خشكي دهان

علل و درمان خشکی دهان:
1.داروها؛ حدود 500دارو شناخته شده اند که سبب خشکی دهان میشوند.مکانیسم خشکی دهان مرتبط با دارو،عملکرد انتی کولینرژیک یا سمپاتومیمتیک آنهاست.این داروها شامل ضدافسردگیهای سه حلقه ای،اتروپین،انتی هیستامینها،انتی سایکوتیکها،بنزودیازپینهاو..هستند.
2.اشعه:غدد بزاقی دربرابر اشعه اسیب پذبری زیادی دارند.غده پاروتید بیشترین اسیب را میبینند.
3.شیمی درمانی:میزان خشکی دهان بستگی به نوع وتعداد داروهای مصرفی دارد.خشکی دهان معمولا سبب اشکال در بلع وتکلم میشود.
4.سندرم شوگرن: بیماری مزمن مرتبط با سیستم ایمنی است که با التهاب غدداگزوکراین و خشکی چشم ودهان نمود میکند.
5.سارکویدوز
6.ایدز
درمان:
1.ادامسها و ابنباتهای بدون قند میتوانند سبب افزایش بزاق شوند ولی استفاده مداوم از انها راحت نیست.
2.بهداشت خوب دهان: شامل کنترل پلاک،اموزش بهداشت دهان،دهان شوی کلرهگزیدین یا فلوراید به طورروزانه برای کم کردن خطر پوسیدگی،دندان مصنوعی باید کاملا اندازه ومناسب دهان باشد.
3.اگونستهای کولینرژیک: پیلوکارپین توسط FDAتایید شده است.این دارو ترشح بزاق را افرایش داده است.در دهه گذسته استفاده از پیلوکارپین سیستمیک درکنترل خشکی دهان ناشی از اشعه،مورد توجه بوده است.اخیرا استفاده از آن دربیماری شوگرن هم رواج یافته
است.بتا نکول هم درمورد خشکی دهان ناشی از مصرف داروها مورد استفاده قرارگرفته است.
4.تحربک الکتریکی:میتواند جریان بزاق را در سندرم شوگرن افزایش دهد.البته نیاز به تحقیقات بیشتر دراین زمینه وجود دارد.
5.طب سوزنی: در یک مطالعه با استفاده از طب سوزنی جریان بزاق را افزایش دادند
البته این روش بیشتر به صورت تجربی مورد ازمایش قرار گرفته است
6.مکمل های غذایی: بعضی ویتامینها وگیاهان دارویی سبب افزایش بزاق میشوند.کورتیکواسنرویدها،هیدروکسی کلروکین واینترفرونها سایر داروهایی هستند که برای کاهش وضعیت خشکی دهان مورد استفاده قرار میگیرند.البته بیشتر آنها به صورت تحقیقاتی مورد استفاده قرار گرفته اند.
7.اجتناب از مصرف سبگار والکل و غذاهای نشاسته دار
8.نوشیدن زیاد آب و قرار دادن تکه های کوچک یخ در دهان میتواند کمک کننده باشد.
نتیجه گیری: خشکی دهان به علت کاهش ترشح بزاق رخ میدهد.شیوع ان حدود 15الی 65 درصدهست.در زنان وسالمندان شیوع خشکی دهان بیشتر است.یک گروه از افراد که بیشتر در معرض بروز خشکی هستند،زنان هستند به خصوص آنهای که یایسه شده اند و هورمونهای جایگزین میخورند.در مجموع سن بالا،کمبود بعضی ویتامینها،مصرف داروها،بیماریهای مثل دیابت و دریافت اشعه سبب احتمال بالای خشکی دهان یا زیروستومیا هستند.
1.Greenberg MS.Oral Medicine.An Update of etiology and management of xerostomia oral surgery,oral med,oral Pathol.
2.Olver I.N Xerostomia;a common adverse effect if drugs and radiation.