پای درددل دانشجویان پزشکی در روز پزشک: بی انگیزه ا

92
در تقویم ایران اول شهريورماه، به پاس بزرگداشت ابوعلی سينا روز پزشک ناميده شده است، در واقع روز پزشک فرصتی برای سیاستگذاران و مدیران عرصه آموزش پزشکی و بهداشت و درمان کشور ایجاد می کند تا با همفکری و همراهی به دغدغه‌های پزشکان و دانشجویان پزشکی گوش دهند و با ایجاد سیاست‌ها و راهکارهای در جهت حل و رفع معضلات موجود در عرصه پزشکی به ویژه پزشکان و دانشجویان پزشکی ادا کنند.
وقتی از دانشجویان پزشکی سوال می شود که چه شد که رشته پزشکی را انتخاب کردید، می گوید زمانی که بچه بودیم و از ما می پرسیدند که بزرگ شدی می خواهی چکاره شوی با کلی ذوق و شوق و قیافه گرفتن می گفتیم دکتر. چقدر مادر و پدرها خوشحال بودند و می گفتند بچه ام خانم دکتر یا آقای دکتر آینده است.
بعد از گذشت چند سال و گذراندن دوره دبستان، راهنمایی و اول دبیرستان با کلی هیجان رشته تجربی رو انتخاب می کنی و درس خواندن را با تلاش جدی و همت بلند ادامه می دهی و در کنکور شرکت می کنی. روزی که نتیجه ی کنکور اعلام می شود و به قول معروف شاخ قول رو می شکنی و می شوی جزو دکتر های آینده با خودت می گویی که چه روزهای خوبی در انتظار است. روزهایی که جدا از خیلی آدمهای عادی می توانی به نجات جان یک نفر کمک کنی و کنار دعاهای خیر مردم یک زندگی راحت با درامد بالا داشته باشی اما بعد از قبولی در دانشگاه و گذراندن چند ترم از تحصیل خود از انتخاب این رشته احساس نارضایتی می کنی و معتقدی وقتی وارد دانشگاه می شوی انتظاراتی از آموزش پزشکی و آینده شغلی خود در ذهن داشتی که با شرایط امروز جامعه هیچ تناسبی ندارد.

به گفته یکی از دانشجویان، در سالهای اخیر رشته پزشکی هر سال شاهد برخی بی برنامه گی ها، تنش ها و سیاست های غیرکارشناسانه مسئولان می شود، که در نتیجه ی آن جامعه پزشکی دچار نوعی بحران، یاس و ناامیدی شده که البته تنها قربانیان این نوع رفتارهای غیرعقلایی همان دانشجویان رشته پزشکی هستند و به قول معروف دود این آتش فقط به چشم ما دانشجویان وارد می شود و برخی سودجویان از این آب گل آلود ماهی می گیرند.
خبرنگار ایسنا منطقه علوم پزشکی تهران به مناسبت روز پزشک گفت‌وگویی با چند تن از دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام داد که در این گفت و گو عمده مسائل و دغدغه‌های آنها مطرح شده است.

سیاست های نظام سلامت ثبات مشخصی در خصوص پزشکان عمومی ندارد
محمد لسان پزشکی دانشجوی ترم آخر رشته پزشکی در گفت و گو با خبرنگار ایسنا منطقه علوم پزشکی تهران گرایش بیش از حد دانشگاه علوم پزشکی تهران به تربیت نیروی متخصص و فوق تخصص را يكي از مشكلات آموزش پزشكي در دوره عمومي عنوان مي كند و مي گويد: اين امر موجب شده تا اين دانشگاه از آموزش پزشكي عمومي غافل بماند به طوری که در بيمارستان هاي آموزشي اين دانشگاه ها دانشجوي پزشكي عمومي فضايي براي كسب مهارت عمومي ندارد و به دليل همین ضعف موجود در برنامه آموزشي پس از سال ها با تعداد زيادي پزشك عمومي مواجه هستیم كه با وجود همه ضعف ها فارغ التحصيل شده و در عين حال كاري براي آنها وجود ندارد.
وی با تاکید به اینکه به شدت نسبت به آینده شغلی خود نگران هستم افزود: در حال حاضر ادامه تحصیل در مقطع تخصص دغدغه اصلی من است چرا که جایگاه اجتماعی و درآمد یک پزشک عمومی در جامعه رضایت بخش نیست و به نظر می رسد که سیاست های نظام سلامت ثبات مشخصی در مورد پزشکان عمومی را ندارد. یک روز طرح پزشک خانواده را مطرح می کنند، روز دیگر می گویند اعتبارات لازم را ندارند و این عدم ثبات و نبود سیاست مدون، مسلما بر آینده شغلی این قشر تاثیرات منفی دارد.
این دانشجوی ترم آخر دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه تبعیض تحصیلی بر حسب جنسیت در دوره تخصص را مهمترین ضعف قوانین آموزشی در کشور دانست و گفت: تجربه ای که در بخش های مختلف بیمارستان های آموزشی داشته ام، در هر بخشی که از هر دو جنس در آن حضور فعال داشتند به لحاظ روانی نیز بخش با ثبات تری بود. چیزی که در بخش های ارتوپدی (به علت مرد بودن همه) و زنان( به علت زن بودن) کمتر دیده می شود.


سیاست های آموزشی اخیر وزارت بهداشت پوپولیسیتی است نه فکر سلامت مردم!
لسان پزشکی با بیان اینکه در سیاستگذاری های مربوط به حوزه ی پزشکی هیچ ثباتی دیده نمی شود اظهار کرد: افزایش نسبی پذیرش پولی دانشجویان در دانشگاه های دولتی برای رشته های علوم پزشکی در کنکور سراسری 1393 و کاهش کل ظرفیت از نظر عدالت آموزش ایراد دارد البته با این سیستم آموزشی در کشور تنها مسائل تئوری سنجیده می شود بدون اینکه قدرت تحلیل و مهارت های پزشکی را ارزیابی کنند. این افراد می توانند دوره 7 ساله پزشکی را طی کنند اما در نهایت این مساله به ضرر نظام سلامت است چرا که عده ای که سواد کمتر و پول بیشتری دارند پزشک می شوند و در نهایت آنکه وزارت بهداشت به جای آنکه به فکر سلامت مردم باشد به افکار پوپولیسیتی (عوام گرایی) و طرفداری کردن یا طرفداری نشان دادن از حقوق و علایق مردم عامه در برابر گروه نخبه است.

افزایش پذیرش دستیاران مناطق محروم کمکی به مشکلات ساکنان آن مناطق نخواهد کرد
وی در ادامه به سهمیه مناطق محروم در آزمون دستیاری به صورت غیر مازاد اشاره کرد و افزود: افزایش پذیرش دستیاران مناطق محروم در بیمارستان های تهران و دیگر شهرهای بزرگ، آن هم به صورت غیر مازاد، کمکی به مشکلات عدیده بهداشتی ساکنان مناطق محروم نخواهد کرد بلکه باید ریشه یابی شود که چرا همه علاقه دارند در تهران و شهرهای بزرگ طبابت کنند؟ شخصی را می شناسم که متخصص اورولوژی است. در یکی از شهرستان های دور از مرکز استان هم هست. می گفت که مردم ترجیح می دهند بروند مرکز استان پیش پزشک نه در آن شهرستان، و یا در مرکز استانی که امکانات و تجهیزات کامل برای درمان وجود دارد ترجیح می دهند برای درمان به تهران بیایند.
این دانشجوی ترم آخر دانشگاه علوم پزشکی تهران تمرکز زدایی از کلان شهرها را بهترین راهکار در جذب نیروی متخصص در مناطق محروم دانست و یادآور شد: مجبور کردن یک پزشک قلب و فرستادن آن به شهرستانی محروم، جایی که هیچ امکاناتی ندارد و مردم نیز اعتمادی ندارند، اصلا راه حل مناسبی نیست.
قبولی در دانشگاه علوم پزشکی تهران چیزی جز بی انگیزگی برایم به همراه نداشت!
حامد چراغعلی دانشجوی سال چهارم رشته پزشکی با بیان اینکه قبولی در دانشگاه علوم پزشکی تهران چیزی جز بی انگیزگی برایم به همراه نداشته است افزود: اشکالات عمده آموزشی، عدم پیروی از قانونی مشخص، قابل پیش بینی نبودن اتفاقات پیش رو در دانشگاه، وجود رابطه بالا پایینی اساتید و دانشجویان که موجب دور شدن اساتید از دانشجویان می شود و بسیاری اشکالات موجود دیگر باعث شده که اکثریت دانشجویان به دنبال راهی برای رهایی خود از این وضعیت باشند که موجب می شود یکی از دغدغه های اصلی ایشان خروج از کشور و ادامه تحصیل در دانشگاه های خارجی باشد.


سیستم آموزشی باید آموزش محور باشد نه نمره محور
وی با اشاره به اینکه سیستم آموزشی نمره محور (به جای آموزش محور) برای عمده دانشجویان دغدغه ای جز پاس کردن امتحانات باقی نگذاشته است گفت: متاسفانه پژوهش تنها به اساتیدی خاص و وجود برخی ساز و کارهای رابطه محور (به جای ضابطه محور) داده می شود و انگیزه پژوهش در بسیاری از دانشجویان را از بین برده است. همچنین کمرنگ شدن اخلاق بین دانشجویان و اساتید باعث شده که بحث آموزش و درمان به شدت تحت تاثیر قرار بگیرند.
چراغعلی در ادامه به سیاست های اخیر وزارت بهداشت مبنی بر افزایش سهمیه مناطق محروم در آزمون دستیاری به صورت غیر مازاد و همچنین افزایش نسبی پذیرش پولی دانشجویان در دانشگاه های دولتی برای رشته های علوم پزشکی در کنکور سراسری 1393 و کاهش کل ظرفیت انتقاد کرد و افزود: پروژه اصلی که عدالت در حوزه سلامت است، بالذات امری نیک و قابل تقدیر است. اما باید توجه داشت شانس قبولی ۵۰ درصدی برای دانشجویان بدون سهمیه موجب افت سطح علمی و افزایش تمایل به خروج از کشور خواهد شد.
وی ادامه داد: تحصیل دانشجویانی با رتبه های علمی پایین در این رشته به ویژه در دوره رزیدنتی موجب ضرر به خود مردم می شود. هر چند تعطیلی پردیس های کیش و قشم کاری هوشمندانه بود، اما نباید کسی که با تلاشش به مرتبه ای رسیده با کسی که بدون تلاش و با صرف پول به این رشته رسیده، یکسان انگاشته شوند. اینگونه تصمیمات از جمله نمونه های بی ثباتی سیستم بهداشت، درمان و آموزش کشور است که در جای خود لطمات بسیار جبران ناپذیری به این جامعه وارد می کند.

هيچ قانون مدوني براي تعيين شرح وظايف انترن ها وجود ندارد
شقایق نیک پور دانشجوی سال پنجم از مشکلات خود در دوره اینترنی می گوید: وظايف انترن ها تعريف نشده است، هيچ قانون مدوني براي تعيين شرح وظايف انترن ها وجود ندارد و با شرايط كنوني دوره ي يك سال و نيمه انترني به دوره ي بيگاري براي دانشجويان تبديل شده است كه در آن صرفاً مجموعه اي از مهارت هاي ابتدايي و غير علمي به دانشجويان آموخته مي شود.
وی در ادامه از شکاف بین آموزش عملی و تئوریک اساتید انتقاد کرد و گفت: بر اساس قانون، اساتید دانشگاهها باید بطور تمام وقت زمان خود را در دانشگاهها و بیمارستان سپری کنند اما به دلایلی این قانون بسیار ضعیف اجرا می شوند و اساتید به دلایلی از جمله مسائل مالی، انگیزه و وقت کافی جهت ارائه آموزش به دانشجویان بخصوص در دوران عملی، قرار نمی دهند.
نیک پور با بیان این مطلب که دانشگاه های علوم پزشکی کشور از نظر آموزش و پژوهش کیفیت خوبی ندارد اظهار کرد: یکی از دلایلی که اساتید وقت کافی را صرف آموزش دانشجویان قرار نمی دهند این است که در سال های اخیر دانشگاهها ارتقای اعضای هیات علمی را براساس فعالیت های پژوهشی و تحقیقی قرار داده است برای همین آنها با قربانی کردن آموزش بر تحقیق، وقت کافی برای آموزش دانشجویان صرف نمی کنند.
این دانشجوی سال پنجم دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص شرایط کاری پزشکان عمومی در کشور گفت: بیشتر دانشجویان رشته پزشکی اصلا به پزشکی عمومی فکر نمی کنند و تصمیم دارند بعد از اتمام دوره پزشکی عمومی به خارج از کشور بروند و یا اینکه ترجیح می دهند در آزمون دستیاری شرکت و تخصص خود را در یکی از رشته های پزشکی بگیرند تا بتوانند منبع درآمد خوبی داشته باشند البته کم نیست دانشجویانی هم که بعد از چند سال تحصیل، این رشته را رها و و به شغل های غیر مرتبط روی آورند.

تبعیض جنسیت در رشته ارتوپدی به جرم ناتوانی فیزیکی زنان
شقایق نیک پور به تبعیض تحصیلی به ویژه در رشته های ارتوپدی و زنان بر حسب جنسیت در چند سال اخیر اشاره کرد و افزود: کم توانا خواندن زنان در انجام هر کاري يک ظلم مضاعف است و متأسفانه در دوره‌هاي مختلف تاريخي و با ايجاد شرايطي، زنان را مجبور به ناتوانی کرده‌ايم و امروزه هم به شيوه‌هاي مختلف با سرکوب قابليت‌هاي زنان مانع رشد و بالندگي آنها مي شويم.
این دانشجوی سال پنجم دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص عملکرد وزارت بهداشت در حوزه آموزش پزشکی گفت: تصویب اخیر افزایش نسبی پذیرش پولی دانشجویان در دانشگاه های دولتی برای رشته های علوم پزشکی در کنکور سراسری امسال و کاهش کل ظرفیت عملا دانش آموزان مستعد مستضعفی که توانایی پرداخت هزینه هایی چنین کلان ندارند، از تحصیلی که مستحق آنند محروم شده اند و این به ضرر مردم است و همچنین تاثیر منفی در سلامت کشور دارد.

طرح تحول نظام سلامت فشار بیشتری را بر دوش رزیدنت ها وارد می کند
سیامک کشوری دانشجوی سال دوم رزیدنتی داخلی دانشگاه علوم پزشکی تهران به مشکلات خود در دوره رزیدنتی اشاره کرد و افزود: رزيدنت ها بخاطر چهارچوب هاي قانونی که وجود دارد، باید دستور العمل ها را رعايت كنند بدون اينكه هيچ توجهي به اتلاف انرژي و بازده كار دستياران شود.
وی ادامه داد: از لحاظ قانونی رزيدنت ها مجاز نيستند در محیط بيرون كار كنند ولي با این وجود مشكلات مالی آنها آنقدر زياد است كه بعيد نيست بیشتر آنها با غیبت در کلاس ها و کشیک های شبانه خود، در بيرون از محيط هاي آموزشي به كار مشغول باشند.
دکتر کشوری با تاکید بر اینکه بايد درآمد و امكانات رزيدنت ها در بیمارستانها مناسب باشد افزود: از یک طرف اساتید می گویند باید در بیمارستان حضور داشته باشيد تا درس را ياد بگيريد و از طرف دیگر بيمارستان و گروه آموزشي به دنبال درآمدزایی هستند و فقط برخي اساتيد در اين مورد استثناء هستند با این وجود عملا به نتيجه اي مي رسيم كه رزيدنت ها در كارهايشان آموزش لازم را كسب نمی كنند.

در صورت خطای پزشکی تمام جرائم به عهده رزیدنت است نه استاد مربوطه
این دانشجوی سال دوم رزيدنت دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: رزیدنت ها بايد قدم به قدم و تحت نظر استاد مربوطه مراحل آموزشي را طي کنند، این در حالی است که اگر برای بیمار اتفاقی بیفتد استاد به هیچ عنوان خود را مسوول نمی داند.
وی بیان کرد: از یک رزیدنت انتظار می رود هم درس بخواند و هم همگام با مقاله های روز دنیا، اطلاعات خود را به روز کند، اما این در حالی است که به علت شرایط سیاسی و اقتصادی موجود، دسترسی رزیدنت ها و حتی اعضای هیات علمی به بسیاری از ژورنال های خارجی محدود است و گاهی پیش می آید که برای دسترسی به چند مقاله ضروری، رزیدنت یا استاد مجبور می شوند مسیرهایی را طی کنند که به طور معمول در سایر کشورها، با دو کلیک و بدون هزینه به دست می آید.
این دانشجوی رزیدنت سال دوم داخلی در ادامه به طرح تحول نظام سلامت اشاره کرد و افزود: اجرای طرح تحول نظام سلامت فشار بیشتری را بر دوش پرستاران و رزیدنت ها وارد می کند و این در حالی است که حق الزحمه چندانی نمی گیرند.
وی بیان کرد: در حال حاضر بیمه های ما صرفا بیمه های درمانی ورشكسته هستند و مدیریت اقتصادی ندارند و پزشک و بیمار هیچ سودی از این بیمه عایدش نمی شود صرفا صندوق هایی هستند كه از دولت پول می گیرند و پول تقسیم می كنند. در این شرایط منابعی كه باید در جهت بقای بیمه ها باشد صرف حقوق پرسنل و هزینه مخارجی می شود كه در حوزه درمان و بیمه های درمانی نیست و حیف و میل می شود که امیدوارم در دولت تدبیر و امید برای آن چاره ای اندیشه شود.

گزارشگر: فاطمه علیرضا
رنگ خود را انتخاب کنید
تنظیمات قالب