آزمایشات بارداری به منظور تایید بارداری و نظارت بر سلامت مادر و جنین در طول ۹ ماه بارداری انجام میشود. این آزمایشات در سه ماه اول بارداری به منظور تشخیص بارداری و بررسی سلامت مادر انجام میشود. اما در سه ماهه دوم با انجام این آزمایشات میتوان علاوه بر سلامت مادران، سلامت جنین را نیز ارزیابی کرد و هرگونه مشکل احتمالی را تشخیص داد. در سه ماه آخر بارداری نیز به منظور آمادگی مادر برای زایمان و بررسی وضعیت جنین آزمایشهایی برای مادر تجویز میشود.
این آزمایشات شامل مجموعهای از آزمایش خون، غربالگری، سونوگرافی و تستها است که برای گذراندن بارداری بیخطر مادر و جنین کمک میکند. برای اینکه بدانید هر یک از این آزمایشها در چه زمانی باید انجام شود مراجعه به پزشک متخصص زنان و زایمان از ضرورت زیادی برخوردار است. دکتر عادله سجادی متخصص زنان در این مقاله مجله پزشکی و سلامت طب بوک در این مورد توضیح میدهند.
آزمایشات بارداری شامل کدام آزمایشات است؟
آزمایشات بارداری شامل آزمایش خون و بتا برای تایید بارداری، غربالگری سلامت و آزمایشات تشخیصی است. به این منظور انجام آزمایش خون، سونوگرافی و تستهای مختلف میتواند به پزشک متخصص زنان و زایمان کمک کند تا وضعیت مادران باردار را به طور کامل تشخیص دهند. برخی از این آزمایشها فقط در شرایط خاصی تجویز میشود و انجام تمامی این آزمایشها برای همه مادران الزامی نیست.
به طور کلی پزشک پس از بررسی وضعیت سلامت مادر، سابقه پزشکی و وضعیت جنین در خصوص انجام یا عدم انجام هر یک از آزمایشها برای مادران تصمیم گیری میکند. در ادامه به مهمترین آزمایشات دوران بارداری در دورههای مختلف اشاره میکنیم:
آزمایشهای قبل از بارداری
قبل از اقدام به بارداری انجام برخی از آزمایشها ضروری است تا وضعیت سلامتی مادر به طور کامل بررسی شود که در دوران بارداری خطری او و جنین را تهدید نکند:
· آزمایش خون
· تست ژنتیک
· تست پاپ اسمیر
· آزمایش ادرار
· غربالگری سلامت برای تشخیص بیماریهای عفونی و مقاربتی
آزمایشهای تشخیصی
برای تشخیص بارداری هر یک از آزمایشهای زیر میتواند به شما کمک کند:
· کیت تست خانگی یا بیبی چک
· آزمایش خون
· آزمایش بتا
· آزمایش ادرار
آزمایشات سه ماه اول بارداری
برای بررسی وضعیت مادر در سه ماه اول بارداری آزمایشات زیر باید انجام شود:
· آزمایش خون
· آزمایش ادرار
· تست غربالگری
· سونوگرافی
· آزمایش CVS
· آزمایش NIPT
آزمایشهای سه ماه دوم بارداری
در سه ماه دوم بررسی وضعیت جنین و مادر از اهمیت زیادی برخوردار است؛ بنابراین ممکن است هر یک از آزمایشات زیر با توجه به وضعیت شما برایتان تجویز شود:
· سونوگرافی برای بررسی رشد جنین
· تست غربالگری
· آزمایش CVS
· آزمایش آمنیوسنتز
· آزمایش کوردوسنتز
آزمایشات سه ماه دوم بارداری
برای تعیین زمان دقیق زایمان و رشد کامل جنین هر یک از آزمایشات زیر میتواند ضروری باشد:
· تست غربالگری استرپتوکوک گروه B
· آزمایش خون
· تست کومبس
· آزمایش ادرار
· سونوگرافی برای تشخیص رشد جنین
آیا انجام همه این آزمایشها ضروری است؟
انجام تمامی آزمایشهای بارداری برای بانوان ضروری نیست. به طور کلی آزمایشات این دوران به دو نوع معمول و خاص تقسیم میشود. پزشک متخصص زنان و زایمان با توجه به وضعیت سلامتی مادر، سابقه پزشکی، سن مادر و ریسکهای بارداری مانند سن بالا یا سابقه ژنتیکی، آزمایشهای خاصی را در هر مادر باردار تجویز میکند. برخی از آزمایشها برای تشخیص ناهنجاریهای جنین یا بیماریهای عفونی در این دوران بسیار مهم است؛ اما برخی دیگر تنها در شرایط خاص و برای تشخیص مشکلات احتمالی تجویز میشود.
به طور کلی آزمایش خون، سونوگرافی، آزمایش قند خون و نمونه ادرار از جمله آزمایشهایی هستند که در دوران بارداری باید انجام شود و در همه مادران یکسان است. در مقابل، آزمایشهای ژنتیکی، آزمایش آمنیوسنتز و کوردوسنتز و آزمایشهای نمونه برداری تنها در مواردی تجویز میشود که پزشک صلاح بداند.
از این بخش بخوانید: انجام زایمان سزارین خصوصی
مزایای انجام آزمایشات بارداری چیست؟
انجام تستهای بارداری و آزمایشات تشخیصی از مزایای زیادی برخوردار است. از مهمترین مزایای انجام آزمایشات بارداری این است که میتواند از مشکلاتی مانند سقط جنین، مرگ مادر، نقص هنگام زایمان، عفونتهای نوزادی، وزن کم نوزاد هنگام تولد و سایر مشکلات مربوط به مادر و نوزاد جلوگیری کند. در این شرایط علاوه بر اینکه سلامت مادران به طور کامل حفظ میشود، از تولد نوزادان با شرایط جسمانی خاص نیز جلوگیری میشود. بنابراین میتوان گفت انجام هر آزمایشی که پزشک در دوران بارداری برای مادران تجویز میکند لازم و ضروری است.
زمان مناسب برای انجام آزمایشهای دوران حاملگی
زمانی که ۲ الی ۴ هفته از زمان قاعدگی شما میگذرد، انجام آزمایش تشخیص بارداری لازم است. در صورتی که جواب تست شما مثبت باشد و هیچ نشانه خاص یا مشکلی برای شما به وجود نیاید تا هفته هشتم بارداری نیاز به انجام آزمایش خاصی ندارید. در یک بارداری طبیعی و بدون مشکل زمان مناسب برای آزمایشات بارداری شامل زمانهای زیر است:
· تا هفته ۲۴ بارداری: هر چهار هفته یک بار باید به پزشک مراجعه کنید.
· از هفته ۲۴ تا هفته ۳۶ بارداری: هر دو هفته یک بار باید به پزشک مراجعه کنید.
· از هفته ۳۶ تا زمان زایمان: هر هفته یک بار باید به پزشک مراجعه کنید.
مراجعه منظم به پزشک در طول دوران بارداری میتواند خطر بارداری پر ریسک را از شما دور کند و سلامت شما و جنینتان را در این زمان تامین کند.
از این بخش بخوانید: علل درد زیر شکم در بارداری
چه مشکلاتی را میتوان با آزمایشات بارداری تشخیص داد؟
در ادامه مشکلاتی که با آزمایشات بارداری مشخص میشود را برای شما توضیح میدهیم.
· دیابت بارداری: دیابت بارداری که معمولاً بعد از سه ماه اول بارداری برای افراد به وجود میآید، به دلیل مشکلات انسولین بدن است. یعنی در این شرایط سطح انسولین بدن مادر به دلیل تغییرات هورمونی تغییر میکند و قند مواد غذایی را در بدن ذخیره میکند. در نتیجه این اتفاقات سطح قند خون مادر بالا میرود و دیابت بارداری رخ میدهد.
· پره اکلامپسی: پره اکلامپسی یا مسمومیت بارداری بعد از هفته ۴ بارداری ایجاد میشود و علائمی چون فشار خون بالا، تورم بافتهای بدن و افزایش پروتئین ادرار میشود.
· ناسازگاری RH: ناسازگاری RH وضعیتی است که در آن گلبولهای قرمز بدن جنین فاکتور RH مثبت دارد و گلبولهای قرمز بدن مادر فاکتور RH منفی دارد. در نتیجه هنگام ورود سلولهای خونی جنین به جریان خون مادر، بدن مادر آن را سلول بیگانه تلقی میکند و علیه آن آنتی بادیهایی تولید میکند. این آنتی بادیها مجدد از طریق جریان خون به بدن جنین منتقل میشود و گلبولهای قرمز خون جنین را از بین میبرد. تشخیص سریع این وضعیت توسط آزمایشات بارداری لازم و ضروری است.
نتیجهگیری
اگر باردار هستید و دوست دارید که دوران بارداری سالم و بدون خطری را بگذرانید، باید حتماً زیر نظر بهترین پزشک متخصص زنان و زایمان باشید. تنها پزشک متخصص زنان است که میتواند متناسب با وضعیت شما آزمایشات بارداری را به موقع و قبل از ایجاد خطر برای شما تجویز کند. در نتیجه میتوانید هرگونه مشکل احتمالی را تشخیص دهید و هرچه سریعتر نسبت به درمان آن اقدام نمایید. به این منظور مراجعه به کلینیک دکتر عادله سجادی میتواند یک تجربه عالی از دوران بارداری برای شما رقم بزند.
