ناباروری را آشکار ساخته اند. بعضی از عوامل ژنتیکی بر ناباروری مردان تاثیر می گذارند، در حالی که بعضی عوامل دیگر بر روی هر دو جنس و یا فقط بر روی زنان تاثیر گذارند. برای مثال جابجایی های کروموزومی می تواند بر روی مردان و زنان تاثیر بگذارد اما سندروم کلاین فلتر که در آن ترکیب کروموزوم های جنسی به صورت xxy در می آید تنها مختص مردان است و سندروم ترنر که در آن بیمار فقط دارای کروموزوم جنسی x است تنها مختص زنان است. عوامل ناشناخته گاه ممكن است پس از يك معاينه دقيق پزشكي، زن و شوهر كاملا‌ سالم تشخيص داده شوند ولي به علل ناشناخته بارور نشوند. اگرچه معمولا بعد از دو سال تعداد زيادي از اين زوج ها بچه دار مي شوند، اما تعدادي از آنها حتي بعد از گذشت سه سال بدون استفاده از روش هاي پيشگيري بچه دار نمي شوند، در اين صورت بايد تحت درمان قرار بگيرند....
بقایی

از
لقاح آزمایشگاهی IVF فرآوري باروري (ART) مقدمه: در مورد انسان ART در اواسط دهه 1970 شروع شد. با تجربه در گرفتن اووسيت ART و استفاده از محيط كشتهاي مناسب و انتقال جنين به رحم خيلي از سيكلها بدون استفاده ازدارو انجام ميشد. سپس تكنولوزي مانيتورينگ در فاز قبل از تخمك گذاري مثل اندازه گيري استراديول ..LH و سونوگرافي بوجود آمد. اين پروسه ها به تولد louise brown در 1978 با روش stetope edwards منجر شد. بعد از تولد اين بچه..ART در صد ها مركز در سراسر دنيا انجام شد. هزاران بچه از اين طريق متولد شدند كه در سالهاي قبل هرگز نميتوانستند پا به عرصه گيتي نهند... متاسفانه سردرگمي در ميزان موفقيت در تكنيكها و گروه هاي مختلف تصميم گيري بيماران را مشكل كرده است. سر انجام بدليل عدم قبول بيمه براي اين درمانها خيلي از بيماران از انجام اين تكنيكهاي پر هزينه صرف نظر ميكنند. بدليل اصرار بعضي بيماران راههاي كم هزينه تر از جمله سعي براي جراحيهاي لوله حتي وقتي انديكاسيون كمي براي آن وجود دارد انتخاب مي شود. اميد است كه اختلاف بين علوم.. تكنولوزي و شركتهاي بيمه بطريقي حل شود كه همگي دست به دست هم داده تا درمان نازائي به بهترين و موفقترين راه انجام شود. ART مملو شامل پروسه هاي متعدد و مملو از لغات متعددي است كه انواع وارياسيون هاي ART را شرح ميدهند. علاوه بر ART ساير تكنولوزيها شامل GIFT.. ZIFT(ZIGOTE intrafallopian transfer tet( tubal embryo transfer) tuti( transutrine tubal insemination icsi ( intracytoplasmic sperm injection هر يك از روشها به نوبه خود سبب ارتقا كاربرد هاي كلينيكي در روش هاي جديد ART گرديده است. اطلا عات بدست آمده از ART سبب ارتقاء و درك مفاهيم فيزيو لوزيك پاتو فيزيو لوزيك عملكرد تخمدان ذخيره تخمدان..عملكرد اسپرم.. لقاح.. كشت..و سيستمهاي مربوط به آن.. به وجود آمدن جنين.. لانه گزيني.. و cryotherapeutic شده است. اين حوزه پيشرفت دردرمان نازائي همچنين باعث ارتقاء تشخيص و درمان ساير رشته ها گرديده است. براي مثال تحقيقات كاربردي ART سبب پيشرفت در زمينه هاي جلوگيري از لقاح پيشرفت.. در تشخيص ها و درمانهاي زنتيك در جنين قبل از لانه گزيني و پيشرفت در مامائي براي جلوگيري از ريسك جنيني در مادري كه قبلا نسبت به RH حساس شده است.. گرديده است. دو مورد آخر نمونه هائي از درمان براي زوج هائي است كه نازائي ندارند. برنامه ART ادامه مي يابد و تازه هاي آن شامل افزايش پيچيدگي هائي است كه سعي در تسهيل آن است. پزشكان سعي ميكنند تكنولوزي هائي را بكار بگيرند. كه زوجهاي خيلي بيشتري را كه در جستجوي آن هستند درمان نمايند. و همچنان ريسك كمتر و هزينه كمتري را تحميل نمايند. پارامتر هاي سيكل ART انتخاب بيمار اين روش زماني براي بيماران مبتلا به فاكتور لوله اي كه پس از جراحي لوله باردار نميشوند انجام ميشد. امروزه انديكاسيون هاي ART گسترش يافته و شامل تمام گرو ههاي نازائي مي باشد. ART كه زماني فقط براي درمان اشكالات غير قابل درمان لوله بكار مي رفت.. امروزه گامتهاي متعددي را براي بهبود باروري در مشكلات گوناگون بدست مي آورد. برخي محققين تاكيد بر خلاصه كردن بررسي استاندارد نابار وري دارند وپيشنهاد ميشود در آينده نزديك پس از يك بررسي مختصر رحمي اندازه گيري FSH روز سوم و پارامتر هاي مني بعضي انواع ART شروع شود. گرچه اين ديد گاه در نازائي احتمالا نياز به افزايش درجه موفقيت ART در هر سيكل دارد ولي انديكاسيون هاي ART ديگر فراتر از درمان مختص به يك لوله تخريب شده است. IVF مو فق در حضور پارامتر هاي مختل مني باعث استفاده مكرر از IVF براي اينكونه بيماران شده است. بهر حال وقتي TUBAL FACTOR و MALE FACTOR طبيعي باشند.. ممكن است ARTS با انتقال گامت به لوله فالوپ يا نزديكي آن موفقيت آميز باشد. اين گروه ممكن است بيماران مراحل اوليه اندومتريوز و نازائي ناشناخته را در برگيرد ولي برخي از پزشكان هنوز تشخيص قدرت باروري تخمك و اسپرم را بوسيله IVF بيش از انتقال گامت حتي براي اين اختلالات موجه مي دانند.نسبت خطر به فايده و هزينه به سود هر نوع ARTS بايد در هر مركز محاسبه گردد و البته با استفاده از آمار خود مركز براي مقايسه درمانهاي گوناگون اين كار انجام شود. انديكاسيون هاي ARTS امروزه براي نازائي در وراء تعاريف معمول ناباروري گسترش يافته و شامل زنان پره منوپوز و يايسگي زودرس با اهداء تخمك مادران اجاره اي براي زنان فاقد رحم فونكسيونل..›نتيك لانه گزيني وعدم هماهنگي هاي مادر و جنين مثل حساسيت شديد RH يا شيمي درماني مادر ميباشد. گستردگي طبقه بندي هاي بيماران انتخاب آنان را براي ARTS به گروه هاي با يا بدون تخمك با يا بدون رحم.. و با يا بدون نازائي تبديل كرده است. در عوض با ايجاد روشهاي متعدد براي اداره اين گروهها مانند سيكل هاي همزمان براي رحم اجاره اي و بيوپسي رويان براي ›نتيك قبل از لنه گزيني اين ميدان را بسيار پيچيده تر ساخته است تحريك تخمدان ART با استفاده از چرخه طبيعي و بازيابي يك فوليكول غالب كه در سيكل قائدگي رشد مي كرد شروع شد. وقتي اين روش بعلت تفاوت در بازيابي لقاح وكشت يك اووسيت رسيده اما لوتينيزه نشده موفقيت بسيار كمي نشان داد.. تحريك تخمدان با كلوميفن و مواد مركب شامل HMG مد نظر قرار گرفت. شايعترين روشهاي مورد استفاده آنالوگ GNRH براي از كار افتادن موقت هيپوفيز و سپس تحريك با گونادوتروپين ها با دوز بالاست. بر اين اساس انواع بي شماري از تحريك تخمك گذاري وجود دارد. از جمله افزودن FSH خالص و نوتركيب.. هورمون رشد و تشديد نمودن با آنالوگ GNRH ( بعبارت ديگر تحريك با انالوگ GNRH به همراه تحريك با گونادوتروپين با دوز بالا).. با هدف گول زدن طبيعت براي ايجاد اووسيت هاي متعدد جهت IVF و انتقال براي IVF پس از GIFT بوده است. پس از تحريك مناسب تخمدان.. آنالوگ GNRH و تحريك گوناد قطع ميشود و HCG بعنوان جايگزين LH جهت تحريك تخمك گذاري حدود35-36 ساعت پيش از برداشت برنامه ريزي شده اووسيت تجويز ميشود تا باعث تعامل نهائي اووسيت در بدن شود. حفاظت دوره لوتئال پس از آسپيراسيون اووسيت ها..مايع فوليكولي.. سلولهاي گرانولوزا توسط پروزسترون...دوز هاي منقسم HCG و بدون اقدام اضافه انجام ميشود.علي رغم تحقيقاتي كه از لحاظ آماري اختلاف مهمي در موفقيت حاملگي بين رزيمهاي مختلف حفاظت لوتئال را نشان نداده اند.. بيشتر گروه ها يك راه درماني را برميگزينند كه احتمالا موثرترين آنها تجويز HCG است. براي صرفه جوئي.. ايمني و كاهش ريسك چند قلوئي يك پروسه تحريكي تسهيل شده با تكيه بر اصول حد اقل تحريك با كلوميفن در طي سيكل طبيعي يا گرفتن اووسيت و سپس كشت اووسيت هاي نابالغ همگاني شده است. موفقيت ART در هر سيكل معمولا مستقيما با تعداد رويانهاي تكامل يافته براي استفاده در چرخه بستگي دارد.چون در اين شكل سيكل انتظار انتقال جنين هاي كمتري از چر خه هاي تحريك شده با گونادوتروپين را داريم.. تصميم براي بيمار بر پايه آساني..ارزاني يا ريسك روش و احتمال بارداري در يك چرخه تنهاست. بهبود روشهاي كشت.. از جمله استفاده از سيستمهاي COCULTURE ..( كمك كشت).. و انتقال رويان ها در هر منطقه بلاستوسيست ممكن است با تعداد كمتر رويانها.. درصد لانه گزيني را افزايش دهد. پايش(monitoring) پايش تكامل اووسيت بر اساس آزمايش LH ادراري به استراديول سرم و سونوگرافي وازينال روزانه فوليكول تكامل يافته است. بررسي سونوگرافيك جهت بررسي ضخامت و الگوي اندومتر نيز به اين بخش افزوده شده است. قبل از استفاده از آنالوگهاي GNRH.. در ادرار..LH سرم يا ادرار و پروزسترون سرم نيز به تشخيص دوره تكامل اووسيت و كاهش لوتينزاسيون زودرس در انتهاي مرحله فوليكولي كمك ميكردند. با استفاده از آنالوگهاي GNRH خطر افزايش هاي ناشناخته و ناخواسته LH و لوتينيزاسيون زودرس بسيار كاهش يافته و پايش LH و پروزسترون قبل از گرفتن اووسيت اهميت كمتري دارد. امروزه آنالوگهاي GNRH فقط بصورت آگونيست در دسترسند. پس از تحريك اوليه.. آگونيست GNRH كار هيپوفيز و تخمدان را مهار ميكند..بنظر مي رسد اينكار اجازه همزماني تكامل اووسيت ها در پاسخ به تحريك بعدي با گونادوتروپين...حذف افزايش LH.. جهت پيشگيري از تخمك گذاري خودبخودپيش از بازيابي اووسيت و محدود ساختن لوتينيزاسيون زودرس فوليكول بعلت افزايش پروزسترون مهيا ميسازد. نتيجه كاهش شديد در ازبين رفتن چرخه ها و افزايش در تعداد اووسيت هاي گرفته شده در هر چرخه است. ميزان باروري.. نشانگر تعداد رويانهاي منتقل شده و ميزان بارداري در هر سيكل است. بسياري از پزشكان از آنالوگ GNRH .. براي كنترل سيكل سودبرده اند.... بعبارت ديگر روز هاي شروع براي گونادوتروپين..زمانبندي تحريك تخمك گذاري با HCG... تا خونريزي بيمار در طي يك دوره ART منظم شود. نياز به افزودن GNRH كه از راه زير جلد يا اسپري بيني تجويز مي شود.. و مقادير افزايش يافته گونادوتروپين معمولا در مقابل افزايش يافته گونادوتروپين معمولا در مقابل فايده آنها بي ارزش مي گردد. اين نسبت هزينه به منفعت بايد با توليد آنتاگونيست هاي خالص GNRH افزايش يابد. پايش سيكل در جهت كاهش قيمت و آسانتر شدن.. پيشرفت كرده است. در برخي برنامه هاي استاندارد شده به بيماران يك رزيم داروئي تغيير نيافته با مانيتورينگ ضعيف يا بدون آن داده ميشود. گرفتن تخمك براي روز خاصي برنامه ريزي ميشود. برخي از اين پروتكل ها به همان اندازه روش هاي مداخله اي موفقيت باروري داشته اند. پروتكل هاي بسيار مداخله گرانه تر مانيتورينگ اقماري نيز به ويزه در برخي مناطق حاشيه نشين موفق بوده است. بيماران ART] در يك مركز محلي پايش شده و سپس بر اساس معيار هاي استاندارد براي گرفتن اووسيت و مراحل آزمايشگاهي گامتها و رويانها به تسهيلات مركزي فرستاده مي شوند. اين كار فوائد بسياري براي بيمار داشته و نياز به ايجاد مراكز وافراد تخصصي را كم ميكند گرفتن اووسيت در مراحل اوليه تكامل ART..لاپاراسكوپي روش استاندارد گرفتن اووسيت بود. بر اساس پيشرفتهاي فناوري در اواسط دهه 80 مشخص شد كه فنوتيپهاي رسيده 18 ميليمتر را بيشتر را ميتوان تحت راهنمائي سونوگرافي خارج كرد. چنين كوششهائي در ابتدا با استفاده از سونوگرافي ابدومينال با يا بدون راهنمائي فورسپسهاي شكمي بيوپسي انجام ميشد. سپس روش ابدومينال با يك سوزن آزاد آسپيراسيون وازينال انجام گرفت. امروزه روش استاندارد آسپيراسيون وازينال با راهنمائي سوزن فيكس روي پروب وازينال است. ندرتا راههاي پري اورترال ترانس وزيكال و رحمي در شرايط ويزه به علت محل غير طبيعي تخمدانها بكار ميروند. به تازگي گرفتن اووسيت ازراه لا پا راسكوپي تشخيصي براي علت ناباروري انجام ميگيرد. اين برخورد همراه لاپاروسكوپي تشخيصي ودرماني در ناباروري با IVF و GIFT زود هنگام بكر ميرود. در بيماراني كه به منظور بررسي لاپاروسكوپي ميشوند. تحريك تخمدان پيش از لاپاروسكوپي و مانيتورينگ انجام ميشود. زمانبندي لاپاروسكوپي توسط زمان لازم براي گرفتن اووسيت مشخص ميشود. اگر مايع مني و پارامتر هاي لوله اي طبيعي باشند.. ميتوان GIFT انجام داد. اگر هر يك ايده آل نباشند يا اطلاعات تشخيصي در باره IVF لازم باشد..IVF و جايگزيني رويان را در رحم انجام ميدهيم. بيماراني كه شانس بارداري از راه ART با لاپاروسكوپي را دارند.. در صورت عدم موفقيت.. لاپاروسكوپي ميتواند علت ناباروري را روشن و آن را درمان كند. شرايط كشت آزمايشگاهي روشهاي آزمايشگاهي بسيار پيچيده و گمراه كنندهاند.. حتي با وجود تلاشهايي كه براي سادگي و استاندارد كردن اين روشها پايه ريزي گرديده است. اين گمراه كنندگي با روشهاي سختگيرانه كنترل كيفيت.. استفاده از محيط كشت جديد و فناوريهاي كمك كشت افزايش يافته است. برخي تلاشها براي آسان سازي.. مانند سيستم هاي كشت داخل وازن موفق عمل كرده اند. انتقال گامتها به تسهيلات متمركز براي كشت و انتقال پيش روياني پس از گرفتن محلي اووسيت تا حدودي موفق بوده است. جايگزيني گامت و رويان انواع متععدي ازروشهاي جايگزيني گامت و رويان بكار رفته اند. رويكرد استاندارد جايگزيني پيش روياني در مرحله 72-48 ساعت پس از كشت در رحم است. دراين روش تلاش ميشود پيش رويان در طي دوره پنجره لانه گزيني(implantation) اندومتر جايگزين شده و زمان كشت را كوتاه ميكند. جايگزيني پيش رويان در رحم از راه سرويكس زودتر از زماني كه رويان بطور طبيعي از لوله به رحم ميرسد.. صورت ميگيرد. هرچه پيش رويان زمان طولاني تري در كشت بماند.. درجه همزماني اندومتر و پيش رويان كاهش مي يابد. زيرا اندومتر به صورت invivo سريعتر از پيش رويان كشت شده invitro رشد ميكند. اگر جايگزيني زود هنگام براي كاهش زمان كشت پيش رويان در محيط مصنوعي آزمايشگاه مهم است. در عوض در پنجره جايگزيني اندومتريال خيلي زودتر در محل مناسب خود قرار مي گيرد.پس تكنولوزي هاي بهتر كشت يا متد هاي جايگزيني ديگر لازمست. zift يا gift بنظر ميرسد به هر دو هدف ميرسند.zift يا GIFT .. براي تسهيل اين روش.. بدون استفاده از كشت آزمايشگاهي بوجود آمده اند. همانگونه كه ذكر آن رفت IVF ابتدا در درمان نازائي با فاكتور شديد لوله اي استفاده شد. سپس موفقيت آن منجر به گستردگي انديكاسيونهاي آن در بيماران بدون فاكتور لوله اي و پرسشهايي در مورد شرايط باليني كه بايد ازIVF كشت و جايگزيني پيش رويان در رحم اجتناب شود بويزه در حضور لوله هاي طبيعي مانند نازائي ناشناخته يا اندومتريوز خفيف بوجود آمد. GIFT كوششي بود كه به اين نياز ها پاسخ مي داد. اين متد در حقيقت آسان سازي روشهاي كشت IVF بوده بطوري كه از شرايط سخت آزمايشگاهي با استفاده از لوله هاي بيمار بعنوان انكوباتور به جاي لوله ها و انكوباتور هاي آزمايشگاه پرهيز مي شود. TET و ZIFT مشتقات تكنولوزيك GIFT بودند. اين روشها بر شكست GIFT از قبيل فاكتور مردانه .. فائق آمدند. همچنين اين روشها زمان مورد نياز خارج از بدن را كاهش دادند و بطور فيزيولوزيك فرصت تكامل پيش روياني داخل لوله اي و زمانبندي انتقال به رحم را بوسيله جايگزيني در لوله فالوپ فراهم آورند. در ابتدا آنها نياز به گرفتن اووسيت.. بعضي كشتهاي آزمايشگاهي و انتقال لاپاروسكوپيك رويان دارند. موفقيت با ZIFT ترانس توبال يا TET پس از گرفتن اووسيت از راه وازينال و كشت خارج بدن نااميد كننده بوده اند. تحقيقات تصادفي.. علي رغم روشهاي قبلي جايگزيني پيش رويان در لوله حتي باIVF لاپاروسكوپيك در مقايسه با TET و انتقال پيش روياني.. هيچ افزايشي در موفقيت بارداري نشان ندادند. بهر حال كار بيشتر و تغييرات دراين روشها شايد با كانول زدن لوله از راه سرويكس با استفاده از LINEAR EVERTING CATHETERS لازمست. كماكان ساده سازي بيشتر ART در بيمارانبا لوله هاي طبيعي متوقف نشده است. بلكه تلاش هاي متعددي صورت گرفته كه از اين جمله انتقال اووسيت و اسپرمبه طريقه پريتونئال است(POST).. كه نياز به گرفتن اووسيت با اولتراساند بدون انتقال گامت با لاپاروسكوپي دارد.اووسيت و اسپرم براي گرفته شدن بوسيله لوله در داخل بن بست دوگلاس گرفته ميشوند. كوششهاي بعدي براي ساده سازي اين فرايند شامل هيپر استيمولاسيون كنترل شده تخمدان بدون گرفتن اووسيت است. اين شامل تلقيح مستقيم اسپرم بداخل پريتوان .. بنام DIPI يا.. DIRECT INTRAPERITONEAL INSEMINATION و TUTI بود. با تلاشهاي گام به گام در ساده سازي نوع پيچيده ابتدائي IVF . با استفاده از تحريك بيش از حد تخمدان و رشد اووسيت هاي متعدد در هر ماه اين روش از IVF به GIFT تا ZIFT يا TET تا POST و بازگشت به IVF تغيير يافت قابليت باروري ART يعني افزايش قابليت باروري.. از جمله در كيفيت اووسيت .. اسپرم .. رويان و ظرفيت لانه گزيني.. كه در قسمتهاي بعدي توضيح داده خواهد شد. كيفيت اووسيت سن باروري نسبت عكس با قدرت باروري دارد.مقدارHMG مورد نياز براي تحريك تخمك گذاري با سن بالا ميرود.. در حاليكه تعداد اووسيت هاي قابل در يافت.. تعداد پيش رويانهاي انتقال يافته و در صد بارداري در هر چرخه همگي در زنان مسن تر بخصوص در سنين بيش از 60 سال كاهش مي يابند. تلاشهاي شكست خورده ART كه بعنوان درصد منتفي شدن سيكلها و سقط خوانده ميشود..نيز بالاترند. اين اختلال پايه وابسته به سن مادر در افزايش ميزان موفقيت با انتخاب اهدا كننده اووسيت بسيار روشن تر ميشود. اووسيت هاي دهنده امروزه به فرواني در زنان مبتلا به ذخيره كم تخمدان( كه با FSH بيش از 12 واحد يااستراديول مساوي يا بيش از روز 3 سيكل يا روز دهم.. 5 روز پس از درمان با كلوميفن مشخص ميشود).. ساير گروه هائي كه از تخمك دهنده استفاده ميكنند .. شامل اختلال آناتوميك و عدم دسترسي به تخمدان براي گرفتن اووسيت.. شكست هاي مكرر IVF بعلت فقدان لقاح بدون فاكتور مردانه... اختلالات مشخص زنتيك.. نازائي ثانويه تخمدان در نتيجه ديس زنزي گونادال.. جراحي.. شيمي درماني..يا اشعه است. احتمال دارد كه بعضي گروه هاي اووسيت گرفته شده ازسيكلهاي طبيعي يا تحريك شده قادر به لقاح نباشند. بعضي ممكن است نارس باشند..بعضي بيش رس و برخي ناهنجاريهائي در ZONA PELLUICIDA يا چسبيدن به اسپرم داشته باشند. سن بلوغ مناسب براي قابليت لقاح مهم است. فناوري جديدتر اجازه رشد اووسيت هاي نارس را با استفاده از تكنيكهاي مخصوص كمك كشت مهيا ساخته است. نها يتا كيفيت اسپرم با احتمال تكامل پيش رويانهاي بهتر و احتمال بالاتر لانه گزيني و بارداري نسبت دارد. كيفيت اووسيت ميتواند با پارامتر هاي مختلف از محيط كشت( مانند نسبتهاي اندوزن به استروزن) بررسي شود. جذب كموتاكتيك اسپرم با اووسيت همينطور ساير بررسي هاي بيوشيميائي سلامت و بلوغ اووسيت و قدرت ما در تاثر بر كيفيت اووسيت ميادين پزوهشي ديگري هستند. كيفيت اسپرم يكي از بزرگترين پيشرفتهاي ARTS در درمان فاكتور مرئانه نازائي بوده است. حتي تعاريف نازائي متوسط و شديد مردان تغيير زيادي نموده است. بررسي هاي مختلف بيوشيميائي سابقا در بررسي عمل اسپرم استفاده ميشدند.. اما معمولا نا اميد كننده بودند. گرچه IVF-ET بعنوان درمان نازائي لوله اي آغاز شد.. بسرعت مشخص شد كه غلظت اسپرماتوزوا كه براي لقاح لازم است ميتواند در مرداني كه مشكل شديد پارامتر هاي اسپرم دارند.. نيز بكار رود. امروزه تعداد كمي اسپرم حتي با حركات كم يا ثابت ميتوانند با فناوريهاي micromanipulation مانند ICSI به باروري برسند. بيوپسي بيضه.. آسپيراسيون با سوزن ظريف.. يا آسپيراسيون اسپرم از راه اپيديديمICSI را حتي در مرداني كه آزوسپرمي دارند.. قابل دسترسي و موفق ساخته است. اسپرم اهدائي ممكن است بعنوان كمك در تمام اين روشها بكار رود.. بخصوص براي كساني كه حتي با اين روشهاي فوق العاده.. احتمال موفقيتشان كم است... كيفيت پيش رويان در يك كوشش براي افزايش قابليت باروري درARTS.. ميتوان كيفيت پيش رويان را بطور مورفولوزيك.. بيوشيميائي و كروموزومي بررسي كرد. نمونه هائي از اين روشها اندازه گيري سلامت و كيفيت پيش رويان و چگونگي افزايش اين كيفيت در قسمتهاي بعدي شرح داده شده است. بهر حال با پيشرفتهاي وسيع و سريع دراين مورد..اين مثالها فقط يك ديدگاه سطحي از آنچه اين روشها به ارمغان خواهند آورد ارائه ميكند. بررسي مورفولوزيك بررسي مورفولوزيك پيش رويانها در آزمايشگاه هاي ARTS براي تصميم گيري اينكه كدام رويان از گروه توليد شده اووسيت هاي متعدد منتقل شود انجام ميگيرد. پيش رويانها براي بيشترين احتمال لانه گزيني انتخاب ميشوند . كريتارياي مورد استفاده براي اين برسيها كيفي و تا حدودي حدسي هستند. تعدا سلولها يك كريتارياي كلاسيك است.تكامل سريعتر معمولا باميزانبيشتر لانه گزيني همراه است. مرحله 8-4 سلولي در 48 ساعت بعنوان يك هدف استفاده ميشود. تقارن و گردي بلاستو مرها و فقدان فراگمانتاسيون( تكه اي بودن) واكويلها..كريتارياي استفاده شده توسط متخصصين جنين شناسي است. پيشرفتهاي بررسي كيفي و نميه كيفي وراء اين بررسي مورفولوزيك نيز مورد تاييد است. بهبود در كيفيت پيش رويان آنچنانكه با اين كريتارياي موفولوزيك بررسي شده ميتواند بوسييله تست دقيق كنترل كيفيت و آماده سازي دقيقتر محيط كشت انجام شود. پيشرفتهاي سيستم هاي كمك كشت ممكن است باعث بهبود ميزان بلاستومر ها.. كاهش ميزان فراگمانتاسيون و افزايش در چسبندگي بلاستومر و تغييرات و ضخامت zona pellucida شود. اين سيستم كشت اجازه رشد رويان تا مرحله بلاستوسيست را ميدهد كه در آن درصد بلاستوسيست هاي قابل لانه گزيني افزايش مي يابد. تحرك و خروج رويان از زونا پلوسيدا از اعمال حياتي يك رويان پيش از مرحله لانه گزيني بشمار مي روند. پيشنهاد شده است كه خروج و لانه گزيني زماني بيشترين احتمال را دارد كه پيش رويانها از نظر ضخامت زونا پلوسيدا با هم تفاوت زيادي داشته باشند. بنظر نميرسد يك زونا پلوسيدا ضخيم يا بدون اختلاف ضخامت بتواند به همان اندازه لانه گزيني را به انجام برساند. اين مسئله باعث برقراري خروج پيش جنين به كمك تكنيكهاي جديد شده است. ارزيابي بيوشيميائي پره آمبريو قادر است در بدن از نظر بيوشيميائي فعال باشد. اگر بعضي از آنها در خارج از بدن قابل ارزيابي باشد.. اندازه گيري ميزان سلامت پره آمبريو امكان پذير است. همانطور كه قبلا در ارزيابي سلامت اووسيت اشاره شد.. براي ارزيابي بيوشيميائي پره آمبريو نيز از spent culture media استفاده ميشود. ارتباط محيط كشت و محصئلات جنين ميتواند از انتخاب پره آمبريو سالم.... از implantation و مشخص نمودن آنهائي كه امكان كمتري براي زنده بودن دارند.. تعيين شود. ارزيابي مواد سنتز شده بوسيله پره آمبريو در كشت به خصوصيت وسنتز ديرتر اينمواد شيميائي.. از جمله فيبرونكتين.. پروتئين A پلاسما در حاملگي و مولكولهاي انتگرين integrin.. منتهي ميشود كه همگي موادي هستند كه در تشخيص .. درمان وارزيابي پره آمبريو استفاده ميشوند. ارزيابي كروموزومي دستكاري ميكروسكوپيك در لقاح ميكروسرزيكال و خروج كمكي براي لانه گزيني استفاده ميشود. ارزيابي كروموزومي كيفيت پره آمبريو همچنين دستكاريهاي ميكرو سرزيكال مانند بيوپسي از بلاستومر را به منظور تشخيص تحت تاثير قرار داده است. پيشرفت در اين زمينه براي درمان پره آمبريو بوجود آمده..پيشرفت در زمينه زنتيك قبل از لانه گزيني جداي از درمان نازائي و استفاده از جديدترين ابزار هاي بيولوزي مولكولي مثل PCR ( POLYMERAS CHAIN REACTION( و FLUORESCENT IN SITU HYBRIDIZATION يكي از مثالهاي اهداف طبي در استفاده از ARTS ميباشد. توانائي درمانهاي زني بوسيله GENE INSERTION در حيوانات انجام شده است.ولي در انسان هنوز بايد بررسي شود. استفاده از اين ارزيابي زني حتي در بيماراني كه نازا نيستند استفاده ميشود. در بيماران با مشكلات وابسته به XLINKED كه زايائي طبيعي دارند.. ميتوان از اين تكنولوزي براي به حد اقل رساندن مشكل زنتيك استفاده كرد. استفاده از ART همراه با بيوپسي بلاستومر درپره آمبريو امكان انتخاب جنسيت و ساير انديكاسيون هاي غير طبي را در اختيار مي گذارند. ظرفيت لانه گزيني قابليت قبول رحم مادر وآندومتر رل مهمي در لانه گزيني خودبخود و يا استفاده از روشهاي كمكي دارد. بيشتر تحقيقات كلينيكي در مورد لانه گزيني در ART ميباشد.. چون ظرفيت لانه گزيني از فاكتور هاي محدود كننده حاملگي است. محيط هورموني سطوح بالاي استراديول.. گاهي در تركيب با پيامد هاي ناخواسته ضد استروزني كلوميفن ممكن است ظرفيت كاشت اندومتر را پس از هيپر استيمولاسيون كنترل شده تخمدان تحت تاثير منفي قرار دهد. زمان مصنوعي انتقال پيش رويان(PREEMBRYO( به رحم نيز ممكن است در اين زمينه نقش داشته باشد. مكانيسمي كه از طريق آن ميتوان بر اينگونه محدوديتها ي كشت جنين فائق آمد.. انتقال چند پيش رويان(MULTIPLE PRE-EMBRYO) است. اين مسئله بحث اخلاقي ايجاد چند جنين و عدم انتقال تمامي آنها و نيز حاملگي چند قلوئي رابدنبال دارد. ميزان كاشت(IMPLANTATION RATE(.. در موفق ترين برنامه هاي IVF .. بطور 10 تا 15% به ازاء هر پيش رويان است. مقادير بالاتر نيز امكان پذير بوده . گاهي قابل دستيابي است.اين ميزان هنگاهي كه چرخه هاي مصنوعي با بكار گيري متوالي رزيم استروزن و پروزسترون ايجاد شده.. و امكان انتقال پيش رويان در طي IMPLANTATION WINDOW فراهم مي ايد.. افزايش خواهد يافت. ميزان كاشت در برنامه هاي اهدا اووسيت..با استفاده از اووسيت هاي خود فرد بهبود يافته ولي اين بهبودي در صورت استفاده از چرخه هاي مصنوعي اندومتريال با استفاده از تنظيم كاهشي GNRH در صورت نياز و درمان متوالي با استروزن وپروزسترون متوالي بيشتر ميشود. ارزيابي اندومتر در طي چرخه هاي مصنوعي بدون انتقال همراه با بيپسي اندومتر يا سونوگرافي از اندومتر به منظور ارزيابي ضخامت و الگوي اندومتر امكان ارزيابي ظرفيت كاشت اندومتريال را فراهم مي آورد. جهت گيري باليني ديگري كه براي بهبود پذيرش اندومتر طراحي شده است استفاده از چرخه هاي طبيعي IVF ميباشد. اصطلاح طبيعي NATURAL كه همراه با IVF بكار ميرود.. نام steptoe و edwards را به ذهن متبادر مي سازد.. زيرا آنها نخستين كساني بودند كه يك اووسيت مجزاي غالب را از يك چرخه تحريك نشده در حال پايش جدا نمودند.چرخه طبيعي از نظر تئوري محيطي طبيعي و تحريك نشده را براي كاشت در اندومتر فراهم مي آورد. حفظ هزينه.. سادگي براي بيماران.. و به حد اقل رساندن خطر حاملگي چند قلوئي و ساير مسائل اخلاقي مربوط به ايجاد جنين هاي اضافي نيز از اين طريق تامين ميشود. ميزان كاشت تقريبا 10% كه براي اين چرخه ها گزارش شده به نظر نميرسد كه بهبود چشمگيري نسبت به ميزان كاشت چر خه هاي تحريك شده (stimulated cycles) داشته باشد. كار آزمائي هاي تصادفي نتايج مثبت مربوط به اندومتر را نشان داده اند. در صورت بهبود كافي فن آوري هاي cryopreservation.. بايد.. cryopreservation تمامي پيش رويانها از يك چرخه تحريك شده و تاخير انتقال آنها به چرخه هاي آندومتريال مصنوعي يا طبيعي ديررس( يعني جدا از اندومتر تحريك شده چرخه مورد نظر) در نظر گرفته شود. بلوغ invitro اووسيت هاي نابالغ حفظ شده بدون تحريك.. امكان موفقيت بيشتر در چر خه هاي تحريك نشده را نسبت به چر خه هاي با يك اووسيت مجزا متوقف ساخته است. يكي از روشهاي اصلاح كاشت در ARTS.. قرار دادن گامت ها يا پيش رويان ها در يك محيط فيزيولوزيك از جهت باروري و تقسيم زودرس سلولي( لوله فالوپ) است. اين جايگزيني ما را از اينكه پيش رويان ها از لوله فالوپ به درون رحم در طي implantation فيزيولوزيك رها ميشود مطمئن ساخته.. مشكلات ناشي از سيستم كشت رويان در invitro و عدم هما هنگي رشد اندومتريال را مرتفع مي سازد.GIFT امكان باروري در لوله فالوپ.. تكامل طبيعي پيش رويان و انتقال طبيعي آن به درون رحم را فراهم مي اورد. گرچه ميزان كاشت به ازاي هر رويان بالاتر است.. كاهش باروري حاصل از GIFT و تعداد پيش رويانها حد اقل ميزان بارداري را خصوصا در مقايسه با IVF در برنامه هاي ART كه در آن ميزان موفقيت حاملگي IVF بالاست در پي دارد. پذيرش رحم(UTERINE RECEPTIVITY) محيط اندومتر وظرفيت كاشت نيز ممكن است تحت تاثير خود رحم قرار گيرد.چسبندگي(SYNECHIAE) قابل توجه.. ملفورماسيون هاي رحمي.. قرار گيري در معرض دي اتيل استيل بسترول در رحم و ليوميوماتاي رحمي پايدار ممكن است ظرفيت كاشت و به تبع آن موفقيت توليد مثل در اثر ART را كاهش دهند. اين ناهنجاريها را در صورتي كه قابل درمان باشند بايد پيش از ART تحت درمان قرار داد. اما در صورتي كه اين ناهنجاريها.. قابل درمان نبوده يا درمانهاي قبلي با شكست مواجه شده اند. بايد GESTATIONAL SURROGACY (GS) را مد نظر داشت. مثال كلاسيك GS بعد از هيستركتومي.. بدون ااوفروكتومي يا آزنزي مولرين است. در بيماري كه قبلا عقيم شده.. تخمدان هاي طبيعي با ذخيره باقيمانده تخمداني طبيعي وجود دارند.. اما اگر حاملگي وجود ندارد.. انتقال انتقال ااوسيت بارور در محيط INVITRO كه پس از تحريك تخمداني از زني كه پذيرش رحمي در او وجود نداشته يا كاهش يافته به يك ميزان آماده و سنكرونيزه كاملا موفقيت آميز است. عدم انطباق جنيني- مادري gestational surrogacy را ممكن است براي زن بارور ديگري كه در صورت بارداري در خطر مشكلات طبي قرار دارد.. مد نظر قرار داد. مثال هائي از اين دست شامل..هيپرتانسيون شديد.. ديابت شديد.. و بيماري قلبي شديد مادر است. surrogacy همچنين پاسخ به مسائلي است كه جنين در معرض خطراتي كه توسط مادر انتقال مي يابد.. قرار ميگيرد. مثلا در مورد حساسيت rh..شيمي درماني مادري يا سقط هاي راجعه اين مشكلات تحت عنوان انطباق جنيني- مادري طبقه بندي ميشوند. استفاده از اين فن آوري براي انديكاسيون هائي غير از يك انديكاسيون روشن طبي.. مانند مادري كه آرزو مي كند كودك زنتيكي داشته باشد.. اما نمي خواهد دوران بارداري را طي نمايد مورد استفاده قرار ميگيرد. سيگنال دهي جنيني سيگنال هاي بيو شيمائي از اندومتر به پيش رويان و از پيش رويان به اندومتر كه كاشت را تحت تاثير قرار ميدهند ناشناخته اند. كانديدا هاي متعددي از قبيل فيبرونكتين.. انكوفتال.. انتگرين ها.. فاكتور هاي فعال كننده پلاكتي و papp-a براي سيگنال هاي كاشت در نظر گرفته شده و مورد مطالعه قرار گرفته اند. اين موارد ممكن است براي بررسي سلامت جنيني مورد ارزيابي قرار گيرند.. اما نكته مهم تر اين است كه بررسي و نتيجه گيري هاي حاصل از اين موارد امكان بهبود يا تغيير كاشت را مهيا ميسازد اهداف فن آوري توليد مثل فن آوري توليد مثل با سرعت و تواني به صورت نامتوازي با پيشرفت هاي پزشكي گسترش يافت. علوم پايه و باليني در اين مقوله با سرعتي سرسام آور توسعه يافتند به نحوي كه موارد مرتبط اجتماعي.. اخلاقي و قانوني به ميزان زيادي از آن جا مانده اند. تلاش هاي گستر ده در استراليا اروپا و ايالات متحده از طريق انجمن طبي توليد مثل آمريكا(ASRM) .. سعي در تدوين و روز آمد كردن اين مباحث نمودند. بورد اخلاق پزشكي در زمينه توليد مثل به كالج آمريكائي مامائي و زنان ملحق شد. موارد رويان هاي منجمد.. مايع مني منجمد.. مرگ هاي جنين هاي مصنوعي.. نحوه پرداخت وجه به اهداء كنندگان اووسيت. بيوپسي رويان.. انتخاب جنس.. كلونينگو تبليغات مرتبط با اين حوزه از جمله نكات مورد بحث در دنياي درمان هاي كمك باروري هستند. براساس gestational surrogacy .. تعريف مادر بودن به دو نوع جداگانه مادر زنتيكي (GENETIC MOTHER) و مادر والد(BIRTH MOTHER) تقسيم ميشود. با فن آوري جديد اين امكان فراهم آمده است كه مادر بزرگ ها بتوانند نوه هايشان را بجاي دخترانشان در رحم خود پرورش داده و زنان يايسه از طريق اووسيت هاي اهدائي باردار شوند. اين پيشرفت هاي علمي سبب سردر گمي هاي اجتماعي فراواني شده است. آزانس هاي مرتبط .. دولت ها.. شركت هاي بيمه و دريافت كنندگان خدمات درگير اين مشكلات بوده و ممكن است اين تداخل با پيشرفت هاي علمي ادامه يابد. براي به حد اقل رساندن اين مشكلات بايد ديد حرفه اي را در اين زمينه افزايش داد. اهداف طبي را بايد در مورد هر زوج با نياز هاي مربوطه ارزيابي و از ميان فن آوري هاي در دسترس بهترين را انتخاب نمود تا مطلوب ترين روش توليد مثل زيستي مورد استفاده قرار گيرد. ما نميتوانيم به جهت محدوديت هاي مراجعين از خود سلب مسوليت نمائيم. تنها در مورد ابتلا به يك بيماري طبي شناخته شده ميتوان از بكار گيري نادرست اين فن آوري اجتناب نمود. BLACK LASH چنين مواردي را پيگيري مينمايد. تنها بر اساس بررسي هاي علمي معتبر و استفاده باليني كنسراتيو و مجوز هاي قانوني بايد به انجام چنين روش هائي در مورد زوج هائي كه نياز مند اين روش ها هستند.. پرداخت. تكنيك ها در حال تكاملند و كشفيات ادامه دارند. اين دستكاري ها..زن درماني و بهبود ما نسبت به باروري و كاشت..گستره هاي در حال رشدند. ما به عنوان ارائه دهندگان خدمات بهداشتي بايد مطمئن شويم كه اين پيشرفت ها در برگيرنده مسائل طبي و اجتماعي توامان هستند....
کلمات کلیدی: لقاح آزمایشگاهی IVF
TOP